4 στιγμιότυπα, 7 άνθρωποι

Στιγμιότυπο θρησκευτικής κατάνυξης

15αύγουστο. Το SUV με τα φιμέ τζάμια, αφού πάρκαρε όπως όπως μπροστά από την σημαιοστολισμένη εκκλησία με την ορθάνοιχτη πύλη, τράβηξε χειρόφρενο, άναψε αλάρμ και έσβησε τη μηχανή. Η πόρτα του οδηγού άνοιξε και ο εύσωμος τύπος με το καπελάκι, το μαύρο γυαλί, και το καλό πουκάμισο φωνάζει δυνατά και με εμφανή εκνευρισμό, σα να φώναζε για πολλοστή φορά, προς το παιδάκι στο πίσω κάθισμα: «Άντε, σήκω να πάμε να προσκυνήσουμε να τελειώνουμε».

Στιγμιότυπο κρίσης και ανεργίας

Ο μουστακαλής (Μ) πολλά βαρύς με το κομπολόι που απολάμβανε το φραπέ του, υποδέχτηκε στο τραπέζι τον «φουσκωτό», πολλά βαρύ, ιδιοκτήτη (Ι) της προχειροστημένης παραλιακής καφετέριας.

Μ: - Τι λέει ρε Δήμο;

Ι: - Τί να πει μωρέ; Εδώ, τα ίδια. Το καλοκαίρι τελειώνει. Να δούμε το χειμώνα πώς θα τον βγάλουμε…. [ακολουθεί κατεβατό για την κρίση, «αυτούς» που πίνουν το αίμα του κοσμάκη, κλπ]… Παίζουν όμως δύο σενάρια, αν σ’ ενδιαφέρει και σένα. Το ένα είναι μία δουλειά στον Ευγενόπουλο* για συνοδεία σε αποστολές της Marfin, κάτι τέτοιο.

- Σεκιουριτάς ή μπράβος;

- Όχι ρε. Συνοδός μόνο. Φοράς κοστούμι, κάθεσαι στη θέση του συνοδηγού και δεν κάνεις τίποτα όλη μέρα. Οχτώ κατοστάρικα το μήνα.

- Το άλλο σενάριο;

- Ε, λεφτά από το ταμείο, γύρω στο πεντακοσάρικο, δουλειά τα ΣΚ και καμιά αρπαχτή άμα κάτσει.

Στιγμιότυπο σύγχυσης, αποπροσανατολισμού και νευρωνικής παράλυσης

Στεκούμενο το ελληνάκι (ε) έξω από το αρχαιολογικό μουσείο Λευκάδας, ισιώνοντας κάτι πόστερ, το πλησιάζει καλοντυμένη θείτσα (Θ) γύρω στα 50, όχι παραπάνω.

Θ: - Το Δημαρχείο δεν είναι πια εδώ;

ε: - Όχι. Έχει μεταφερθεί στη νέα μαρίνα. Εδώ έμειναν μόνο το πνευματικό κέντρο και το μουσείο.

- Α, γιατί ήθελα να πληρώσω την ΕΥΔΑΠ.

- Ναι, δεν είναι πια εδώ.

- Και πού ακριβώς είναι;

- Η νέα μαρίνα;

- Το Δημαρχείο!

- Ε, απέναντι από τη νέα μαρίνα. Ξέρετε πού είναι;

- Η μαρίνα;

- Ναι.

- Ε ναι, από εδώ είμαι καλέ! (χαμόγελο)

- Ωραία. Ακριβώς απέναντι από τη νέα μαρίνα είναι το Δημαρχείο.

- Στα σχολεία;

- Πηγαίνετε στη νέα μαρίνα και ακριβώς απέναντι θα το δείτε. Είναι ένα νέο μεγάλο κτίριο με την ελληνική σημαία. Αποκλείεται να το χάσετε.

- Α! Στην «Κατωπόδη»;

- Δεν ξέρω πώς λέγεται. Σας λέω είναι ΑΚΡΙΒΩΣ απέναντι από τη νέα μαρίνα.

- Μάλιστα. Και εδώ τώρα τι είναι;

- Το πνευματικό κέντρο και το μουσείο.

- Την ΕΥΔΑΠ μπορώ να σας την πληρώσω;

Στιγμιότυπο οδικής υπευθυνότητας

Δεν ξέρω, αλλά δεν μπορώ να το συνηθίσω με τίποτα αυτό. Με ανακατεύει και με εκνευρίζει αφάνταστα ρε παιδί μου, πώς το λένε…

* σ.τ.μ. εννοεί τον Βγενόπουλο

Τρία χρόνια ελληνάκι

Σήμερα το ελληνάκι γιορτάζει τα τρίτα του γενέθλια, και στο φετινό πάρτι την τιμητική του έχει ο άσπονδος εχθρός του˙ ο Ελληναράς.

Παρά την αντίληψη που τρέφει πολύς κόσμος, το ελληνάκι δεν βάλλει ποτέ κατά πολιτικών χώρων, κοινωνικών και οικονομικών τάξεων, γενικά και αόριστα. Βάλλει όμως κατά των «ελληναρίστικων» στοιχείων που απαρτίζουν αυτούς τους χώρους και τις τάξεις. Ο Ελληναράς δεν έχει συγκεκριμένη πολιτική ή κοινωνική ταυτότητα. Μπορεί να είναι δεξιός, αριστερός, κεντρώος, φασίστας, αναρχικός, κομμουνιστής, φιλελεύθερος, δημοκράτης, πασόκος, νεοδημοκράτης, «αμεσοδημοκράτης», κ.ο.κ. Μπορεί επίσης να είναι πλούσιος, φτωχός, μικρομεσαίος, νεόπλουτος, πολιτικός, αφεντικό, εργαζόμενος, υδραυλικός, δικηγόρος, κλπ… δεν έχει σημασία. Και φυσικά ισχύει και το αντίστροφο. Μέσα σε όλες αυτές τις κατηγορίες υπάρχουν και μη-Ελληναράδες ή αντί-Ελληναράδες. Έτερον εκάτερον.

Το να είσαι Ελληναράς είναι στάση ζωής και τρόπος σκέψης. Επηρεάζει στοιχεία που ξεκινάνε από τον τρόπο ομιλίας και λόγου και φτάνουν μέχρι τη γενικότερη αντιμετώπιση της καθημερινότητας και της ζωής γενικότερα. Ο Ελληναράς απεχθάνεται την πολλή σκέψη και ειδικά αυτή γύρω από σύνθετα ζητήματα. Ταυτόχρονα δεν έχει τα κατάλληλα γονίδια που του επιτρέπουν μία στοιχειώδη αυτοκριτική. Ο εκρηκτικός αυτός συνδυασμός παράγει μια στρατιά ανθρώπων που όλη μέρα βρίζουν, μιζεριάζουν και δε σηκώνουν μύγα στο σπαθί τους. Βρίσκουν και έναν εύκολο συμβατικό στόχο και βγάζουν πάνω του ότι ψυχολογικό κουβαλάνε.

Ο Ελληναράς πιστεύει. Δεν ερευνά. Τόσα χρόνια σκλαβιάς στην εκκλησία, η ελληνική κοινωνία το έχει εμπεδώσει αυτό πολύ καλά, και ακόμα καλύτερα οι Ελληναράδες. Όταν λοιπόν «πιστεύεις» και δεν «θεωρείς», είναι σχεδόν φύσει αδύνατο να σου αλλάξει κανείς την άποψη ακόμα και αν σου παρουσιάσει 100 επιχειρήματα. Όταν κάποιος βάλλει εναντίον της ιδεολογίας ενός Ελληναρά, είναι σα να προσπαθεί να ρίξει έναν τσιμεντένιο τοίχο με ένα πούπουλο.

Τα όπλα ενός Ελληναρά δεν περιορίζονται μόνο στο πείσμα και την ξεροκεφαλιά του, αλλά και στη δική του «επιχειρηματολογία» η οποία βρωμάει ad hominem από την κορυφή ως τα νύχια. Έχουμε πήξει τόσο πολύ στο ad hominem που έχουμε ξεχάσει το καθεαυτό αντικείμενο της ουσίας. Η κριτική σε προσωπικό επίπεδο που έχει παραχθεί τόσα χρόνια, αν μετουσιωνόταν σε παραγωγική σκέψη και συνεργασία, ενδεχομένως να μας είχε κάνει την πιο αναπτυγμένη και ευτυχισμένη κοινωνία του πλανήτη. Ως φύσει πεσιμιστής όμως, ο Ελληναράς, έχει μία αποστροφή στην ανάπτυξη και φυσικά θα συνεχίσει να εξυπηρετεί τα δικά του μικροσυμφέροντα και τις δικές του αραχνιασμένες ιδεολογίες, προκειμένου να παραμένει στάσιμος και αναχρονιστής.

Ο Ελληναράς δεν μπορεί να εντάξει την έννοια της συλλογικότητας, της πολυπολιτισμικότητας και της διαφορετικότητας απόψεων στην καθημερινότητά του. Έτσι αδυνατεί να δράσει σε συλλογικό επίπεδο και να δει τα οφέλη που μπορεί να αποκομίζει από μία κοινωνία που συμβιώνει αρμονικά, λαμβάνει αποφάσεις δημοκρατικά και το κάθε άτομο χωριστά σέβεται αυτές τις αποφάσεις. Πολύ συχνά, ο πολιτικός Ελληναράς συγχέει την Δημοκρατία με την ασυδοσία, ενώ ο λαϊκός Ελληναράς, την Δημοκρατία με την υποκειμενική ελευθερία. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που κάθε αξιοπρεπής Ελληναράς κλέβει το Κράτος, αλλά ταυτόχρονα περιμένει και τα πάντα από αυτό.

Αν με ρωτούσες ποιος φταίει για την κρίση, εκτός από τις διεθνείς συγκυρίες, το ελληνικό μερίδιο θα το χρέωνα στον Ελληναρά. Και όσο γενικό και αόριστο αν ακούγεται αυτό, τόσο εξειδικευμένο και ακριβές είναι όταν αναλύουμε τους χαρακτήρες και τις πράξεις των συγκεκριμένων ανθρώπων που βρίσκονται σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, στην πολιτική ή ανάμεσα στον λαό.

Στην Ελλάδα ευτυχώς δεν υπάρχουν μόνον Ελληναράδες, και θεωρώ ότι αν υπάρχει λόγος που το νεοελληνικό χάος παραμένει ακόμα, έστω και υποτυπωδώς, σε μία κάποια συνοχή, ή που σε ορισμένα θέματα γίνονται θετικά βήματα, τότε αυτό οφείλεται στους μη-Ελληναράδες. Το γεγονός ότι τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, και ειδικά τα τελευταία δύο χρόνια, το «ελληναρίστικο» καθεστώς έχει επιβληθεί σε κάθε κοινωνική υπόσταση και δραστηριότητα εντός των συνόρων της χώρας, δεν πρέπει να μας πτοεί, αλλά να δημιουργεί προκλήσεις για όσους έχουμε ακόμα δυνάμεις.

Το ελληνάκι θα συνεχίσει να βάλλει κατά των Ελληναράδων, με όσα αποθέματα υπομονής του έχουν απομείνει, και πάνω απ’ όλα θα συνεχίσει να εκφράζει τις σκέψεις του ψύχραιμα και πολιτισμένα, σε αντίθεση με τις τάσεις των καιρών της ευρύτερης κοινωνικής αγένειας και συντηρητισμού.

Και επειδή σήμερα έχουμε πάρτι, θα ήθελα να καλέσω τον κ. Ελληναρά στην πίστα για να μου χαρίσει τον επόμενο χορό.

Βοήθα κι εσύ έναν παπά να αδυνατίσει

Με την κρίση να διογκώνεται και την ύφεση να βαθαίνει, τους τελευταίους μήνες έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο κλειδώματος ή σφραγίσματος παγκαριών, εκκλησιών, χώρων ταμάτων και καταρροής βυσσινάδας και γενικώς χώρων όπου το ποίμνιο επιμένει να τα σκάει στους πιο αργόσχολους και υπεράριθμους δημόσιους υπάλληλους της χώρας, επειδή συνεχίζει να πιστεύει σε ένα εβραϊκό παραμυθάκι που του διάβαζαν στο Δημοτικό. Το ελληνάκι, πιστό στις αρχές της δημοκρατίας, της ισότητας, της ελευθερίας, της αδελφοσύνης, της λογικής σκέψης και γενικώς της κληρονομιάς του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, θεωρεί πως αυτές οι ενέργειες από την μεριά του Κλήρου είναι άνανδρες και εμποδίζουν τον λαό από την εύκολη απαλλοτρίωση των παγκαριών.

Καθώς το Κράτος δεν έχει εκδώσει ακόμα σχετικές οδηγίες απαλλοτρίωσης (και όπως φαίνεται δεν πρόκειται να το πράξει για τους επόμενους 4-5 αιώνες), το ελληνάκι τις προσφέρει απλόχερα, ειδικά σε εσάς που βρίσκεστε σε τουριστικούς προορισμούς όπου οι επισκέψεις του ποιμνίου σε εκκλησίες αυτό τον καιρό είναι τακτικές. Οι οδηγίες είναι απλές, και με την επιτυχή εκτέλεσή τους, ενδεχομένως να διασφαλίσετε και παράταση των διακοπών σας εις βάρος των ρασοφόρων και υπέρ των καλών πράξεων*.

Οδηγίες

1. Ελέγξτε καλά την ποιμνιοροή γύρω από το παγκάρι ή τον χώρο ταμάτων. Η ποιμνιοροή, αυτό τον καιρό, συνήθως αποτελείται από ζευγάρια γύρω στα 30 που ζητάνε γονιμότητα, πατριαρχικές οικογένειες (όπου ο αστός πατέρας συνήθως πάει την οικογένεια στην επαρχιακή εκκλησία που βαφτίστηκε), ξένους τουρίστες που θεωρούν γραφικό και cool να κάνουν ό,τι κάνουν οι εγχώριοι ιθαγενείς και φυσικά τις διαχρονικές… θείτσες.

2. Όταν η ποιμνιοροή παρουσιάζει διακυμάνσεις στην ποσότητά της, επιλέξτε να επισκεφτείτε τον χώρο απαλλοτρίωσης την περίοδο όπου αυτή είναι σχεδόν μηδενική.

3. Κατά την οπτική επαφή σας με τα χρήματα στο παγκάρι, ή κάτω από κάποια εικόνα, ή μέσα σε μία τρύπα βράχου (που υποτίθεται ότι ο τάδε άγιος, μετά από κατανάλωση ψυχοτροπικών ουσιών, είχε ένα πετυχημένο τριπ), εντοπίστε γρήγορα τα χοντρά ψιλά (νομίσματα του 1 ή 2 ευρώ) ή και κάποιο πιθανό χαρτονόμισμα. Υπολογίστε γρήγορα το συνολικό ποσό και απαλλοτριώστε ΜΟΝΟΝ τα 3/5 αυτού, κατά προτίμηση αφήνοντας πίσω και κάποιο χοντρό ψιλό. Με αυτό τον τρόπο βεβαιώνεστε ότι μόλις το αρμόδιο τραγί πάει για την είσπραξη, δεν θα έχει υποψίες κλοπής, και δεν θα βάλει λουκέτο στο παγκάρι. Ταυτόχρονα εξασφαλίζετε ότι η επόμενη φουρνιά ποιμνίου που θα καταθέσει τον οβολό της, θα επηρεαστεί ανάλογα προκειμένου να αφήσει χοντρά.

4. Επαναλαμβάνετε τις επισκέψεις σας κάθε τρεις μέρες, ενώ σε περίπτωση γιορτών ή Κυριακής, κάνετε επισκέψεις τα πρωινά της αμέσως επόμενης μέρας. Την εβδομάδα του 15αύγουστου και ειδικά όσοι έχετε την τύχη να παραθερίζετε κοντά σε Μεγαλόχαρες, Ευαγγελίστριες, Μεγαλοπαρθένες, Τσαχπινογαργαλίστρες κλπ, μπορείτε να αυξήσετε τη συχνότητα επισκέψεων σε δύο μέρες.

5. Αισθανθείτε όμορφα με τον εαυτό σας και τη συνείδησή σας γνωρίζοντας πως αποκόψατε την ροή ρευστού προς το τοπικό τραγί και την διοχετεύσατε πίσω στην κοινωνία που την έχει μεγαλύτερη ανάγκη. Για πιο άμεση διοχέτευση, δώστε τα απαλλοτριωμένα χρήματα σε κάποιον που πραγματικά τα έχει ανάγκη.

Ήταν μία κοινωνική προσφορά από το ελληνάκι το οποίο κάνει συνεχείς, αλλά άκαρπες ακόμα, προσπάθειες αφορισμού.

* Σε αντίθεση με την κοινή χριστιανική γνώμη, η απαλλοτρίωση παγκαριού ή χώρου ταμάτων είναι μία καλή πράξη, καθώς: α) Μειώνει τα μαύρα κέρδη της Εκκλησίας ΑΕ, κλείνοντας μία σημαντική μαύρη τρύπα του εθνικού προϋπολογισμού, β) αποδίδει ζεστό ρευστό στον λαό που το έχει τόσο πολύ ανάγκη, και γ) σε κάνει να αισθάνεσαι ωραία!

Intermission #49 (Κασμάς edition)

Σε αντίθεση με τους «οργισμένους», και τους «αγανακτισμένους» που άφησαν εμάς τους υπόλοιπους στο έλεος της «εθνοπροδοτικής χούντας» και πήγαν διακοπές, εγώ αύριο φεύγω για να πάω να σκάψω. Με φτυάρι και κασμά… κυριολεκτικά. Ίσως λείψω ένα μήνα, ίσως παραπάνω. Δεν ξέρω και αν θα έχω τακτική πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Και δεν ξέρω, αλλά να… πώς να το πω; Από το Σεπτέμβριο που θα πήξουμε πάλι στα διάφορα αγωνιστικά τσιτάτα, νομίζω πως η αξιοπρέπειά μου δεν θα επέτρεπε καν να μπω στον κόπο να απαντήσω. Για την αξιοπρέπεια των «αγωνιστών» δεν τρέφω πλέον καμία αυταπάτη.

Αν μη τι άλλο θα είναι ωραία τώρα στην Αθήνα τον Αύγουστο. Μπορείς να κατέβεις μόνος σου στην πλατεία Συντάγματος, και μέσα στην ερημιά να καταθέσεις μία πρόταση στη «λαϊκή συνέλευση», να την υπερψηφίσεις και να κατοχυρωθεί παμψηφεί. Η άμεση δημοκρατία τελικά νίκησε!

Ακατάσχετη σκέψη

• Αν ρωτούσες τη γνώμη μου, κακώς «ξήλωσαν» την πλατεία Συντάγματος. Έπρεπε να την αφήσουν όπως είναι, να χτίσουν έναν υπερυψωμένο κυκλικό εξώστη και να μετατραπεί σε μουσείο/ θεματικό πάρκο. Να πηγαίνει ο κόσμος, τα σχολεία και οι τουρίστες να βλέπουν ποια μπορεί να είναι η κατάντια ενός κοινωνικού συνόλου όταν αφήνεται ελεύθερο στην ψύχωσή του. Και κάθε τόσο να σκάνε τα ΜΑΤ και να τα πνίγουν όλα στο δακρυγόνο για να διαφαίνεται ακόμα πιο έντονα ο παραλογισμός, η ανικανότητα και η ματαιοπονία που έχει κατακλύσει το πολιτικό σύστημα αυτής της χώρας.

• Πλέον όταν ανοίγεις οποιαδήποτε πολιτική συζήτηση με κάποιον Ελληναρά (αριστερό ή δεξιό δεν έχει σημασία - “Once an Ellinaras, always an Ellinaras” όπως λέει και το γνωμικό), η «επιχειρηματολογία» του περιορίζεται στο βαρετό σημείο να συνδιαλέγεται ως 10χρονο. Η αλήθεια είναι μία, οι καλοί και οι κακοί είναι αυτοί και η πραγματικότητα είναι αυτή που έχω στο δικό μου κεφάλι… και να σκάσεις. Αν διαφωνείς, είσαι καθεστωτικός ή βολεμένος και είναι πλέον φυσικός νόμος ότι την πραγματικότητα της ελληνικής κρίσης την κατέχουν «εξέχουσες» προσωπικότητες όπως ο Άρης Χατζηστεφάνου και ο Δημήτρης Καζάκης, γαρνιρισμένη με το λαζοπουλέικο χιούμορ του πιτσιρίκου. Η παπαρολογία που έχει κατακλείσει τα εγχώρια chain mails και που διαβάζεται με προσοχή και πανικό ταυτόχρονα από την τελευταία θείτσα, δεν είναι τυχαίο που πηγάζει από τον τρόπο σκέψης των προαναφερθέντων. Όπως δεν είναι τυχαίο όταν αριστεροί που δουλεύουν τους δεξιούς για τις θεωρίες συνομωσίας τους, δεν μπορούν να δουν τις αντίστοιχα ανόητες θεωρίες συνομωσίας στις οποίες έχουν υποπέσει οι ίδιοι. Αν μη τι άλλο, ο Λιακόπουλος θα πρέπει να είναι υπερήφανος για την ακούσια διείσδυσή του και στον αριστερό χώρο. Και στην τελική η ανοησία του φασισμού δεν είχε ποτέ προτιμήσεις σε αριστερούς ή δεξιούς χώρους. Μονοψήφιο IQ, καταστολή της κριτικής σκέψης, και έτοιμο το στρατιωτάκι.

• Δεν ξέρω αν έχει ξαναϋπάρξει ποτέ κοινωνία, που στην προσπάθειά της να γιατρέψει τα κακώς κείμενα, εστιάζει με τόση εμμονή στα συμπτώματα και όχι στις αιτίες. Υποθέτω πως έχει να κάνει με την έμφυτη τάση της να ψάχνει εύκολες λύσεις σε σύνθετα προβλήματα. Όπως και να το κάνεις, αν έχεις συχνούς πονοκεφάλους, είναι πιο εύκολο να μπουκώνεις δύο ασπιρίνες για να σου περάσει για δυο-τρεις ώρες, παρά να κάνεις ενδελεχείς εξετάσεις, να συγκαλέσεις μία ομάδα ειδικών επιστημόνων για να βγάλει ένα επιστημονικό πόρισμα και να ακολουθήσεις μία αυστηρή και χρονοβόρα αγωγή που θα σου θεραπεύσει τους πονοκεφάλους μια για πάντα. Και φυσικά πιο εύκολο είναι να γκρινιάζεις, παρά να πράττεις.

• Η «λαϊκή οργή» που πάει διακοπές δεν είναι κάτι μεμπτό. Όμως η «λαϊκή οργή» που τυποποιείται και δίνει ραντεβού για τον Σεπτέμβρη είναι επιεικώς αξιολύπητη και απλά ανακυκλώνει τον «ελληναρισμό» που με τόσο πάθος υποτίθεται ότι προσπαθεί να ξεφορτωθεί.

• Η πλειοψηφία των Ελλήνων πλέον έχει εστιάσει σε μία επερχόμενη, γενική και αόριστη καταστροφή που όταν ρωτάς να την περιγράψει, δεν μπορεί. Απλά αναμασά τα τσιτάτα των δημοσιογράφων και της αυξανόμενης κάστας των απανταχού παπαρολόγων. Βέβαια, η απαισιοδοξία και η γκρίνια ανέκαθεν ήταν γνώρισμα των Ελλήνων. Πριν χρόνια, στην ερώτηση «τί νέα;», το πιο πιθανό θα ήταν να λάβεις την απάντηση «ε, τα ίδια. Στον αγώνα». Και σήμερα πάνω κάτω οι ίδιοι διάλογοι παίζουν. Απλά πριν πέντε χρόνια, ο αγώνας ήταν να χτιστεί και ένα εξοχικό ή να αγοραστεί ένα Golfaki για τον γιο ή την κόρη, ενώ τώρα είναι κάτι αντικειμενικά πιο σοβαρό… «Τομέητο, τομάτο». Στην 30ετή σαπίλα της μεταπολίτευσης, τέτοιες διαφορές είναι αμελητέες.

• Έχω σιχαθεί τη σοβαροφάνεια και έχω πεθυμήσει τη σοβαρότητα. Πλημμυρίσαμε από την πρώτη και πλέον δεν βρίσκεις πουθενά ίχνος της τελευταίας.

Θα μπορούσα να συνεχίζω τα bullet points όλη μέρα, αλλά σε τέτοιες εποχές, με τέτοιον καιρό, το τσιπουράκι στην παραλία αναδεικνύεται σε σημαντικότερη έγνοια.

Sin contacto

Ο διαμελισμός και η σταδιακή αποσύνθεση της Αριστεράς πρέπει να είναι το θέμα για το οποίο έχει χυθεί το περισσότερο μελάνι τις τελευταίες δεκαετίες. Και, προσωπικά μιλώντας, ίσως και να είναι το θέμα που με απασχόλησε περισσότερο για αρκετά χρόνια, όταν κατά τη σταδιακή μου έξοδο από τον «χώρο», κάθε φορά που έβγαινε μία ανακοίνωση, δήλωση, απόφαση ή ενέργεια το ερώτημα που με κατέκλυζε, στην πιο απλή του μορφή, ήταν: «Σοβαρά ρε μάγκες; Πάλι τα ίδια;». Περιττό βέβαια να αναφερθεί ο αριθμός των αναρτήσεων στο παρόν ιστολόγιο για το συγκεκριμένο θέμα.

Οποιαδήποτε ιδέα, όσο καλή και δουλεμένη και αν είναι, αναπόφευκτα κάποια στιγμή στην ιστορία έχει ραντεβού με την πραγματικότητα και την ρεαλιστική αντίληψη και αντιμετώπιση των πραγμάτων. Και βέβαια η ιδεολογική υπέρβαση που πρέπει να διέπει τις κοινωνίες κάθε ιστορική περίοδο μπορεί να «πετάει το μπαλάκι» και πιο μακριά ώστε να εμπνέει ολόκληρη την υπόλοιπη κοινωνία να ακολουθήσει, αλλά θα πρέπει να έχει κατά νου και τι γίνεται όταν η κοινωνία φτάσει στο μπαλάκι.

Το συνηθισμένο κατηγορητήριο εναντίον της Αριστεράς ότι είναι εκτός πραγματικότητας δεν έχει να κάνει τόσο πολύ με τις ιδέες και την ουτοπία της για το πώς θα έπρεπε να λειτουργεί η ανθρωπότητα στο μέλλον αλλά για την συνεχιζόμενη άρνησή της να δει πως λειτουργεί η ανθρωπότητα στο παρόν. Έτσι, υπάρχει ένα μεγάλο παράδοξο όταν για παράδειγμα η αντι-καπιταλιστική ρητορική του προηγούμενου αιώνα συνεχίζει και σήμερα χρησιμοποιώντας τα μέσα του ίδιου του καπιταλισμού. Δεν ξέρω Πχ αν είναι υποκριτικό ή απλά βολικό, ένα άτομο που απολαμβάνει όλα τα προϊόντα και τα όποια παράγωγα του καπιταλισμού να βάλλει εναντίον αυτού. Πόσο μάλλον όταν ο καπιταλισμός, είναι τόσο αόριστα διάχυτος στην κοινωνία μας που δεν μπορεί να περιοριστεί σε ένα κλειστό και σαφώς οριοθετημένο σύστημα αξιών, οικονομικών και κοινωνικών συναλλαγών.

Υπάρχει μία αρκετά μεγάλη διαφορά στο να λες σε έναν σημερινό δυτικό άνθρωπο ότι δεν είναι σωστό να υπερκαταναλώνει από το να εξηγείς τα οφέλη από μία ισορροπημένη και συνειδητοποιημένη κατανάλωση, ώστε να αφήσεις στην κρίση του συγκεκριμένου άνθρωπου την ελευθερία να αποφασίσει. Υπάρχει διαφορά στο να υποδεικνύεις τι είναι σωστό για τον καθένα, από το να εξηγείς για ποιο λόγο το «σωστό» είναι σωστό. Δεν μπορεί να υπάρχει νομοτελειακός ιδεολογικός χώρος για τον ίδιο λόγο που δεν μπορεί να υπάρχει νομοτελειακή ηθική. Όπως η εκκλησία που εξέφραζε το δεύτερο σταδιακά αποχώρησε από τις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες, αναπόφευκτα και η Αριστερά που εκφράζει το πρώτο, θα αποχωρήσει παρομοίως – κάτι που, τουλάχιστον στο πιο «πολιτισμένο» κομμάτι της Ευρώπης, συμβαίνει ήδη.

Ευτυχώς οι ιδέες, αλλά και οι πρακτικές εφαρμογές τους, μεταλλάσσονται συνεχώς προκειμένου να προσαρμοστούν στις οποιεσδήποτε κοινωνικές ανάγκες του παρόντος. Στην υπόλοιπη Ευρώπη, η Αριστερά εδώ και 30 χρόνια μετουσιώνεται σε μία κοινωνική άσκηση πίεσης για περισσότερη δημοκρατία και φιλελεύθερες ιδέες, σε αντίθεση με τον ελληνικό αριστερό χώρο που συνεχώς οπισθοδρομεί και έχει απλά καταντήσει στον απόλυτο αρνητή των παντών. Η ελληνική Αριστερά έχει πλέον πάρει το ρόλο του ξεπερασμένου πολιτικάντη που μετράει ψηφαλάκια και προσπαθεί να γίνει αρεστός σε όσους περισσότερους γίνεται, απλοποιώντας όσο πιο λαϊκίστικα μπορεί το οποιοδήποτε σύνθετο ζήτημα. Δεν είναι τυχαίο που τελικά η φράση του GW Bush, που η ίδια η Αριστερά κατέκρινε, «You’re either with us or against us», έχει πλέον υιοθετηθεί από τον ευρύτερο αριστερό χώρο. Ούτε βέβαια είναι τυχαίο που ακόμα και σε τρανταχτές περιπτώσεις ολιγαρχικής, συντεχνιακής και διεφθαρμένης πρακτικής (Πχ ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, ταξιτζήδες, κλπ), η ελληνική Αριστερά προτιμούσε τη σιωπή ή ακόμα και την υποστήριξη των συγκεκριμένων συντεχνιών από τον σαφή διαχωρισμό και την παραδοχή ταύτισης απόψεων με μία ενδεχόμενη κυβερνητική πολιτική.

Εάν η πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού και η παγκόσμια παραδοχή αποτυχίας του δεν πτοεί τους συντηρητικούς Έλληνες Αριστερούς, ενδεχομένως μετά από αρκετές γενιές να αναγνωριστεί και η τοπική αποτυχία στη σύνθεση για χάρη της επίμονης και αψυχολόγητης αποδόμησης.

Το κουράσαμε

Στην ευρύτερη ελληνική επαρχία, και παρά τις επιταγές των αστικών κέντρων, έχει ακόμα ησυχία. Περνώντας από το καφενείο, θα ακούσεις μια δυο κουβέντες το πολύ για την κρίση και άλλες δέκα για τα χωράφια και τα κατσίκια της κυρά-Σταθούλας. Τα δελτία των 8 φαντάζουν απλά σαν την περιγραφή ενός κόσμου έξω από τα όρια του εδώ και της πραγματικότητας. Οι φάτσες στα παράθυρα των δελτίων που ωρύονται, υπάρχουν απλά για να κρατάνε παρέα στις ήσυχες νύχτες, και όχι για να ακουστεί στα σοβαρά η άποψή τους.

Την παρατήρησα κι εγώ τη μεταμόρφωση στον εαυτό μου. Μακριά από το θόρυβο της πληροφορίας και την περιφερόμενη αδρεναλίνη της πρωτεύουσας, τα τεκταινόμενα εντός και εκτός Βουλής δεν με αφορούν. Η φασαρία υφίσταται μόνο για αυτούς που βρίσκονται σε απόσταση ακοής από αυτή. Οι υπόλοιποι ζουν απλά τη ζωή τους με τα προσωπικά τους προβλήματα, ψάχνοντας διεξόδους σε καθαρά προσωπικό επίπεδο. Ορισμένες περιστασιακές επισκέψεις σε ενημερωτικά sites και blogs είναι τόσο σύντομες που στο επόμενο λεπτό ξεχνώ τι διάβασα. Ξέρω ότι διάβασα μία από τα ίδια.

Μέσα όμως σε αυτή την ησυχία της μικρής και ασήμαντης ελληνικής επαρχίας, μπορείς να δεις μία από τις χιλιάδες ρίζες αυτού του εξαμβλώματος που τείνει να κατασπαράξει ολόκληρη τη χώρα. Μικροσυμφέροντα και «κοτζαμπάσηδες» που συγκρούονται καθημερινά. Από τα πιο μικρά και ασήμαντα θέματα, μέχρι τα πιο σπουδαία. Η ανομία, η παραβατικότητα και η πόλωση των τοπικών κοινωνιών εξαπλώνεται με τόση άνεση και ταχύτητα, λες και κάποιος τις ταΐζει καθημερινά. Στο όνομα της απαισιοδοξίας, της ιδιοτέλειας και της κρίσης, οι απανταχού Έλληνες των τοπικών κοινωνιών ανακυκλώνουν αυτό που ξέρουν να κάνουν δεκαετίες τώρα. Κοιτάνε την πάρτη τους, το συμφέρον τους και φτύνουν με όλη τους τη δύναμη προς το Κράτος. Όχι μόνο το σημερινό. Αυτό που πάντα έφτυναν και έβριζαν και οδήγησαν στη σημερινή του κατάσταση.

Οι «επαναστάτες» της άμεσης οχλοκρατίας στην πλατεία αρνούνται να δούνε αυτές τις μικρές λεπτομέρειες. Το ίδιο και οι πολιτικάντηδες που κρύβονται πίσω από τα έδρανά τους. Στις μεγάλες πόλεις, για κάποιο λόγο η ιδεολογία έχει ανώτερη - σημαντικότερη υπόσταση από την πραγματικότητα. Η τελευταία, πλέον, έχει θαφτεί κάτω από τόνους φωνών και κειμένων που έχουν πλημμυρίσει τον τόπο και δακρυγόνων που σκάνε αδιάκριτα.

Δεν είμαστε ικανοί να δημιουργήσουμε γιατί αρνούμαστε να δούμε κατάματα έστω και ένα από τα δέκα λάθη που μπορεί να κάνουμε σε καθημερινή βάση˙ τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικότερο επίπεδο. Περιμένουμε με ανυπομονησία τις καταστάσεις με τις οποίες μπορούμε να διαφωνήσουμε και όχι αυτές στις οποίες συμφωνούμε. Κοιτάζουμε καχύποπτα τους πάντες και ξεχειλίζουμε από υποκρισία. Λένε ότι δεν έχουμε καμία πολιτισμική συνέχεια από την αρχαία Ελλάδα, αλλά θα διαφωνήσω. Είμαστε παγκόσμιοι πρωταθλητές στην τέχνη της υποκριτικής, τιμώντας έτσι με έναν ιδιόρρυθμο τρόπο το αρχαίο Δράμα. Ξέρουμε να διαφωνούμε υψώνοντας τον τόνο της φωνής μας και να απειλούμε κουνώντας το δάχτυλο, διαρρηγνύοντας συνεχώς τα ιμάτιά μας. Την πραγματικότητα όμως αρνούμαστε να την κοιτάξουμε κατάματα. Την αφήνουμε να μας καταβάλλει και εμείς απλά πουλάμε μούρη ξεστομίζοντας ανούσιες ιδεολογίες και θούριους που τελικά δεν αφορούν κανένα.

Οι εξαιρέσεις, ευτυχώς, είναι πολλές, αλλά δεν θα τις δεις ούτε στα κανάλια, ούτε στις πλατείες. Οι εξαιρέσεις είναι αυτοί οι άνθρωποι χάρη στους οποίους κάποιοι έχουν ακόμα δουλειά και μισθό. Είναι αυτοί που επικεντρώνονται στο αντικείμενό τους και διαπρέπουν μακριά από τη φασαρία. Που εργάζονται σιωπηλά, καθημερινά όχι μόνο για την προσωπική τους ανάπτυξη αλλά εμμέσως και για ολόκληρου του τόπου. Είναι εργαζόμενοι, επιχειρηματίες, πολιτικοί, ακαδημαϊκοί και επαγγελματίες που χτίζουν χωρίς να λένε πολλά πολλά γιατί απλά εστιάζουν στις πράξεις τους και όχι στα λόγια τους.

Γνώρισα στα γρήγορα έναν τέτοιο στο καφενείο του χωριού. Τον λένε Σπύρο και είναι 86 χρονών παππούς. Ανάμεσα στους ήχους από τα ζάρια στο τάβλι και της κόρνας μίας περαστικής Mercedes ενός ντόπιου «κοτζαμπάση», άκουσα τον κυρ-Σπύρο να λέει: «‎Κατέβησαν οι νέοι στους δρόμους και τις πλατείες. Άλλοι βάλανε στολή, θαρρούν πως γινήκαν εξουσία, και άλλοι βάλανε μαντήλια, θαρρούν πως γινήκαν επαναστάτες. Κι εμείς γυρίσαμε στα χωράφια για να 'χουνε όλοι αυτοί να φάνε».