Πέμπτη, 23 Σεπτεμβρίου 2010

Πρωτοκοσμική υποκρισία

Στον δυτικό κόσμο, είναι της μόδας να είμαστε σωστοί και «ηθικοί». Να προσπαθούμε να καλυτερεύουμε τις κοινωνίες μας μέσω της Δημοκρατίας, υποδηλώνοντας έτσι μία άτυπη αλληλεγγύη προς τους συνανθρώπους μας, με σεβασμό προς τα ατομικά και ανθρώπινα δικαιώματα, θεωρώντας ότι τη γνώση και τον υψηλότερο πολιτισμό τον κατέχουμε εμείς, σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο.

Με όλα αυτά δεν θα υπήρχε κανένα πρόβλημα αν δεν είχαμε αυτή την ιστορική υπεροψία προς τον υπόλοιπο πλανήτη και αυτή την τάση να προσπαθούμε να «εκπολιτίσουμε» τους άλλους, σύμφωνα με την ηθική και τους κοινωνικούς κανόνες που ταιριάζουν σε εμάς.

Συχνά πυκνά, λαμβάνω ηλεκτρονικά μηνύματα του στυλ: «Να σταματήσουμε τη μόλυνση του ποταμού Citarum στην Ινδονησία». «Να σταματήσουμε την παιδική εργασία στη νοτιοανατολική Ασία». «Να σταματήσουμε την δουλεία στη Νιγηρία». «Να σώσουμε το τροπικό δάσος του Βόρνεο από τις καλλιέργειες καρύδας», κλπ.

ΟΚ, σωστά όλα αυτά. Ενδεχομένως να νοιώθουμε και μία ηθική ικανοποίηση όταν πατάμε «προώθηση» και μεταφέρουμε το μήνυμα σε άλλους είκοσι παραλήπτες. Επί της ουσίας όμως, αυτό που συμβαίνει είναι ένας δυτικός που έχει εξασφαλισμένο ένα στοιχειώδες εισόδημα, στέγη, τροφή, ευκαιρίες και πρόσβαση σε άπειρα καταναλωτικά αγαθά, να υποκρίνεται πως κάνει ότι είναι δυνατόν για να εξαλειφθούν τα κακώς κείμενα του τρίτου κόσμου, είτε με το πάτημα ενός κουμπιού, είτε στέλνοντας από $20 το μήνα σε κάποια ΜΚΟ. Και η υποκρισία έγκειται στο γεγονός ότι το 99,99% των δυτικών ανθρώπων που είτε προωθεί τέτοια μηνύματα, είτε λαμβάνει δράση με ενημερωτικές καμπάνιες για τα συγκεκριμένα θέματα, πιθανόν να μην έχει γνωρίσει ποτέ του ούτε έναν από τους ανθρώπους που υποτίθεται ότι προσπαθεί να βοηθήσει.

Ο μέσος δυτικός «φιλάνθρωπος» δεν αναρωτήθηκε ποτέ, γιατί τελικά να υπάρχει τρίτος κόσμος. Ίσως να θεωρεί ότι η Αφρική ανέκαθεν ήταν μία φτωχή ήπειρος που σπαραζόταν από πολέμους, ασθένειες και λοιμούς. Δεν αναρωτήθηκε ποτέ, από που προήλθε η συντριπτική πλειοψηφία των υλικών αγαθών που διαθέτει ο ίδιος και με ποιους τρόπους παράχθηκαν αυτά. Ούτε έχει αισθανθεί ποτέ την πραγματική φτώχεια· αυτή όπου ένα παιδί θα είναι τυχερό αν βρίσκει ένα φύλλο μαρουλιού την ημέρα για να φάει, ή την άλλη όπου μία οικογένεια θα είναι τυχερή αν βγάζει πάνω από $1,5 την ημέρα για να συντηρηθεί. Ας πάει κάποιος να κλείσει την παράνομη υλοτομία στο Βόρνεο που προκαλεί μεν οικολογική καταστροφή, αλλά ταΐζει ταυτόχρονα μερικές χιλιάδες οικογένειες. Ας ρωτήσει αυτές τις οικογένειες τί γνώμη έχουν για την οικολογία και το περιβάλλον.

Διάφορες ΜΚΟ μαζεύουν χρήματα για να φτιαχτεί ο δρόμος μεταξύ των τάδε χωριών στο Κογκό. Αναρωτήθηκε ποτέ κανείς αν οι ντόπιοι ζήτησαν τον δρόμο; Στην τελική αναρωτήθηκε ποτέ κανείς γιατί υπάρχουν ακόμα φυλές που έχουν παραμείνει στο μοντέλο του κυνηγού-τροφοσυλλέκτη, και παρά την επαφή τους με τους δυτικούς, έχουν επιλέξει να παραμείνουν στην «πρωτόγονη» κατάστασή τους; Με τα τελετουργικά τους, την υψηλή θνησιμότητά τους, τις ασθένειές τους, τη δυσκολία ανεύρεσης της τροφής τους κλπ.

Υπάρχουν δύο βασικά πταίσματα σε όλη αυτή την ιστορία. Το πρώτο είναι η υποκρισία. Προσπαθούμε να λύσουμε τα προβλήματα μίας κοινωνίας που ζει κάτι χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, που έχει διαφορετικές αντιλήψεις, ανάγκες και προβλήματα, χωρίς να έχουμε λύσει πρώτα τα δικά μας. Προσπαθούμε να βοηθήσουμε τον άστεγο της Ινδονησίας, χωρίς να έχουμε καταφέρει να μην έχουμε άστεγους έξω από την πόρτα μας. Προσπαθούμε να προσφέρουμε παιδεία σε κάποια απόμακρη φυλή της Ν. Αμερικής, χωρίς να έχουμε καταφέρει να παρέχουμε σωστή παιδεία στο ίδιο μας το σπίτι. Κοινώς, εμμένουμε σε μία ιεραποστολική νοοτροπία, κοιτώντας παρά πέρα, χωρίς να κοιτάμε πρώτα τα δικά μας χάλια. Φυσικά ο ντόπιος άστεγος δεν έχει μεγαλύτερη αξία από τον εξωτερικό. Αλλά, εστιάζοντας στο μακρινό αντί στο διπλανό, μήπως υποδηλώνουμε μία ανικανότητα να βοηθήσουμε ανθρώπους επί του πρακτέου; Μήπως τελικά δε νοιαζόμαστε και τόσο για τους άστεγους αλλά θέλουμε να έχουμε τη συνείδησή μας ήσυχη στέλνοντας ένα ασήμαντο ποσό σε κάποια οργάνωση περίθαλψης αστέγων στο Τρέχαγύρευε;

Το δεύτερο είναι ότι αντί να δούμε την πηγή όλων αυτών των «κακών» που προσπαθούμε να διορθώσουμε και να λάβουμε δράση επί της ουσίας, επιμένουμε να περιφερόμαστε γύρω από το πρόβλημα και να απαγγέλουμε χαριτωμένες εκθέσεις ιδεών. Πόσοι άραγε να τα έχουν σκεφτεί αυτά; Με τί προϊόντα μολύνεται ο Citarum; Τα προϊόντα της παιδικής εργασίας στη νοτιοανατολική Ασία, ποιους έχουν τελικούς αποδέκτες; Οι σκλάβοι στη Νιγηρία δουλεύουν στα ορυχεία για να βγάλουν διαμάντια για ποιους; Το λάδι καρύδας από τις καλλιέργειες στο Βόρνεο, για ποιανού τα καλλυντικά παράγεται; Οι φτωχές οικογένειες του τρίτου κόσμου, φέρνουν όλο και περισσότερα παιδιά στον κόσμο, με τη σχετική θνησιμότητα, τις ασθένειες και την παιδική εκμετάλλευση, ώστε να παρέχουν περισσότερα εργατικά χέρια για ποιον;

Οι τελικοί αποδέκτες όλης αυτής της τεράστιας παραγωγής που δημιουργεί φτώχεια, περιβαλλοντικές καταστροφές, ανισότητες, λοιμούς, πολέμους, κλπ, είναι μία μειοψηφία που απλά καταναλώνει όσο πιο πολύ μπορεί. Και όσο η κατανάλωση αυξάνεται, τόσο αυξάνονται και οι ανάγκες της παγκόσμιας παραγωγής και ακολούθως αυτά για τα οποία δήθεν νοιαζόμαστε.

Αν πραγματικά θέλεις να βοηθήσεις τον υπόλοιπο κόσμο ξεκίνα πρώτα με τον εαυτό σου. Κάνε τη θυσία να μειώσεις την κατανάλωσή σου, τις ανάγκες σου, και τα υλικά αγαθά σου. Είναι ο μόνος τρόπος να βοηθήσεις. Βοήθησε τον άμεσα διπλανό σου. Διαφορετικά αποδέξου ότι είσαι ένας βολεμένος καλοπερασάκιας Δυτικός που πρέπει οπωσδήποτε να έχει 2-3 ζευγάρια αθλητικά παπούτσια, ή να φοράει make-up κάθε μέρα, και άσε τις φιλανθρωπίες. Γιατί στην τελική ο υπερκαταναλωτής που έχει ήσυχη και τη συνείδησή του, είναι χειρότερος από αυτόν που καταναλώνει μεν, αλλά ίσως να αισθάνεται και κάποιες τύψεις.


22 σχόλια:

  1. Ασφαλώς και αυτός που υπερκαταναλώνει είναι ο χειρότερος, ό,τι και αν κάνει από εκεί και πέρα. Και το σπουδαιότερο πράγμα που μπορεί να κάνει κάποιος βολεμένος είναι να μάθει να ζει με λιγότερα καταναλωτικά αγαθά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Φιλανθρωπία, ιδεολογία, ελευθερία, χωρίς προσωπικό κόστος, σαν φω μπιζού, εύκολα τα αποκτάς, όταν τα χάνεις δε σου καίγεται καρφί, δεν έχουν αξία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ελληνάκι μπράβο, εξαιρετικά ενδιαφέρον το θέμα που έχεις πιάσει αλλά και τρομερά σύνθετο... Σε γενικές γραμμές δεν διαφωνώ με την ουσία όσων γράφεις, ιδίως στα περί δυτικής υποκρισίας (σου γράφει μια υποκρίτρια με μια ντουλάπα με μπόλικα φτηνά ρούχα made in sweatshops).
    Θέλω να σταθώ πιο πολύ όμως σε ένα σημείο. Συμφωνώ με τη μείωση της κατανάλωσης, είναι κάτι που προσπαθώ πραγματικά να κάνω εδώ και χρόνια και επιπλέον, προσπαθώ όσο γίνεται να ψωνίζω υπεύθυνα. Όμως, για να αλλάξουμε καταναλωτική νοοτροπία, πρέπει να αλλάξουμε νοοτροπία ολοκληρωτικά -και είναι η ρημάδα βαθιά ριζωμένη στον άνθρωπο, γενιές και αιώνες απαράλλαχτη, π.χ. σκέψου με το δουλεμπόριο τι γίνεται, από καταβολής ανθρώπινης κοινωνίας. Αν το καλοεξετάσεις, πάντα στην ανθρώπινη ιστορία δέκα τσόγλανοι γλεντάνε στις πλάτες εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων που γεννήθηκαν στο λάθος μέρος ή με λάθος χρώμα ή θρησκεία ή δεν ξέρω τι άλλο.
    Αλλά, τι θα κάνουμε μέχρι να αλλάξουμε; Κάποιοι επιλέγουν τη φιλανθρωπία, και θα σταθώ σε αυτούς που την επιλέγουν συνειδητά. Είμαι της άποψης ότι ο καθένας προσφέρει αυτό που μπορεί. Δηλαδή, σίγουρα δεν λύνεις το πρόβλημα του πλανήτη, ούτε καν της γειτονιάς σου, δωρίζοντας το x ποσό στην ψ οργάνωση, αλλά κάτι είναι και αυτό, απειροελάχιστο μεν, αλλά κάτι. Και υπάρχουν ορισμένες ΜΚΟ που παράγουν πραγματικό, ωφέλιμο για την εκάστοτε κοινότητα έργο στα μέρη που δραστηριοποιούνται (είναι κάτι που γνωρίζω από χέρι, λόγω δουλειάς). Συχνά, αυτός ο δρόμος που θα φτιάξουν στέλνει τα παιδιά του ενός χωριού στο σχολείο που βρίσκεται στο παραδίπλα χωριό ή φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά σε ένα πηγάδι με καθαρό νερό. Σίγουρα δεν συμβαίνει πάντα έτσι και όλοι γνωρίζουμε πιστεύω πού τελικά καταλήγουν, άπειρες φορές, τα χρήματα που δίνουμε εμείς οι "φιλάνθρωποι" δυτικοί π.χ. στις ανθρωπιστικές κρίσεις (βλ. τσουνάμι και όσα καταγγέλθηκαν στη συνέχεια). Για να μην πιάσουμε τους ομοεθνείς τους αετονύχηδες...
    Να σου πω ακόμα μια υποκρισία; Ο δυτικός είναι ψωνάρα και υποκριτής ακόμα και στη φιλανθρωπία που θα κάνει: δες τι γίνεται στο Πακιστάν εδώ και δύο μήνες...
    Σταματάω εδώ γιατί έγραψα σεντόνι, έχω προβληματιστεί τρελά και δεν έχω καν γράψει όσα ήθελα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Eξαιρετική ανάρτηση για ένα τρομερά σύνθετο θέμα οπως επισημαίνει και ο backpacker στις απόψεις του οποίου αισθάνομαι πιο κοντά.
    Μερικές σκέψεις/ προσθήκες/ ενστάσεις:
    1 Αυτό που για κάποιους από εμάς αποτελεί καταστροφή περιβάλλοντος για άλλους είναι όρος επιβίωσης. Και ας με συγχωρήσουν οι υπερευαίσθητοι οικολόγοι, αλλά εγώ είμαι με αυτόν που "καταστρέφει" το δάσος για να μην πεθάνει.
    2 Αν δεν αγοράσεις αυτό που φτιάχνει ένας δεκάχρονος κάπου στη νοτιοανατολική Ασία πιθανώς του στερείς τη μοναδική ελπίδα του να επιβιώσει.
    3 Δεν χρειάζεται να έχεις γνωρίσει Κογκολέζους για να μην είσαι υποκριτής όταν στέλνεις κάποια ελάχιστα χρήματα που ίσως σώσουν μια ζωή.
    4 Δεν τίθεται θέμα ότι δεν θέλουν τον δρόμο ή ότι έχουν επιλέξει να μείνουν πρωτόγονοι.Δεν έχουν εναλλακτικές. Ισως μπορούμε να τους τις δώσουμε.
    5 Σωστό το να φροντίσουμε πρώτα "τα του οίκου μας" αλλά μέχρις ότου αποκτήσουμε την τέλεια ή έστω αξιοπρεπή πχ Παιδεία δεν θα στοιχίσει παρα πολύ να βοηθήσουμε δέκα Αφρικανάκια να μάθουν ανάγνωση και γραφή.
    6 Δεν είναι η τεράστια παραγωγή που δημιουργεί πολέμους,φτώχεια και ανισότητα, αλλά τα στρεβλα μοντελα παραγωγής και διοίκησης και -ας το πούμε - μια κουλτούρα που λίγη σχέση έχει με τον δυτικό ορθολογισμό (ούτε βέβαια οι φτωχές οικογένειες γεννούν περισσότερα παιδιά για να παρέχουν εργατικά χέρια).
    7 Τον Τρίτο Κόσμο τον βλέπουμε με τα δικά μας μάτια και μέσα από τις δικές μας αξίες και με βάση αυτά προσπαθούμε- αν προσπαθούμε - να βοηθήσουμε. Αλλιώς απλώς τον εκμεταλλευόμαστε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ψιλοσυμπεσαμε στο θεμα, για δυτικο κοσμο, κλπ, αλλα λιγουλακι διαφορετικα. Περνα, να δεις :))

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. «Οι πρωτογονοι παράγουν λίγη τάξη με τον πολιτισμό τους. Τους ονομάζουμε σήμερα υπανάπτυκτους. Παράγουν όμως πολύ λίγη εντροπία στην κοινωνία τους. Γενικά, οι κοινωνίες αυτές βασίζονται στην ισότητα μεταξύ των μελών τους, είναι μηχανικού τύπου και διέπονται από τον κανόνα της ομοφωνίας. (...)
    Αντίθετα, οι πολιτισμένοι παράγουν πολλή τάξη στον πολιτισμό τους, όπως δείχνει η εκμηχάνιση και τα μεγάλα έργα του πολιτισμού, αλλά παράγουν και πολλή εντροπία στην κοινωνία τους: κοινωνικές συγκρούσεις, πολιτικοι αγώνες, όλα αυτά τα πράγματα για τα οποία οι πρωτόγονοι έχουν λάβει προφυλακτικά μέτρα και μάλιστα με τρόπο ίσως πιο συνειδητό από όσο θα μπορούσαμε να υποθέσουμε.
    Το μεγάλο πρόβλημα του πολιτισμού υπήρξε η διατήρηση της απόστασης, δηλαδή ενός διαφοροποιητικού διαστήματος. Το διάστημα αυτό είχε επιτευχθεί με τη δουλεία, κατόπιν με τη δουλοπαροικία και ύστερα με τη δημιουργία του προλεταριάτου.
    Καθώς όμως οι αγώνες της εργατικής τάξης τείνουν -ως ένα σημείο- να εξισώσουν το επίπεδο, η κοινωνία μας ήταν αναγκασμένη να αναζητήσει καινούργια διαφοροποιητικά διαστήματα, όπως με την αποικιοκρατία και τη λεγόμενη ιμπεριαλιστική πολιτική. Ηταν δηλαδή αναγκασμένη να αναζητεί συνεχώς, στο πλαίσιο της ίδιας της κοινωνίας ή με την υποδούλωση κατακτημένων λαών, τη δημιουργία μιας απόστασης ανάμεσα σε μια κυρίαρχη και μια κυριαρχούμενη ομάδα. Η απόσταση όμως αυτή είναι πάντα προσωρινή.»

    (μικρουτσικο αποσπασμα απο την "Αγρια σκεψη" του Λέβι Στρωςς)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Elli Naki αντιλαμβανομαι το σκεπτικο σου για την πιθανη υποκρισια αυτων που πανε να βοηθησουν καποιους στην Αφρικη που δεν ξερουν, οπως καποιοι πανε να σωσουν το ταδε οικοτοπο ή παπια... που δεν ξερουν επισης (το πιασες το υποννοουμενο; :))....
    Aλλα και εσυ που προσπαθεις να παρουσιασεις μια αλλη αποψη, εχεις αραγε γνωρισει κανενα ιθαγενη σε χωριο του Κογκο που να ΄΄μην θελει΄΄ τον δρομο που ενωνει το χωριο του με το διπλα; Mηπως κανεις και εσυ μια αντιστοιχη αυθεραιτη παραδοχη οπως την παραδοχη που κανουν οι φιλανθρωποι εντος ή εκτος εισαγωγικων, που κατακρινεις;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Η Δυτική φιλανθρωπία είναι ο οβολός που δίνει ο ένοχος για να εξαγοράσει την αθωότητα. Ακραίο παράδειγμα οι ιντελεκτουέλ κυρίες της βορειοανατολικής Αμερικής που μη έχοντας ταιριάξει ποτέ ούτε με άντρα ούτε με γυναίκα πάνε στα σαράντα πέντε τους και υιοθετούν ένα κοριτσάκι ενός έτους από την Κίνα και παριστάνουν τη μαμάκα, ενώ το καημένο το παιδάκι καταλήγει αξεσουάρ μόδας...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. @ Greek Rider

    ...και προφανώς το δυσκολότερο, αν κρίνουμε από τη συνεχόμενη αύξηση του πλούτου, άρα και της κατανάλωσης στη Δύση.

    @ ηλιογράφος

    Η ελαχιστοποίηση του κόστους δεν είναι μόνο οικονομικός παράγοντας. Μπορεί να γίνει και ηθικός.

    @ the backpacker + firiki2010

    Απαντάω και στους δύο ταυτόχρονα, γιατί θίγετε σχεδόν το ίδιο θέμα, οπότε μην το παίρνετε προσωπικά ;)

    Όσο προσπαθούμε να ενσωματώσουμε τον δικό μας πολιτισμό σε αυτόν άλλων, αναπόφευκτα δημιουργούμε κρίσεις. Για τον απλόυστατο λόγο ότι δημιουργούμε υλικές ανάγκες εκεί που δεν υπήρχαν, σε πολιτισμούς που επιβίωναν αρμονικά και αυτοτελώς, για χιλιάδες χρόνια.

    Το να δημιουργήσεις την ανάγκη σε έναν Κογκολέζο να χρησιμοποιήσει τζιπ ή λεωφορείο, για να μην περπατάει 10 χιλιόμετρα την ημέρα όπως έκαναν στο παρελθόν οι πρόγονοί του, είναι μία παρέμβαση τέτοιου είδους.

    Η μαζική παραγωγή δυτικών προϊόντων είναι ξενόφερτο φρούτο στις εμπλεκόμενες χώρες. Οι άνθρωποι που ζουν σε όλες αυτές τις υποβαθμισμένες περιοχές, δεν ήταν πάντα φτωχοί και εξαθλιωμένοι. Και ως θερμός υποστηρικτής του εθνικού και κοινωνικού αυτοπροσδιορισμού, θεωρώ πως αν αφήναμε αυτές τις κοινωνίες να επιζήσουν με τον δικό τους τρόπο, θα την έβρισκαν την άκρη.

    @ Rodia

    Τα μεγάλα πνεύματα συναντιώνται :p

    @ Defkalion

    Αντιγράφω απάντηση από fb στην ίδια σου πρόταση ;)

    Έχω βρεθεί και έχω γνωρίσει ανθρώπους του "τρίτου κόσμου". Δεν έγραψα κάτι αυθαίρετα.

    @ thinks

    ... και δεν θα απορούσα αν η εν λόγω "μαμά" διαλαλούσε για το σπουδάιο έργο που προσέφερε στην ανθρωπότητα "σώζοντας" μία ψυχή από την "υπανάπτυκτη" Κίνα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Καλημέρα! Μια παρατήρηση: αυτό που έχει συμβεί, η πολιτιστική και κοινωνική παρέμβαση δηλαδή, σε πολλές αφρικανικές χώρες, για παράδειγμα, ξεκίνησε εδώ και αιώνες. Το ξενόφερτο μοντέλο έχει ήδη εισαχθεί και επιβληθεί (π.χ. αυθαίρετη χάραξη συνόρων από τους αποικιοκράτες με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους ντόπιους πληθυσμούς)και σε πολλές περιπτώσεις η κατάσταση φοβάμαι ότι δυστυχώς είναι μη αναστρέψιμη.
    Φυσικά, όσοι (ελάχιστοι) ζουν ακόμα ακολουθώντας τοπικά κοινωνικά μοντέλα και τρόπο ζωής, πρέπει να συνεχίσουν να το κάνουν ανενόχλητοι. Δεν χωράει ούτε η άποψη ούτε η παρέμβαση τρίτων σε αυτό.
    Όμως, για την πλειονότητα, οι "δυτικόφερτες" ανάγκες έχουν ήδη δημιουργηθεί.
    Θέλω να πω: ναι, το να δημιουργήσεις την ανάγκη στον Κογκολέζο να πάρει λεωφορείο αντί να περπατά όπως ο παππούς του είναι λάθος, ειδικά αν δεν ερωτηθεί ή αν δεν θέλει ή αν αδιαφορεί ο Κογκολέζος. Αν όμως ο παππούς του Κογκολέζου ζούσε ημινομαδικά και με αυτάρκεια, ισχύει το ίδιο και για τον μόνιμα εγκατεστημένο σε οικισμό εγγονό του; Έχουν πλέον τις ίδιες ανάγκες; Πιστεύω πως όχι και εκεί ακριβώς κολλάω και επιμένω ότι κάποιες ΜΚΟ παράγουν έργο.
    Πόσοι ζουν σήμερα στην Αφρική π.χ. ως νομάδες κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες και πόσοι στοιβάζονται στις άθλιες παραγκουπόλεις;
    Τι κάνουμε λοιπόν όταν η ζημιά έχει γίνει ήδη;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Ώπα: υπάρχει κάτι που δεν συμφωνώ. Για τον άστεγο της διπλανής πόρτας όχι μόνο αδιαφορούμε, αλλά έχουμε και πολλά ράμματα για τη γούνα του. "Ποιος ξέρει που θα τα έφαγε", "μα καλά, συγγενείς δεν έχει;", "όταν δεν είσαι προσγειωμένος αυτά παθαίνεις" κλπ. Ξέρουμε, δηλαδή, τα προσωπικά του δίχως καν να τον έχουμε ρωτήσει. Για τον άστεγο των χιλιάδων χιλιομέτρων μακρυά όμως νοιώθουμε μια ηλίθια συμπάθεια διότι θέλουμε να δείξουμε την ανθρωπιά και την ωδύνη μας προς τον ανθρώπινο πόνο (και δράμα). Επειδή, λοιπόν, είναι πολύ δύσκολο να επιβεβαιωθεί η ανικανότητά μας (ως άνθρωποι/έθνος/κράτος/χώρα κλπ) μέσω του αστέγου των πολλών χιλιομέτρων -κάτι πολύ εύκολο για τον άστεγο της διπλανής πόρτας αφού και αύριο θα είναι εδώ για να μας υπενθυμίζει την αποτυχία μας ως κοινωνία- επιλέγουμε την βοήθεια προς το εξωτερικόν.

    Θα σου φέρω ένα παράδειγμα: θυμάσαι την πανελληαδική κινητοποίηση για τη βοήθεια στην Αϊτή. Λίγο παλαιότερα είχε γίνει αντίστοιχη προς τους παιδεραστές του τσουτσουνάμι και πάει λέγοντας. Λίγο καιρό μετά, έγινε μια προσπάθεια να σώσουμε την ίδια μας τη χώρα από τη χρεωκοπία: ε, δεν πάει το μυαλό σου πόσες αντιδράσεις υπήρξαν. "Να τα φέρουν πίσω αυτοί που τα έφαγαν", "εγώ πληρώνω πάντα γιατί να πληρώσω και τώρα", "σιγά μην δώσω λεφτά για να τα φάνε" κλπ. Η πλάκα είναι ότι οι ίδιες ακριβώς δικαιολογίες μπορούν να ισχύουν και για όλα τα υπόλοιπα θέματα που δείχνουμε τον ακραιφνή ουμανισμό μας.

    Λεπτομέρεια: αν δώσεις σε έναν άστεγο 20 ευρώ, θα συνεχίσει να πεινάει και αύριο. Αν όμως στείλεις πχ στην Αίτή ένα xesemes που κοστίζει μόλις ενάμιση ευρώ, αυτομάτως νοιώθεις ότι έκανες το ανθρωπιστικό σου καθήκον και δεν χρειάζεται να επανέλθεις.

    Που έγκειται λοιπόν η διαφωνία μου; Στο ότι αυτό που αναλύεις οφείλεται στο γεγονός ότι ο άνθρωπος είναι κατά βάσιν βλάκας και που απλά ψάχνει τρόπους να θάψει τις τύψεις του με τον πλέον ανώδυνο τρόπο. Δεν είναι δηλαδή ούτε ανικανότητα όπως λες, ούτε ανεπάρκεια, ούτε εμμονή, ούτε τίποτε τέτοιο. Είναι απλή ξεκάθαρη βλακεία.

    Έρμε Πυθαγόρα, που να'ξερες...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Δεν χρειάζεται να απορείς: τό 'χω ακούσει σχεδόν κατά λέξη όπως το έγραψες...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Aπό την απάντηση σου προκύπτει ότι βλέπουμε λύση σε διαφορετική κατεύθυνση. Το "αφήναμε αυτές τις κοινωνίες να επιζήσουν με τον δικό τους τρόπο" σημαίνει ότι τους αφήνουμε να γεννάνε 10 παιδιά (όχι από επιλογή) να πεθαίνουν απο δυσεντερίες, ελονοσία και ότι άλλο απίθανο,να κάνουν κλειτοριδεκτομή, να ζουν με τις δεισιδαιμονίες τους, τον αναλφαβητισμό τους, να γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης από ντόπιους "ξύπνιους" που ως ξύπνιοι συνεργάζονται και με ξένους και να μην τους ανοίγουμε ένα παράθυρο και σ΄ ένα άλλο κόσμο κοινώς τους αφήνουμε στη μοίρα τους.Προσωπικά είμαι υπέρ της δυτικής παρέμβασης αρκεί αυτή να μην λειτουργεί σαν οδοστρωτήρας και να μην αγνοεί ότι προσπαθεί να ΒΟΗΘΗΣΕΙ μια κοινωνία εντελώς διαφορετική από την δική μας η οποία και μετά τις όποιες αλλαγές θα (πρέπει να ) παραμείνει διαφορετική.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Με καλύψανε νομίζω τα σχόλια των περισσότερω. Απλώς να πω ότι υπάρχει ένα βιβλίο το Dead Aid της Moyo (οικονομολόγος) που εξηγεί γιατί τέτοιου είδος βοήθεια δε βοηθάει ποτέ τις τριτοκοσμικές χώρες. Έχει κάποιες ενδιαφέρουσες απόψεις, αν και επικεντρώνεται κυρίως σε τεράστια οικονομικά πακέτα προηγμένων χωρών προς τριτοκοσμικές.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Όταν λοιπόν, την επόμενη φορά βρεθείτε σε ένα κατάστημα για να αγοράσετε ένα προϊόν και το βρείτε οικονομικά πολύ ελκυστικό, μη σκεφθείτε ότι μέχρι τώρα σας έκλεβαν, ρίχτε μια ματιά στη χώρα παραγωγής και θα διαπιστώσετε ότι προέρχεται από «χώρα χαμηλού εργατικού κόστους», από χώρα που δουλεύουν δούλοι χάριν κάποιων πολυεθνικών ή εμπόρων. Η αγορά αυτού του προϊόντος επιδοτεί την χειρότερη μορφή εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Αν σαν άνθρωποι πιστεύεται ότι έχετε κοινωνικές και οικολογικές ευαισθησίες με την επιλογή σας αυτή όλα τα πιστεύω σας ανατρέπονται στη πράξη.
    Όπου είναι δυνατόν, έστω και με κάποιες υποχωρήσεις, ΕΠΙΛΕΓΟΥΜΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, αποκλείοντας στην πράξη τη σύγχρονη μορφή δουλείας που επιβάλει ο καπιταλισμός με την παγκοσμιοποίηση, επιδοτώντας με αυτή την επιλογή την εργασία στον τόπο μας, που την έχει τόσο ανάγκη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Nαι μεν αλλα. Υπαρχει και η θετική αποψη που λεει πως η βελτιωση των μεσων επικοινωνιας βελτιωνει και την αλληλεγγυη. Σε πρωτο σταδιο σαφως και μιλαμε για καταναλωτισμο χωρις τυψεις. Αυτες ομως οι ιδεες επιδρουν αργα αλλα σταθερα στην κοινωνια. Μπορει η τωρινη γενια να μην το πολυκαταλαβαινει αλλα οι επομενες θα ειναι...βελτιωμενα μοντελα (οπως πχ εγινε αθορυβα και χαλαρα με το τσιγαρο. Το ποσοστο εφηβων που καπνιζουν ειναι πολυ μικροτερο απ οτι πριν 20 χρονια)

    ενα αλλο πχ: Υπαρχουν συμπαγεις ομαδες εργαζομενων (σε πολυεθνικες) που προτιμουν η εταιρεια τους να εχει καποια ethics απο το να μην εχει καθολου και δεχονται και μειωση της καταναλωτικης τους δυναμικης προκειμενου να γινει αυτο. Το αστειο ειναι πως ετσι φντ να παραγουν περισσοτερο και πολλες αντιστοιχες επιχειρησεις τους κανουν τα χατηρια (η τουλαχιστον ετσι μου ειπε ενας γνωστος που ειναι στελεχαρα σε HR τομεα. το πχ δινεται με επιφυλαξη).

    ΤΟ προβλημα ειναι πως με την παγκοσμιοποιηση της παραγωγης και καταναλωσης και να θες να εισαι καλος-καγαθος καταναλωτης πολιτης...δυσκολευεσαι

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. @ the backpacker

    Δε νομίζω ότι υπάρχει δραστική ή στιγμιαία λύση σε ένα θέμα που, όπως σωστά λες, πάει πίσω ήδη μερικούς αιώνες. Μπορεί όμως να υπάρχει λύση με τη σταδιακή απομάκρυνση του καταναλωτισμού από αυτές τις χώρες.

    Ως παράδειγμα, μπορώ κάλλιστα να χρησιμοποιήσω και την Ελλάδα, η οποία διακατέχεται ακόμα από μία καταναλωτική ανωριμότητα (και ενδεχομένως μία σχετική τριτοκοσμικότητα). Εισάγωντας τον καταναλωτισμό, και τις δυτικές συνήθειες σε μία χώρα όπου δεν υπάρχει παιδεία και υλικοτεχνικές υποδομές, αναγκαστικά δημιουργείς ένα διαγενιακό κενό. Άρα, εφόσον δεν μπορείς πλέον να φύγεις και να αφήσεις μία χώρα στη μοίρα της, θα πρέπει να αφήσεις μεν κάποιες υποδομές, αλλά να απομακρυνθείς ώστε η εκάστοτε χώρα να επιλέξει τους δικούς τους τρόπους ανάπτυξης.

    @ Hades

    Χαίρομαι όταν πληθαίνει ο κόσμος γύρω μου που επιρίπτει ευθύνες στην ανθρώπινη βλακεία. Αν μη τι άλλο, διαφαίνεται η "αξία" της και το πόσο τραγικό είναι που συνεχώς την υποτιμάμε σε διάφορα θέματα.

    @ firiki2010

    Η γνώμη μου είναι ότι εφόσον αποτύχαμε ως Δύση να "εκπολιτίσουμε" τον τρίτο κόσμο, ωφείλουμε να του δώσουμε τη δυνατότηρτα να αυτοπροσδιοριστεί, με το μικρότερο δυνατόν τίμημα. Μία απότομη απομόνωση από την παγκοσμιοποιημένη οικονομία δεν θα ήταν φυσικά λύση, αλλά θεωρώ ότι η σταδιακή απομάκρυνση θα έλυνε κάποια ζητήματα.

    Δυστυχώς δεν έχω κάποια λύση από μόνος μου. Αν την είχα, θα την πρότεινα ;) Απλή παρατήρηση κάνω. Θεωρώ όμως ότι, έμμεσα, οι καταναλωτικές ανάγκες των δυτικών, μπορούν να επηρεάσουν την κατάσταση στον τρίτο κόσμο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. @ Panos Konstantinidis

    Ευχαριστώ για την πρόταση. Θα το ψάξω...

    @ Dyer

    Παρόμοια επίδραση, νομίζω πως θα είχε γενικά η προτίμηση σε προϊόντα που παράγονται σχετικά τοπικά. Και με το "σχετικά" εννοώ όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά και τις περιοχές στα πέριξ, Πχ Τουρκία, Αλβανία, Ιταλία, κλπ). Νομίζω πως όσο προάγεται η τοπική παραγωγή, τόσο μειώνεται η ανάγκη για απομακρυσμένες λύσεις.

    @ zaphod

    Σωστά όλα αυτά, αλλά νομίζω ότι συμβαίνουν με πολύ πιο αργά βήματα από όσο θα μπορούσαν να απορροφήσουν οι τοπικές κουλτούρες,

    Σε κάθε περίπτωση πάντως είναι πολύ θετικότερο από το τίποτα ή την στεγνή οικονομική εκμετάλευση φτηνού εργατικού δυναμικού.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. ένα σχόλιο για την ''πρωτοκοσμική υποκρισία''....συμφωνώ απόλυτα ότι η προσπάθεια βοήθειας εξ αποστάσεως αποτελεί μέσο προσωπικής , ναρκισσιστικής , αυταρέσκειας και τίποτα παραπάνω…..είναι τουλάχιστον οξύμωρο να στέλνεις χρήματα και να πασχίζεις για θέματα που διαδραματίζονται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά και να ανέχεσαι να περπατάς δίπλα σε αστέγους και παιδιά των φαναριών…..οι δικαιολογίες για παροχή επιλογών που αλλιώς δεν θα υπήρχαν και για ‘’εκπολιτισμό’’ μέσω δρόμων που θα φέρουν σε επαφή τους ανθρώπους του τρίτου κόσμου με τον δυτικό τρόπο ζωής είναι ίδιες με τις αφορμές κάθε επεκτατικού πολέμου στην ιστορία που φυσικά αποσκοπούσε μονό στην αφαίμαξη του οποιουδήποτε πλούτου υπήρχε ή την ικανοποίηση των ιμπεριαλιστικών απωθημένων των ισχυρών…..
    προσωπικά είμαι οπαδός του τρόπου δράσης ,όσον αφορά την βοήθεια συνανθρώπων, που προτείνει ο Henry Rollins….μην δίνεις ποτέ χρήματα και υποστήριξη σε οργανώσεις που δεν έχεις γνωρίσει ποτέ…προσπάθησε να βοηθήσεις κάποιον που είναι δίπλα σου , που έχεις προσωπική επαφή , να ξέρεις ότι οι προσπάθειες σου θα πιάσουν τόπο έτσι ώστε να μην σκεφτείς ποτέ ότι κάνεις κάτι μάταιο και να έχεις την δύναμη να συνεχίζεις στον επόμενο….
    ας σκεφτούμε την εικόνα μιας ήρεμης λίμνης που μέσα της πετάμε πέτρες ….κάθε πέτρα (που μπορούμε να παρομοιάσουμε με κάθε άτομο που αποφασίζει να κάνει κάτι για τον συνάνθρωπο), σχηματίζει στη λίμνη ομοκέντρους κύκλους που κινούνται φυγοκεντρικά τείνοντας να καλύψουν όλη την λίμνη….αν θεωρήσουμε ότι ο πρώτος κύκλος είναι κάποιος που βοηθήθηκε και στάθηκε στα πόδια του από κάποιον δίπλα του, από αυτόν που έκανε την αρχή (πέτρα), και με τη σειρά του βοηθήσει και αυτός κάποιον διπλά του (ο δεύτερος κύκλος) και αυτός βοηθήσει κάποιον άλλο διπλά του κοκ…. σκεφτείτε τι θα γίνει αν στη λίμνη πέσουν πάρα πολλές πέτρες ….οι κύκλοι θα καλύψουν όλη τη λίμνη (παγκόσμια κοινωνία) σύντομα…….

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  20. @ Ανώνυμος 3:12

    Νομίζω πως έχουμε απόλυτη ταύτιση απόψεων. Γι' αυτό και είναι σημαντικότερο να βοηθάμε τον άμεσα διπλανό μας. Εκτός από μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας, υποδηλώνει και μία άμεση σχέση και θέληση για πραγματική βοήθεια.

    Μου θυμίζει τους γονείς που κάνουν παιδί για να λύσουν τα δικά τους ψυχολογικά προβλήματα (με καταστροφικές συνέπειες για το παιδί, φυσικά). Αν δεν στρώσεις εσύ πρώτα τον εαυτό σου, πώς θα μεγαλώσεις το παιδί;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  21. Συμφωνώ σε όλα. Θεωρώ ότι πρυτανεύει η ήσυχη συνείδηση, μια politically correct συμπεριφορά και η "λύπη" εκείνου που νιώθει ανώτερος προς τον κακόμοιρο κατώτερο. Ίσως είναι και κατάλοιπο ιεραποστολικής νοοτροπίας. Εν πάσει περιπτώσει κρατώ το εξαιρετικό επίθετο του τίτλου και, με την άδειά σου, θα το καθιερώσω. Φαντάζομαι ήδη, σε μια νέα έκδοση της ιστορίας, τους Ινδιάνους να σφάζονται από πρωτοκοσμικούς, τους Αφρικανούς να στέλνονται δούλοι από πρωτοκοσμικούς και άλλα τέτοια...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  22. @ Ο,τι δε σε σκοτώνει...

    Να το καθιερώσεις. Έχω την αίσθηση άλλωστε ότι επίτηδες δεν χρησιμοποιείται και τόσο συχνά. Ίσως από αίσθηση ενοχής, ίσως επειδή φοβόμαστε μην παρεξηγηθεί με το "τριτοκοσμικός".

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...