Παρασκευή, 10 Δεκεμβρίου 2010

Αρετές και κακίες

Ένας από τους μύθους του Ηρακλή που «κατάφερε» και μου έμεινε από μικρή ηλικία, ήταν αυτός των δρόμων της Αρετής και της Κακίας. Δύσκολος ο ένας, εύκολος ο άλλος, με σαφή τα μηνύματα του μύθου. Με τον ίδιο τρόπο παρατηρεί κανείς και τον τρόπο που η ελληνική κοινωνία, επιλέγει κατά κανόνα την εύκολη λύση σε διάφορα στάδια του βίου της.

Η «εκπαίδευση» στην ευκολία ξεκινάει από τα σχολικά χρόνια. Σκονάκια και παπαγαλία στο σχολείο, πληρωμένες εργασίες και πτυχιακές στο Πανεπιστήμιο, αντί για ουσιαστική μελέτη. Και το παραμύθι συνεχίζεται. Βύσμα για το στρατό, λάδωμα για την άδεια οδήγησης, και άλλα βύσματα και λαδώματα για μία επαγγελματική θέση.

Ακόμα και οι «επαναστάτες» τα έχουν κάνει εύκολα. Πετάνε πέτρα στον μπάτσο, και νομίζουν ότι την πετάνε στο σύστημα. Όπως και οι μπάτσοι, σπάνε στο ξύλο τον πιτσιρικά, και νομίζουν ότι τσακίζουν την αναρχία. Και επειδή κανένας από αυτούς τους δύο δεν μπορεί να βγάλει αυτό το ζώο από μέσα του υπό κανονικές συνθήκες κοινωνικής ειρήνης, περιμένουν πως και πως καμιά πορεία μπας και ξεσπάσουν την ρηχή συνείδησή τους πάνω στον πρώτο λαχόντα.

Κάπως έτσι είναι εύκολο να φταίει κάποιος άλλος για τη δική μας ζωή. Το Κράτος για τα επαγγελματικά μας, η γκόμενα για τα ψυχολογικά μας, οι γονείς για την απραξία μας, κλπ. Η ελληνική ροπή προς την ευκολία θα μπορούσε να αποτελεί την λεπίδα του Occam σε κοινωνιολογικό επίπεδο. Ίσως και αυτή η ευκολία να είναι που μας κάνει τόσο λαλίστατους, αλλά ταυτόχρονα και τόσο άπραγους, για να το συνδέσω και με την προηγούμενη ανάρτηση.

Αποφεύγοντας τη δυσκολία, αποφεύγουμε τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που μας εφοδιάζουν με εμπειρία και κριτικό τρόπο σκέψης, που με τη σειρά τους θα μας βοηθήσουν στην επόμενη δυσκολία. Γι’ αυτό και οι έννοιες «Αρετή» και «Κακία» δεν είναι και τόσο ακριβείς όσον αφορά τα στοιχεία που αποκομίζουμε διανύοντας στενούς και εύκολους δρόμους αντίστοιχα, αλλά περισσότερο συμβολικές για το τι είδη ανθρώπων παράγουν.

Βέβαια η ζωή δεν πρέπει να είναι δύσκολη για κανέναν άνθρωπο. Όμως η πραγματική αρετή της ευχάριστης ζωής και της ευημερίας κερδίζεται σταδιακά μετά από αντιμετώπιση των κάθε δυσκολιών στήθος με στήθος, και όχι επιλέγοντας τις εύκολες λύσεις της αποφυγής ή της παρανομίας. Δεν είναι θέμα σοφίας, αλλά φυσιολογικής εξέλιξης του ανθρώπινου τρόπου σκέψης. Λύνοντας προβλήματα δυναμώνει το μυαλό σου˙ αποφεύγοντάς τα, το κάνει λαπά. Ανάγοντας αυτό το σκεπτικό στο ευρύτερο ελληνικό κοινωνικό σύνολο δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς ούτε προς τα πού πηγαίνουμε ως κοινωνία, ούτε γιατί υπάρχει όλη αυτή η αναστάτωση τώρα που καλούμαστε να δράσουμε στα δύσκολα.


19 σχόλια:

  1. "Όμως η πραγματική αρετή της ευχάριστης ζωής και της ευημερίας κερδίζεται σταδιακά μετά από αντιμετώπιση των κάθε δυσκολιών στήθος με στήθος, και όχι επιλέγοντας τις εύκολες λύσεις της αποφυγής ή της παρανομίας."
    Αστειεύεσαι βέβαια.. στην Ελλάδα η ευχάριστη ζωή έρχεται χωρίς παρανομία;..
    Ανηθικότητα, P[ιαε]R[ιλίκι], Κομματισμός και άγιος ο θεός ..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Απο τις καλύερες και πιο καίριες αναρτήσεις σου! H φιλοσοφία της "ήσσονος προσπάθειας" βρίσκεται στη ρίζα και των σημερινών προβλημάτων.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. για αλλη μια φορα συγχαρητηρια!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Αυτά να τα πεις σε έναν που τρολλάριζε κάποτε στο Zaphod κατά της επιβράβευσης των αρίστων για να μην αισθάνονται άσχημα τα ρεμπελόσκυλα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ενας μύθος κάπου..κάποτε.. Και εγώ θυμάμαι κάποτε έναν δάσκαλο που βάζοντας το χέρι στην τσέπη του είπε " δεν πετάω ποτέ σκουπίδια κάτω, τα κρατάω εδώ μέχρι να βρω έναν κάδο". Το μικρό παιδί δεν ξαναπέταξε ποτέ τίποτα κάτω παρά τα κρατούσε και αυτό στην τσέπη του.
    Πολλά παιδιά άκουσαν τα λόγια του, λίγα το επεσήμαναν μέσα τους.
    Τι θέλω να πω? Δεν αρκούν οι μύθοι για να αλλάξουμε.. πρέπει να είμαστε και έτοιμοι γι αυτό..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Άσε που αυτή η στάση ζωής, κατά την οποία πάντα κάποιος άλλος φταίει για το δικό μου κατάντημα (το Κράτος, οι Τράπεζες, οι Καπιταλιστές, οι Αμερικάνοι, οι Αλβανοί, οι Τούρκοι...) αλλά ποτέ εγώ ο ίδιος, καλλιεργεί το Φασισμό. Για την ακρίβεια αυτή η νοοτροπία είναι ο ίδιος ο Φασισμός.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Εξαίρετη η καλαισθησία και η γλαφυρότητα του κειμένου σου...
    Δυστυχώς τα αυτιά των νεοελλήνων είναι κλειστά με τσιμέντο και η κοινωνική τους ευαισθησία στο ναδίρ...
    Εσύ... 'οπως και εγώ ας συνεχίσουμε να πολεμάμε με δονκιχωτικούς ανεμόμυλους ...ίσω κάτι επιτύχουμε!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Ώρες-ώρες μπορώ να πω ότι χαίρομαι με την παρούσα κρίση και τις συνέπειές της. Αισθάνομαι ότι έπεσε σαν βόμβα, και άνοιξε διάπλατα τον βόθρο, που καμωνόμασταν τόσες δεκαετίες ότι δεν υπήρχε, με αποτέλεσμα να μας πνίγει καθημερινά η μπόχα και η κοπριά.

    Στην πραγματικότητα δεν χαίρομαι καθόλου, διότι οι περισσότεροι απλώς θέλουν να ξανασκεπάσουν το βόθρο, αντί να καθαρίσουν την κοπριά. Ποιοί είναι άλλωστε, τίποτα απόγονοι του Ηρακλή;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Ούννος ο Βελανιδοφάγος10 Δεκεμβρίου 2010 - 3:56 μ.μ.

    Παν τι έναθλον θεωρείται βλακεία ή εκμετάλλευση. Πολύ εύστοχη ανάρτηση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Αχ, ελληνάκι μου, αυτά στα δημοτικά σχολεία τα ζούμε καθημερινά! Συχνά λέω στα πιτσιρίκια ότι τα καλά και τα όμορφα, τα σημαντικά, εκείνα που μας ξεχωρίζουν από τα άλλα ζώα στη φύση, είναι τα δύσκολα. Όσα παλεύουν με τον εγωισμό μας και αυτά που κάνουν οι άλλοι γύρω μας.

    Θέλει συζήτηση, αντιπαραθέσεις και προσωπικό παράδειγμα. Θέλει δουλειά πολλή, «για να γυρίσει ο ήλιος», να γίνει η εκπαίδευση παιδεία και να βγάλουμε ελληνάκια και όχι Ελληναράδες (χε χε)!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Άριστη ανάρτηση. Έτσι ακριβώς σκεφτόμαστε σαν λαός και ανάλογα πράττουμε. Το πρόβλημα οξύνεται κυρίως από τους βολεμένους παρτάκηδες οι οποίοι όμως δέν είναι κοινοί πολίτες. Είναι όσοι κατέχουν θέσεις ευθύνης, διαχείρησης πόρων, λήψης αποφάσεων, πολιτική ιδιότητα, νομοθετική και εκτελεστική εξουσία κτλ. Και αυτοί δυστυχώς παραμένουν στις θέσεις τους και συνεχίζουν να αποφασίζουν ακάθεκτοι για εμάς τους υπόλοιπους.

    Με αυτά τα δεδομένα, πες μου Ελληνάκι πώς μπορεί να είναι κανείς αισιόδοξος;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. @ Prophet

    Όχι ρε! Θέλω λινκ εδώκαιτώρα!!

    @ Martina

    Ο μύθος δεν έχει καμία σημασία αν το μήνυμά του δεν γίνει και βίωμα. Χρειάζεται όμως και ένας στοιχειώδης εσωτερικός διάλογος για να γίνει συνειδητό το οποιοδήποτε βίωμα.

    @ Αγησίας

    Κι εγώ χαίρομαι ώρες ώρες. Αυτό που δεν με χαροποιεί είναι ότι μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά. Επειδή διατηρώ όμως τον ρεαλισμό μου, μπορώ να το αντέξω και αυτό.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Πολύ καλή η ανάρτηση σου, όπως και το blog σου γενικότερα. Επισημαίνεις τα παράλογα, αυτά που είναι αυτονόητα πως πρέπει να διορθωθούν. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο όμως είναι τόσο δύσκολο να αλλάξει κάτι. Το αυτονόητο για κάποιους, είναι "επανάσταση" για άλλους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Εξαιρετική ανάρτηση.
    Σχολιάζοντας την τελευταία παράγραφο πιστεύω ότι είναι λογικό ο κάθε άνθρωπος να αποζητά την ευτυχία. Την ευτυχία όμως με ένα τρόπο σύμφωνο με τη φύση του ανθρώπου.
    Σαν μαθητής του Επίκουρου για να μη γράφω πολλά προτείνω το
    http://video.google.com/videoplay?docid=-3535764476733084568#
    Είναι δυστυχώς για αγγλομαθείς αφού εμείς σαν χριστιανοί ορθόδοξοι κάνουμε ότι είναι δυνατόν για να τον εξαφανίσουμε ή να τον διαβάλλουμε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Τώρα μου βάζεις δύσκολα αδερφέ.. Δεν το θυμάμαι καν το θέμα αλλά προφανώς είχε να κάνει με την παιδεία και τις παρελάσεις. Η κουβέντα είχε ξεκινήσει από το γιατί να δίνουν τη σημαία στους καλύτερους μαθητές και εκφυλίστηκε στο "γιατί να επιβραβεύεται ο καλός; έτσι αισθάνονται μειονεκτικά οι χειρότεροι" και κάτι τέτοια κουλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Οι εύκολες λύσεις δημιουργούν δύσκολα προβλήματα και όποιος περπατά σαν το κάβουρα κάποια στιγμή δεν μπορεί να πάει μπροστά ούτε και πίσω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. Είναι απλό: από την εποχή που θπήρχε η επιλογή της αρετής και την κακίας, έχουμε περάσει στην εποχή της παρακμής και της μαλακίας, ενίοτε και της ασυδοσίας. Όσοι δε, μένουν στη βότειο Ελλάδα, έχουν και την επιλογή της Εγνατίας. Τουλάχιστον δεν έχουμε χάσει τη ρίμα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. @ SFILTROS

    Το αυτονόητο έχει εκκλείψει από την Ελλάδα προ πολλού. Γι'αυτό καλό είναι να το επισημαίνουμε που και που!

    @ Dyer

    Ωραίο το βιντεάκι. Κι εσύ Επικούριος ε;

    @ ηλιογράφος

    Ακριβώς έτσι!

    @ Hades

    ανκορ! ανκορ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. Ωραίο ποστ. Διαφωνώ μόνο με το:

    "Βέβαια η ζωή δεν πρέπει να είναι δύσκολη για κανέναν άνθρωπο."

    Ο λόγος για τον οποίο διαφωνώ είναι:

    Η ζωή είναι απ' τη φύση της άδικη/ δύσκολη και παράλογη/ χαοτική, γιατί μόνο έτσι μπορεί και διατηρείται, αλλιώς η εντροπία θα την οδηγούσε σε αφανισμό. Απ' αυτή την άποψη ο άνθρωπος είναι περίπου σαν παραφωνία στη φύση γιατί το έλλογο του τον σπρώχνει σε ουτοπικές αντιλήψεις (θρησκευτικός παράδεισος με αιώνια ζωή, εργατικός παράδεισος με κομουνισμό, τέλειοι έρωτες κλπ κλπ).

    Αλλά για να επιστρέψω στο ποστ, θεωρώ δεδομένο οτι η ελληνική κοινωνία (και πιθανότατα άλλες Δυτικες κοινωνίες) δε θα προλάβει τις εξελίξεις, επειδή βασικά δε μπορεί.

    Επίσης πιστεύω οτι η παγκοσμιοποίηση (στην οικονομική της πλευρά) έχει ένα δομικό σφάλμα: εικάζει οτι όλες οι χώρες μπορούν να είναι διεθνώς ανταγωνιστικές σε κάτι. Δεν πιστεύω οτι ισχύει αυτό, και γι' αυτό είναι δέκα φορές χειρότερο οτι δε λειτουργούν καν οι ασφαλιστικές δικλείδες του συστήματος ισοτιμιών (στην ευρωζώνη για προφανείς λόγους, στην Κίνα λόγω χειραγώγησης, στην Αμερική λόγω παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος κ.ο.κ.).

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...