Κυριακή, 3 Μαΐου 2009

Εκκλησία - θρησκεία. Δύο όψεις του ίδιου νομίσματος

Ανάμεσα στους θεϊστές, υπάρχει ένα σεβαστό ποσοστό ανθρώπων που τάσσονται εναντίον της εκκλησίας και κάθε είδους εκκλησιαστικής δραστηριότητας, αλλά ταυτόχρονα δηλώνουν χριστιανοί ή απλά θρήσκοι. Ιδιαίτερα, άνθρωποι που έχουν διαβάσει ιστορία ή είναι ενήμεροι για τα συνεχιζόμενα σκάνδαλα και τις απάτες της εκκλησίας εναντίον ανθρώπων ή ολόκληρων κοινωνιών, τείνουν να διαχωρίζουν την προσωπική τους πίστη από την πάγια εκκλησιαστική τακτική της απάτης.

Αυτό που δυσκολεύονται να κατανοήσουν οι συγκεκριμένοι θεϊστές είναι ότι η θρησκεία και η εκκλησία είναι αλληλένδετες έννοιες, που δεν διαχωρίζονται, αφού στην ουσία το ιερατείο υπήρξε η δημιουργός δύναμη της εκάστοτε θρησκείας. Διότι ιστορικά, η εκκλησία του εκάστοτε ιερατείου δεν ήταν απλά ένας αυτοδημιούργητος ή πανανθρώπινος θεσμός με τη μορφή που θεωρούμε σήμερα, αλλά ένα συγκεκριμένο μέσο εξουσίας και πλουτισμού, που εκμεταλλευόταν βαθύτερες ανθρώπινες αδυναμίες ή ανάγκες, και που συνεχώς διαμορφώνεται και προσαρμόζεται στις «ανάγκες» των κοινωνιών της κάθε εποχής.

Μιλώντας για τον χριστιανισμό, το ιερατείο συμπεριλαμβάνει τους αιμοσταγείς, εκδικητικούς και σκληρούς «ηθικοπλάστες» της εβραϊκής μυθολογίας, οι οποίοι διαμόρφωσαν την Παλαιά Διαθήκη, που αποτέλεσε κομμάτι της συγγραφής ενός ολόκληρου «Ιερού Βιβλίου». Το ιερατείο περιλαμβάνει επίσης, τους εκμεταλλευτές των φυσιολογικών ανθρώπινων φιλοσοφικών αναζητήσεων, και πολέμιους της θετικής σκέψης που πριν από 1700 περίπου χρόνια διαμόρφωναν ή απέρριπταν τα σκαριφήματα του κάθε συγγραφέα, τα οποία αργότερα ονομάστηκαν «Ευαγγέλια». Ο κλήρος του παρελθόντος, απλά έθεσε τα θεμέλια για την δημιουργία μίας θρησκείας που μέσα σε λίγους αιώνες έμελλε να επηρεάσει σχεδόν ολόκληρο τον πλανήτη.

Κι όμως, αυτό το κληρικό δημιούργημα που ονομάστηκε «χριστιανισμός» - και σε μία πιο ευρεία έννοια «θρησκεία» - φαίνεται πως είναι δύσκολο να διαχωριστεί στις συνειδήσεις των ανθρώπων, από τις βαθύτερες και εσωτερικές, φιλοσοφικές τους αναζητήσεις. Φαίνεται πως παρά τα σκάνδαλα, τα εγκλήματα, την απάτη, και την παρανομία που συνεχώς συνοδεύουν το εκάστοτε ιερατείο, οι πιστοί απλά διαχωρίζουν τη θέση τους από αυτό και συνεχίζουν να ανάγουν την πίστη τους στην «πραγματική θρησκεία», τα «πραγματικά διδάγματα», και τα «πραγματικά πρόσωπα» των Ιερών Βιβλίων. Αγνοούν όμως το γεγονός ότι αυτά που θεωρούν «πραγματικά» είναι στην ουσία δημιουργήματα του ίδιου του ιερατείου.

Η δυσκολία διαχωρισμού και επαναξιολόγησης τέτοιων θεμάτων, έγκειται φυσικά στις πάγιες πεποιθήσεις μιας κοινωνίας, τα συνεχή θρησκευτικά διδάγματα του εκπαιδευτικού μας συστήματος που δεν αποβάλλονται εύκολα, καθώς και στην προσωπική άρνηση αμφισβήτησης των θεμελιωδών αξιών του καθενός. Τις παραστάσεις που έχουμε για τον «θεό», τους «αγγέλους», και γενικώς όλα αυτά τα μυθικά πλάσματα που μας έχει διδάξει η θρησκεία, τις συνδέουμε με το εσωτερικό μας δέος για τον κόσμο και τις προσωπικές μας φιλοσοφικές αναζητήσεις. Ταυτόχρονα τις «τοποθετούμε» μέσα σε μία εσωτερική σφαίρα φαντασίας, η οποία μένει στο απυρόβλητο, τόσο από την επιστήμη, όσο και από τη λογική και κριτική μας σκέψη, άσχετα από τις αντιφάσεις και τις παράνοιες που φυσικά δημιουργούνται. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν, που η οποιαδήποτε ευρύτερη αμφισβήτηση ή κριτική αυτής της «σφαίρας», θεωρείται κοινωνικό ταμπού.

Σίγουρα είναι δύσκολο για έναν γαλουχημένο θεϊστή να δεχτεί ότι ο κόσμος των αγγέλων ενδεχομένως να είναι διαφορετικός ή, ακόμα «χειρότερα», ενδεχομένως να μην υπάρχει, ασχέτως της ντροπιαστικής, ανήθικης και εγκληματικής ιστορίας της εκκλησίας. Όμως η βασικότερη, ίσως, παραδοχή που θα πρέπει να κάνει σε προσωπικό επίπεδο είναι ότι τελικά ο συγκεκριμένος αγγελικός κόσμος, με τον τάδε θεό και τον δείνα προφήτη είναι κατασκευάσματα του ίδιου ιερατείου που έμεινε απαράλλαχτο στο πέρασμα των αιώνων, και που συνεχώς απλά διεκδικούσε να παραμείνει πόλος εξουσίας και πλουτοκρατίας. Χωρίς κανένα πραγματικό ενδιαφέρον για την ανθρωπότητα, τη δικαιοσύνη, την ηθική και την εξέλιξη αυτών.

19 σχόλια:

  1. Δεν μπόρεσα να βρω ψεγάδι στα γραφόμενά σου,γι αυτό με βρίσκεις απόλυτα σύμφωνο.
    Διάβασα και την ανάρτηση του grsail και με έχει πιάσει μεγάλη απογοήτευση.
    Το ερώτημα είναι ως πότε θα δεχόμαστε τέτοιου είδους νταβατζηλίκια που μεθοδικά μας έχουν φυτέψει στο πίσω μέρος του εγκεφάλου μας αιώνες τώρα;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Λες: "Η δυσκολία διαχωρισμού και επαναξιολόγησης τέτοιων θεμάτων, έγκειται ... και στην προσωπική άρνηση αμφισβήτησης των θεμελιωδών αξιών του καθενός. ... τις «τοποθετούμε» μέσα σε μία εσωτερική σφαίρα φαντασίας, η οποία μένει στο απυρόβλητο, τόσο από την επιστήμη, όσο και από τη λογική και κριτική μας σκέψη, άσχετα από τις αντιφάσεις και τις παράνοιες που φυσικά δημιουργούνται".
    Στο Λύκειο, πριν από 20+ χρόνια, με εκπαίδευαν να σκέφτομαι έτσι με τσιτάτα του τύπου "άπειρον το Θείον και ακατάληπτον και μόνο αυτού καταληπτόν η απειρότης και ακαταληψία"!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. στην πρακτικη εφαρμογή του-

    ακουσα θεούσα να αρνείται να προσέλθει μάρτυρας σε δικαστήριο διότι λέει ο πνευματικός της της απαγορεύει να ορκιστει με το χέρι στο Ευαγγέλιο

    Ορθόδοξοι μουτζαχεντίν ......

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. @ tiktos

    Όσο υπάρχουν πρόβατα αυτό δεν σταματάει. Και επειδή η ανοησία και τα βελάσματα κυριαρχούν στη χώρα μας, δεν βλέπω σύντομες αλλαγές.

    @ Αγησίας

    Είδες τελικά αυτά τα τσιτάτα πόσο εύκολα "εκπαιδεύουν";

    @ ser

    Εγώ το έχω πει. Να δώσουν στους παπάδες άλλο ένα πόδι από τη Χαλκιδική, να τους πάνε όλους εκεί και να τους αφήσουν να δημιουργήσουν αυτόνομο κράτος με αυτόνομο Δίκαιο, και να ορκίζονται όπου θέλουν.

    Όχι όμως να μπλέκουν τους "θεϊκούς" νόμους τους όπως τους βολεύει με το Δίκαιο ενός ολόκληρου κοσμικού Κράτους!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Πολύ καλή ανάρτηση που με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο. Το μεγαλύτερο κατόρθωμα της οργανωμένης θρησκείας είναι πως έχει πείσει για την "θεοπνευστία" και την πραγματικότητα των κειμένων/δοξασιών της πάρα πολλούς, και κυρίως αυτούς που είτε δεν τα έχουν διαβάσει είτε τα διαβάζουν επιλεκτικά και εκλογικευτικά για να σώνεται το στόρι

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Είδες πως οι επιτήδειοι εκμεταλλεύονται την ανάγκη του ανθρώπου για ασφάλεια, ει δυνατόν με την μορφή ενός Mεγάλου Μπαμπά και μιας Μεγάλης Μαμάς;

    Πολύ καλή και μεστή ανάρτηση. Προτείνω να τους δώσουμε την Κασσάνδρα που έχει ξεσκιστεί τουριστικώς και την Σιθωνία να την κρατήσουμε εμείς οι μερακλήδες!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. @ Zaphod

    ...πράγμα που ανοίγει το θέμα της εσωτερικής ανασφάλειας του ανθρώπου, που ψάχνει "στιβαρές" βάσεις να πιαστεί ακόμα και με κόστος την ίδια του τη λογική, καταλήγοντας στο τέλος να κοροϊδεύει τον ίδιο του τον εαυτό. (πσσςςςςς... βραδιάτικο σολάριουμ)

    @ polsemannen

    Συμφωνώ. Άσε που τους κάνουμε και σπάσιμο και μπαίνουμε σφήνα μεταξύ των και των μοναχών μπιζνο-αδελφών.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Το άρθρο με βρίσκει απολύτως σύμφωνο. Αλλά επειδή αυτά τα γνωρίζει πολύ καλύτερα το ιερατείο γιαυτό προσπαθεί να δώσει μια μεταφυσική διάσταση στη θρησκεία με τα θαύματα και τους αγίους ώστε να εγκλωβίσει τους πιστούς που απομακρύνονται από την ασχήμια του κλήρου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. @ Dyer

    Το συζητούσα πρόσφατα. Είναι ο ίδιος λόγος που στις εκκλησίες, τα ευαγγέλια, τα τροπάρια κλπ διαβάζονται και ψέλνονται στην καθαρεύουσα / αρχαΐζουσα. Ενδεχομένως η δημοτική, εκτός από κατανοητή, δεν την περιβάλει και ένα πέπλο "μυστηρίου" και "δέους". Θεωρώ μάλιστα ότι αυτό γίνεται σκόπιμα από το ιερατείο για τους ίδιους λόγους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Να ξέρετε πάντα ότι οι νεοφώτιστοι είναι και οι πιό φανατικοί.
    Το ίδιο μπορεί να συμβαίνει και την αθεϊα.
    Το άρθρο είναι πλήρες δογματικό.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. @ Serviotikos

    Όντως.
    Μπορεί.
    Όχι δεν είναι.

    Και μετά από αυτόν τον εποικοδομητικό διάλογο, θα εκτιμούσα ιδιαίτερα αν γινόσουν λιιιιγο πιο επεξηγηματικός :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Μην υποτιμάτε την Εκκλησία. 2.000 έτη πλύσης εγκεφάλου είναι αυτά, έχει διαποτιστεί το πετσί του νεοέλληνα πολύ βαθιά, δε βγαίνει ο χριστιανισμός από πάνω του, τουλάχιστον όχι με το Λόγο. Ο Νίτσε είχε πει ένα πολύ επιτυχημένο: ό,τι δε φτιάχτηκε με λόγια πώς είναι δυνατόν να γκρεμιστεί με λόγια; Αυτό τα λέει όλα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Να πω πως είμαι Ορθόδοξος Χριστιανός.
    Και ότι σε όλα τα θέματα οι νεοφώτιστοι είναι οι πιο φανατικοί.
    Απο την ιστορία μέρχι την πολιτική , τη θρησκεία, κλπ.
    π.χ Η μουσουλμανική θρησκεία επεκτάθηκε τα πρώτα χρόνια που εμφανίστηκε.
    Σχετικά με τα δόγματα να πω ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία δογματίζει μόνο τον Θεό και ότι αφορά τον Θεό τη σχέση του με τον κόσμο κλπ
    Δεν δογματίζει όλα τα άλλα, απο τη σωτηρία , την ηθική και την εκάστοτε συμπεριφορά.

    Καλώς σας βρήκα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Τέλος πάντων θέλω να πω ότι υπάρχουν πολλά υποκαταστατα της θρησκείας που λειτουργούν όλα στον άνθρωπο σαν θρησκεία και παράγουν με την κακή χρήση τα ίδια αποτελέσματα, απο φανατισμό μέχρι ρατσισμό κλπ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. @ Serviotikos

    Καλώς ήρθες!

    Έχεις δίκιο σχετικά με την κακή χρήση υποκατάστατων της θρησκείας ή παρεμφερών εννοιων. Και αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που η έννοια του δόγματος μπορεί κάλλιστα να χρησιμοποιηθεί για λάθος, παράνομους ή εγκληματικούς σκοπούς.

    Άρα το γεγονός ότι στη ρίζα της η κάθε θρησκεία, αφορά στο δογματισμό της "σωστής ηθικής", αμέσως δημιουργεί προβλήματα που συνεχώς αναδεικνύονται τόσο ιστορικά όσο και στο παρόν.

    Εάν η ορθόδοξη εκκλησία όντως δογμάτιζε αυτά που περιγράφεις και όχι τα υπόλοιπα, τότε πρέπει να παραδεχτείς ότι οι λειτουργοί της τα έχουν κάνει σχετικά μαντάρα.

    Έτσι, δεδομένου ότι μία ολόκληρη θρησκεία είναι τελικά δημιούργημα παρόμοιων λειτουργών, εμένα προσωπικά με κάνει πολύ επιφυλακτικό σε οτιδήποτε εμπεριέχει η συγκεκριμένη θρησκεία. Από την έννοια του θεού, μέχρι και τη σχέση του με τον κόσμο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Ελληνάκι,
    κατανοώ την απογοήτευσή σου απο τα ιερατεία.
    Πλην όμως, αυτός ο ξεπεσμός είναι μοίρα πολλών ιδεολογιών, άσχετα από Θρησκείες. Μη μου πεις πχ ότι ο Μάρξ ονειρεύτηκε το Σταλινισμό, ή ότι ο Νίτσε ονειρεύτικε το Ναζισμό.
    Ομοίως και ο Ιησούς δεν ονειρεύτηκε το Βατικανό, ούτε βέβαια τη χλιδή της Ανατολικής Εκκλησίας.
    Αυτό που απορρίπτεις είναι ο ξεπεσμός των μεταγενέστερων της ιδεολογίας που απο απληστία και εγωισμό αλλοιώνουν εντελώς το αρχικό νόημα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. Αυτό που απορρίπτουμε είναι ο χριστιανισμός έτσι όπως έχει εξελιχθεί τους τελευταίους 20 αιώνες, δηλαδή ολόκληρη τη χριστιανική θρησκεία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. @ suncitizen

    Μα η βάση του χριστιανισμού δεν είναι ο Ιησούς (εάν και εφόσον υπήρξε ως πρόσωπο), αλλά τα ευαγγέλια τα οποία γράφτηκαν από ανθρώπους 60 χρόνια μετά τον υποτιθέμενο θάνατο του Ιησου. Τα ευαγγέλια αυτά πήραν την "τελική" μορφή μετά από το ράψε-κόψε αυτού που ονομάζω "ιερατείο"

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. Κάτι που μου άρεσε και με έμαθε πολλά.

    http://talanto.forumup.gr/ptopic117-talanto.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...