Κυριακή, 16 Σεπτεμβρίου 2012

Τα "μικρά" πράγματα


Είμαι από αυτούς τους οδηγούς, που όταν οι δρόμοι λιμνάζουν, πηγαίνω σαν χελώνα όταν οδηγώ κοντά σε πεζοδρόμιο με πεζούς. Πολλές φορές εισπράττω αγανακτισμένα κορναρίσματα από πίσω όπου προφανώς υπάρχει μία δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι κάθε 50-100 μέτρα φρενάρω και επιταχύνω ολόκληρη τη δεξιά λωρίδα. Με την ίδια διάθεση μαζοχισμού, προτιμώ να κάνω κύκλους για μισή ώρα γύρω από ένα τετράγωνο μέχρι να αδειάσει μία θέση παρκαρίσματος, ή να παρκάρω ένα χιλιόμετρο πιο μακριά, παρά να παρατήσω το αυτοκίνητο πάνω στο πεζοδρόμιο ή σε διάβαση πεζών. Παρομοίως, μπαίνω στον «κόπο» να ανάβω τα φώτα μου σε τούνελ ή σε βροχερές μέρες, να θεωρώ τις λεωφορειολωρίδες και τις ΛΕΑ άβατες, να στήνομαι σε ουρές χωρίς να ξεφυσάω στο αυτί του μπροστινού, και γενικώς να αποφεύγω να σχηματίζω αυτή την έκφραση τσαμπουκά όταν ενοχλούμαι από κάτι.

Είμαι από αυτούς που πάντα λένε «καλημέρα», «καληνύχτα», «ευχαριστώ», «παρακαλώ» με χαμόγελο, και παρόλο που γενικά χρησιμοποιώ μία πιο χύμα φρασεολογία στην καθημερινότητά μου στο οικείο περιβάλλον, πάντα φροντίζω να μιλάω στον πληθυντικό και ευγενικά σε ανθρώπους που δεν ξέρω. Κοινώς, έχω αυτή την – κατά πολλούς Έλληνες – «πλαστική» και «υποκριτική» ευγένεια που συναντάει κανείς σε βορειοευρωπαϊκές χώρες και γενικώς κοινωνίες που διέπονται από ένα στοιχειώδες άτυπο κοινωνικό συμβόλαιο ευγένειας.

Σε αντίθεση με πολλούς, επίσης Έλληνες, δεν θεωρώ την ευγένεια μία ελιτίστικη στάση ζωής που πηγάζει ετυμολογικά από τους Ευγενείς, δηλαδή την αριστοκρατία, αλλά μία δημιουργική δομή επικοινωνίας που, έστω και επιφανειακά, διασφαλίζει μία κοινωνική άνεση και εξωστρέφεια. Ταυτόχρονα, θεωρώ ότι σε κοινωνικές επαφές η αγένεια ή η ευγένεια, μπορούν να σηματοδοτήσουν μία ατομικιστική κοινωνία ή μία συλλογική αντίστοιχα.

Η ευγενική συμπεριφορά δεν είναι μόνο θέμα μορφωτικού επιπέδου ή πνευματικής καλλιέργειας. Είναι στάση ζωής και παρά τις ενστάσεις των απανταχού σνομπ Ελληναράδων, χρειάζεται καθημερινή προσπάθεια, ειδικά εκείνες τις ημέρες που η κακή διάθεση για οποιονδήποτε λόγο μπορεί να επισκιάζει οποιοδήποτε κοινωνικό savoir vivre. Το να χαμογελάς και να είσαι ευγενικός στο περιβάλλον σου ή στον τυχαίο άγνωστο που θα αναγκαστείς να έχεις μία κάποιου είδους συναλλαγή, δείχνει τον σεβασμό σου προς αυτόν, αλλά κυρίως την προσωρινή υποβάθμιση των δικών σου προβλημάτων για χάρη της ευρύτερης κοινωνικής «αύρας» και εξωστρέφειας. Και επειδή συνηθίζουμε σε αυτά εδώ τα μέρη να μιλάμε με όρους μαγκιάς, πιστεύω ότι μεγαλύτερη μαγκιά είναι να καταφέρνεις να φέρεσαι ευγενικά στους άλλους όσα προβλήματα και αν έχεις στο κεφάλι σου, παρά να τα ξερνάς στη μούρη του πρώτου τυχόντα, επειδή έτσι σου βγήκε. Η σύγκριση εξωστρεφούς μιζέριας δεν είναι και τόσο μαγκιά στην τελική.

Θεωρώ ότι στην κοινωνική κρίση που περνάμε και για την οποία έχουν γραφτεί gigabytes απόψεων στο διαδίκτυο και αλλού, τα πρώτα σημάδια αλλαγής του κλίματος θα φανούν από μικρά, καθημερινά και ασήμαντα – για πολλούς- πράγματα, όπως η ευγένεια. Πράγματα που αποδεικνύουν περίτρανα, ότι παρά τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα που έχουμε σε κοινωνικό επίπεδο, προβάλλουν τουλάχιστον μία ατομική προσπάθεια του καθενός προς την κατεύθυνση της κοινωνικής συνοχής και της αλληλεγγύης. Και αυτή η θεωρία μου, ενδυναμώνεται από το γεγονός ότι ευγενικούς ανθρώπους συναντάει κανείς σε όλα τα κοινωνικά και οικονομικά στρώματα ανεξαρτήτως βιοτικού ή πολιτισμικού επιπέδου. Απομένει απλά αυτοί οι άνθρωποι από πενιχρή και γραφική μειοψηφία να αποτελέσουν θετικά πρότυπα για τους υπόλοιπους.


24 σχόλια:

  1. Είμαστε δυο, είμαστε τρεις (ναι, μας έχω μετρήσει) άντε, να γίνουμε και χίλιοι δεκατρείς!!!!
    ;-D

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Αν συμφωνείτε, ότι ενίοτε έχουμε τα νεύρα μας, όχι έριδες, τότε σας αγαπώ όπως έλεγε η Μαρία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αλίμονο αν ενίοτε δεν έχουμε τα νεύρα μας. Γι' αυτό όμως είναι εκτιμητέα η όποια προσπάθεια να μην τα βγάζουμε στους άλλους.

      Διαγραφή
  3. Αν είχαμε κατακτήσει τα "μικροπράγματα" ή τα αυτονόητα της καθημερινότητας, ίσως να μη δυσκολευόμασταν ν' αντιληφθούμε ή πιθανόν να μην φτάναμε κάν στα δυσνόητα των ημερών μας...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. EIMAI EPILEKTHKA EYGENIKOS ME OLOUS DILADI ME AYTOUS POU SEVASTIKAN KAI SEVODAI THN IDIETERTHTA MOU KAI TIS ANAGES MOU OSOI PALI TA EXOUN KATAPATISEI PREPEI NA PALEPSOUN GIA NA TO APOKTISOUN KAI ANEFEROMAI STIS AYTOUS POU H EUGENIA EINAI KATHIKON PROS TON MEGALITERO.. KAI POIO EINAI TO KATHIKON TOU PRESVITEROU SE MENA? NA ME FESOSEI ME TIS SIDAXEIS TOU NA KRATAEI THN KAREKLA ENO EXEI POTIXEI.. ENOEITAI POS DEN SIKONOMAI GIA NA KATSEI KANEIS STO LEOFOREIO GIATI FEVGO APO THN MIA DOULIA KAI PAO STHN ALLH KAI AUTO EINAI TO DIALIMA MOU KAI OPOIS MOU XANAPEI GIA EYGENIA KALO EINAI NA EXEI DOULEPSEI PROTA.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Νομίζω κυκλοφορείς σε λάθος μπλογκ :D

      Διαγραφή
    2. Ωραίος ο μάγκας. Ελληνάρας σωστός και πρόστυχος!

      Διαγραφή
    3. Εμπρός αλληλεγγύη στη πάλη των λαών
      Πόλεμος στο πόλεμο των ευγενικών!

      Διαγραφή
    4. Opou k an pas 8a tous vreis...
      epidimia katentise to prama...

      akou ekei anor8ologismos: evgeneia = tempelis xaramofaïs...

      Ma poso diestrammeno myalo mporei na kanei tetoious sysxetismous?...

      Διαγραφή
    5. Φαντάζομαι ο κύριος όταν πάει σε κάποιο εστιατόριο περιμένει τα γκαρσόνια να του πάρουν παραγγελία με καντήλια, έτσι για να βεβαιωθεί ότι δεν κωλοβαράνε.

      Διαγραφή
  5. Τωρα που ολοι πια καταπιάνονται με τα "μεγάλα" προβλήματα δίχως να ψάχνουν τις πηγές τους... Ισως η μικρή καθημερινή βαρβαρότητα τροφοδοτεί τελικά την κοινωνική. Μου άρεσε η προσέγγιση σου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. ετσι θα επρεπε...αλλα' stin Ellada einai optional!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Από τα "μικρά" θα ξεκινήσει, όπως τα σκουπίδια παντού. ¨οταν αρχίσουμε από εκεί, τότε μόνο να περιμένουμε τα"άλλα"... Πες τα!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Στο εξαίρετο άρθρο σου (στα blogs χρησιμοποιώ μόνο τον ενικό προς αγνώστους γιατί -ελπίζω καλώς- μας θεωρώ μια μεγάλη παρέα) να προσθέσω μια μικρή προσωπική ιστορία: Η κοπέλλα στο πάγκο των τυριών στο σουπερ-μάρκετ της γειτονιάς μου ήταν μονίμως και πολύ "ξινισμένη". Παρά ταύτα εξακολούθησα να χρησιμοποιώ το "καλημέρα σας" το "ευχαριστώ" "το γεια σας" ίσως και μ΄ ένα ελαφρό χαμόγελο. Αποτέλεσμα; Η κοπελλιά πλέον χαμογελάει κι αυτή μόλις με βλέπει και ανταποδίδει την "υποκριτική" ευγένεια μου. Νομίζω πως για τα 2 λεπτά της συναλλαγής μας κάναμε και οι δυο την ζωή μας λίγι καλύτερη. Ισως μάλιστα η κοπελλιά να έχει υιοθετήσει και ανάλογη συμπεριφορά και προς τους άλλους πελάτες της. Την επιμονή στην ευγένεια την υιοθετώ και σε άλλες δύσκολες περιπτώσεις (πχ συναλλαγές στο Δημόσιο) Τις περισσότερες φορές υποχρεώνονται και οι προφανώς αγενείς να παίξουν "στο δικό μου γήπεδο". Δοκιμάστε το !

    ΥΓ Ο ενικός σε άτομα ηλικιωμένα ή σε άτομα που βρίσκονται σε κάποιου είδους αδυναμία με κάνει να θέλω να ... σκοτώσω!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Βασικά περίπου τα ίδια κάνω (έχω φάει ειδικά στο αυτοκίνητο πολύ βρίσιμο τις βροχερές μέρες ή κοντά σε παιδότοπους και σχολεία).
    Αλλά η κρίση δεν περνά με χαμόγελο. Το χαμόγελο είναι απλά ένα μέσο να την αντέξουμε, να δούμε λίγο διαφορετικά τη ζωή, αλλά όχι να περάσουμε την κρίση. Βοηθά να μην αυτοκτονήσουμε κι εμείς, απλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Συμφωνω με το κειμενο σου σε μεγαλο βαθμο.πιστευω επισης οτι το ευχαριστω ΜΑΖΙ με το παρακαλω ειναι σαν το σπορακι του αντρα στο αυγο της γυναικας.
    Για παραδειγμα σε κάποιο καταστημα γρηγορης εξυπηρετησης οι καλοί τρόποι χανουν λιγο την αξια τους γιατι ο υπάλληλος ειναι βιαστικός , οπως απευθυνόμενοι σε κάποιον αδυναμότερο μπορει να δειξουμε υποκρισία (κομπλεξ μπορει (μπορεί και οχι), έτσι και σε μια πολιτισμένη κουβέντα οι καλοί τρόποι δείχνουν την πραγματικη ισοπεδωτικη δυναμη τους , αγνοωντας και ποδπατώντας τους καφρους που θέλουν να επιβληθούν ουγκα μπουγκα , ακομα και αν ειναι αδικημενοι που θελουν να βρουν το χαμενο δικιο τους και να μην ξερουν πως. ειναι και όπλο δηλαδη .
    Όμως περα απο το μιλητο savoire vivre υπαρχει και το savoire faire .
    Να κανουμε χωρο στον συνανθρωπο πακιστανό αν εχει μονο ενα γαλα , να κανουμε ενα κουμαντο οταν το παρκαρισμα γινεται πιλατες πριν ακουσουμε μπαμ και να να να...ας μην λεμε ψεμματα.θελει και λιγο νιονιο.θελει και λιγο απο το iq μας να προτρεχει για να μην κανουμε παπιά τους άλλους οταν βρεχει και να μην κουτουλαμε μεταξυ μας σα πεζοδρομια επειδη εχουμε χαραξει ροτα.μερικοι ειναι για να κουουλανε.απλα μερικοι δεν ειναι για να κουτουλιονται!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Όταν ζούσα στο εξωτερικό (στη Βόρεια Ευρώπη) και σχολίαζα με άλλους Έλληνες πόσο ευγενικοί είναι στις Δημόσιες Υπηρεσίες, στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, στα εκδοτήρια εισιτηρίων κλπ, μια συχνή απάντηση που έπαιρνα ήταν: «ναι, σου μιλάνε ωραία, σου χαμογελάνε, αλλά δεν το εννοούν, είναι υποκριτές». Πάντα με εξέπληττε αυτή η απάντηση και προσπαθούσα να τους εξηγήσω ότι δεν με ενδιαφέρει ακόμα κι αν υποκρίνονται, καθότι δεν με συνέδεε καμία κοντινή σχέση με αυτούς. Δεν σκόπευα π.χ. να παντρευτώ τον άνθρωπο πίσω από τα γκισέ στα τρένα, μου αρκούσε να με σέβεται και να μου μιλάει σωστά το χρόνο που θα έπαιρνε για να μου βγάλει την κάρτα απεριορίστων.
    Αυτό το άλλοθι της ‘αυθεντικότητας’ που χρησιμοποιείται για την άξεστη συμπεριφορά ποτέ μου δεν το κατάλαβα.
    Τώρα που ζω στην Ελλάδα χρόνια και που μεγάλωσα, το σκέφτηκα κι άλλο κι αποφάσισα το εξής: η ευγένεια της Βόρειας Ευρώπης, δεν είναι καν υποκριτική, με την ακραία έννοια. Διότι σε περιπτώσεις που ήταν (τις συνάντησα κι αυτές), έπαυε αυτομάτως να είναι ευγένεια. Όταν ο άλλος σε μισεί, η ειρωνεία και η κακία βγαίνει στην εκφορά του «ευχαριστώ».
    Οπότε όχι, οι άνθρωποι αυτοί δεν ήταν υποκριτές. Ήταν απλώς ευγενείς. Και η ευγένεια, ακόμα κι αν πίσω από αυτή κρύβεται κούραση, τυποποίηση ή και νευρικότητα, κρύβει πάντα ένα αυθεντικό συναίσθημα από πίσω της: αυτό του σεβασμού προς τον απέναντι. Πίσω από την ευγένεια, υπάρχει η ηθική αξία του να είσαι καλοπροαίρετος, τελικά. Και η έλλειψή της δεν είναι παρά η έκφραση ακόμα μίας χαμένης Αξίας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Ο Έλληνας μπορεί στατιστικά να είναι κάφρος, αλλά τον έχουν χαλάσει κιόλας.

    Θυμάμαι παλιότερα οι άνθρωποι να γίνονται μεν υπερβολικά συχνά απρεπείς, αλλά σε ορισμένες μόνο συνθήκες, όπως όταν είναι τσαντισμένοι ή όταν βρίσκονται στο απυρόβλητο (π.χ. πίσω από το τιμόνι τους). Όχι όμως όταν π.χ. διεξάγουν μια δημόσια συζήτηση. Αυτό νομίζω δείχνει ότι κάπου υπήρχε μια συναίσθηση των ορίων ευγένειας - αγένειας, και ότι αυτός που τα ξεπερνούσε τα ξεπερνούσε ενσυνείδητα.

    Αντίθετα σήμερα υπάρχει όλο και περισσότερος κόσμος που δεν αντιλαμβάνεται καν ότι γίνεται αγενής. Το να διακόπτεις, να φωνάζεις όταν διαφωνείς, να βρίζεις χυδαιότατα όταν πληκτρολογείς ανώνυμα, να μη φυλάς ορισμένες λέξεις για ορισμένες στιγμές αλλά να λες οτιδήποτε οπουδήποτε, θεωρείται από αρκετούς απόλυτα φυσιολογικό.

    Αυτό θεωρώ ότι είναι έργο των κατεξοχήν αρμοδίων για τη διαμόρφωση προτύπων στον δημόσιο λόγο, που είναι αφενός οι πολιτικοί και αφετέρου τα ΜΜΕ. Όταν σε σειρές που σημαίνονται ως κατάλληλες για όλους ακούγονται βρισίδια, όταν σε συζητήσεις στην τηλεόραση πολιτικοί ή οποιοιδήποτε άλλοι τσακώνονται σαν πλύστρες ον κάμερα, όταν η (παρα)δημοσιογραφία καταργεί την έννοια της αδιακρισίας (θυμηθείτε την ιστορία Λεβίνσκι, που δεν ήταν και στην Ελλάδα μάλιστα), ο άλλος πού να τη μάθει την έννοια των ορίων; Εγώ ως κάφρος βλέπω ότι όλοι, ακόμα και οι πατέρες της χώρας, ακόμη και όταν τους βλέπω, φέρονται σαν εμένα, άρα δεν παίζει καμιά ενοχοποίηση της απρέπειας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Εξαιρετικό άρθρο. Νομίζω πως θα βρεις ενδιαφέροντα και αυτά που γράφουμε στο www.uturn.gr. Check it αν θέλεις...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Πριν από λίγες μέρες, μια βδομάδα πριν τα Χριστούγεννα, προθυμοποιήθηκα να πάω να κάνω μια δουλειά για λογαριασμό κάποιου άλλου α) γιατί μου είπε "άσε θα το κανονίσω εγώ, εσύ μην ασχολείσαι" και αυτή η φράση δεν μου άρεσε καθόλου και β)γιατί από πότε και πόσο γρήγορα τελείωνε αυτή η εκκρεμότητα πρώτος και καλύτερος ωφελημένος θα ήμουν εγώ. Στην αντίθετη περίπτωση, αν άφηνα τα πράγματα να κυλήσουν μόνα τους, ο μόνος χαμένος θα ήμουν εγώ και μόνο εγώ. Κανένας άλλος. Όλοι θα κουνούσαν συμπονετικά το κεφάλι και μέχρι εκεί. Αφού όμως πήγα και τελείωσα τα γραφειοκρατικά και τους έστειλα το χαρτί που ζητούσαν, μου λένε πως το έγγραφο που τους παρουσίασα δεν ήταν ολοκληρωμένο, ήταν ελλειπές ως προς την φρασεολογία και έλειπε και μια επιπλέον σφραγίδα. Μετά από ερωτήσεις που έκανα σε άλλη υπηρεσία, αυτό που συνέβαινε ήταν πως δεν ξέρανε τι τους γίνεται (μιλάω για αυτόν που για χάρη του έτρεχα). Τελικά, μόνο όταν έβαλα τις φωνές και έστησα κανονικό σκυλοκαβγά από το τηλέφωνο, τότε και μόνο τότε αποφασίσανε να κάνουν τη δουλειά που όφειλαν να κάνουν.
    Ζητώ συγνώμη για την πολυλογία μου, αλλά όταν παριστάνω τον καλό και τον εξυπηρετικό και τον καλόβολο, τότε αυτό εκλαμβάνεται ως αδυναμία και λένε μια που βρήκαμε μαλάκα που τρέχει, ας τον τρέξουμε και μεις λίγο, έτσι για να περάσει η ώρα και για να γελάσουμε

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η ευγένεια ή ο ήπιος τόνος φωνής, στη νεοελληνική κουλτούρα υποδηλώνουν κάτι μεταξύ αδυναμίας, ανοησίας, ανικανότητας κλπ. Για κάποιο λόγο κάτι θεωρείται σοβαρό αν ανεβαίνει ανάλογα και η ένταση και το ύφος της φωνής.

      Διαγραφή
  16. Χαίρομαι που υπάρχουν και άλλοι που σκέφτονται έτσι. Αν όλοι είχαμε αυτό το σκεπτικό, η Ελλάδα δεν θα ήταν σε αυτή τη κατάσταση. Δυστυχώς όμως, λίγοι και καλοί είναι οι συνειδητοποιημένοι (πράγμα που θα έπρεπε να μας κάνει να αναρωτηθούμε κατά πόσον έχουμε δικαίωμα στην ίδια μας την ύπαρξη ως λαός).

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...