Κυριακή, 6 Φεβρουαρίου 2011

Έχουμε χαρτοπόλεμο!

Έχω άσχημα νέα. Η επανάσταση θα αργήσει. Ενδεχομένως να δούμε λίγο από χάος, ή και κανένα ολοκληρωτικό καθεστώς να εκμεταλλεύεται κάποια κενά δημοκρατίας, αλλά η επανάσταση, όπως την φαντασιώνονται πολλοί και διάφοροι «αγανακτισμένοι» γραφικοί, έχει ακόμα μακρύ δρόμο.

Ο λόγος είναι απλός. Οι ιστορικές, μεγάλες, και πραγματικά ανατρεπτικές επαναστάσεις είχαν συγκεκριμένους στόχους σε πολύ βαθύτερα κοινωνικά ζητήματα, ακόμα και εν αγνοία των επαναστατών. Γιατί, όπως και να το κάνεις, άλλο πράγμα να πολεμάς για liberté, égalité, fraternité και άλλο επειδή σου μειώνουν τον μισθό και αυξάνονται οι φόροι. Η ειδοποιός διαφορά είναι ότι στην πρώτη περίπτωση πολεμάς για την βελτίωση των θεσμών ολόκληρης της κοινωνίας, ενώ στη δεύτερη πολεμάς για την πάρτη σου.

Εάν στην Ελλάδα, η βασική λαϊκή απαίτηση ήταν η βελτίωση των θεσμών ώστε να ζούμε σε μία κοινωνία ελευθερίας, ισότητας και αδελφοσύνης, θα έπρεπε να είχαμε ήδη κάποιον ξεσηκωμό τα τελευταία τριάντα χρόνια. Όμως μέσα σε αυτά τα χρόνια, η διαπλοκή και η διαφθορά είχαν κατακλείσει σχεδόν ολόκληρη την κοινωνία σε τέτοιο βαθμό που η απαιτούμενη κρίσιμη μάζα απλά βολευόταν με το αυτοκινητάκι, το σπιτάκι και τον μπάρμπα βουλευτή ή τον τάδε τοπικό παράγοντα για την διεκπεραίωση «παντός είδους υποθέσεων». Τα ζητήματα που αφορούσαν τη βελτίωση της κοινωνίας και της χώρας στο σύνολο, ποσώς απασχολούσαν τον βολεμένο. Τώρα που ήρθε ο λογαριασμός, ο βολεμένος ξεσηκώθηκε.

Η μαζική αναμπουμπούλα του τελευταίου χρόνου ξεκίνησε βήμα βήμα. Για την ακρίβεια, κάθε κοινωνικός ή επαγγελματικός κλάδος που έβλεπε να θίγονται τα συμφέροντα ή οι αποδοχές του, κατέβαινε στους δρόμους. Οι υπόλοιπες κοινωνικές ομάδες κάθονταν σπίτι τους, σφυρίζοντας αδιάφορα, περιμένοντας πότε θα έρθει η δική τους σειρά, για να κατέβουν στους δρόμους και να διεκδικήσουν τα κεκτημένα τους. Τίποτα περισσότερο και για κανέναν άλλο. Κανείς δεν διεκδίκησε ποτέ κάτι για το καλό ολόκληρης της κοινωνίας, εκτός από ορισμένες έντιμες μειοψηφίες που ανέκαθεν αγωνίζονταν για ευρύτερα θέματα, αλλά χωρίς να τραβάνε το ενδιαφέρον του υπόλοιπου κόσμου. Άλλωστε, ο συλλογικός τρόπος σκέψης δεν εφάπτεται σε κανένα σημείο με τον ευρύτερο νεοελληνικό ατομικισμό. Και, δυστυχώς μαζί με τον «ξερό» βολεμένο, κάηκε και ο «χλωρός» έντιμος που επιζητούσε τη βελτίωση του συνόλου.

Παρατήρησε κανείς τι έγινε πριν λίγο καιρό όταν η Υπουργός Περιβάλλοντος επιχείρησε να περάσει νόμο για την αυτονόητη προστασία των περιοχών Natura; Ξεσηκωμός! Και μάλιστα από βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος. Για τον απλούστατο λόγο ότι ο μέσος βουλευτής, εκπροσωπεί τα συμφέροντα του τόπου του, και το πραγματικό συμφέρον του τόπου του, δηλαδή η τοπική λαϊκή βούληση, θέλει ένα σπιτάκι στο κτηματάκι του. Ποσώς ενδιαφέρεται για τους στόχους του δικτύου Natura, δηλαδή για το περιβάλλον που ζει ο συνάνθρωπός του και μεθαύριο τα παιδιά του. Αυτός ο εσωκομματικός «ξεσηκωμός» αντικατοπτρίζει ακριβώς το σκεπτικό με το οποίο σκέφτεται η πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας. Και με τέτοιο σκεπτικό, όχι μόνο η χώρα δεν πρόκειται να πάει μπροστά, αλλά δεν υπάρχει και η παραμικρή αξίωση για το οποιοδήποτε θετικό βήμα.

Στην τελική, όλες οι σοβαρές επαναστάσεις είχαν και το τίμημά τους. Το να ασκείς συνεχώς κριτική είναι το πιο εύκολο. Η αυτοκριτική είναι το δύσκολο, και στην περίπτωση της ελληνικής κοινωνίας, η αυτοκριτική είναι τόσο σπάνια και επίπονη που αποτελεί τίμημα από μόνη της. Εάν ποτέ έρθει κάποια ουσιαστική και δυναμική ρήξη στην κοινωνική συνοχή, προκειμένου να αναδυθεί μία μαζική απαίτηση για ισότητα, δικαιοσύνη, ελευθερία και αδελφοσύνη, δεν θα γίνει εναντίον κομμάτων, πολιτικών ή επιχειρηματιών, αλλά εναντίον του ίδιου μας του εαυτού.


19 σχόλια:

  1. Kαλά όσα γράφετε Ελληνάκι και συμφωνώ αλλά μήπως τελικά δεν κάνετε αυτό το οποίο μέμφεστε δηλ αγνοείτε και εσείς αυτές τις "ορισμένες έντιμες μειοψηφίες που ανέκαθεν αγωνίζονταν για ευρύτερα θέματα, αλλά χωρίς να τραβάνε το ενδιαφέρον του υπόλοιπου κόσμου" ? Φτάνει το αυτομαστίγωμα. Με το να δείχνουμε με το δάχτυλο συνεχώς χωρίς να εστιάζουμε στις έντιμες μειοψηφίες μόνο καθήλωση δημιουργούμε χωρίς την απαραίτητη εκείνη ενθάρρυνση. Εαν δεν πιστέψουμε στην ύπαρξη της φωτεινής πλευράς του άλλου ή την δική μας, αν συνεχώς υπερθεματίζεται το κακό παρελθόν ως κάτι αμετάκλητο τότε πως περιμένουμε οι πλειοψηφίες να μεταπηδήσουν στις ζητούμενες μειοψηφίες?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πόσο... πόσο... πόσο δίκιο έχεις!
    Όσο για τις έντιμες μειοψηφίες προσωπικώς νομίζω ότι είναι σχεδόν ανύπαρκτες: μάλλον οι περισσότερες νομίζουν ότι αποτελούν μια έντιμη μειοψηφία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Να αγιάσει το στόμα σου... θα έλεγα αν πίστευα σε αγίους!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ν'αγιάσει το πληκτρολόγιό σου!

    Η έλλειψη κοινωνικής κουλτούρας του νεοέλληνα είναι το βασικό χαρακτηριστικό στη συμπεριφορά του δημόσιου βίου του και της συναναστροφής του με τους συμπολίτες του.
    Και δεν αφορά μόνο τις διαμαρτυρίες για τα τελευταία οικονομικά τεκταινόμενα. Αφορά τη γενικότερη συμπεριφορά του στο δημόσιο βίο.

    Η λογική του "πληρώνω φόρους (ναί, σιγά...) και μου ανήκουν τα πάντα".
    Έτσι, παρκάρω όπου γουστάρω, καπνίζω όπου γουστάρω (ακόμα και μέσα στα νοσοκομεία, γιατί εγώ τα έχω πληρώσει, μωρή) ανοίγω και κλείνω τα πανεπιστήμια κατά το δοκούν (γιατί μου ανήκουν και πρέπει να έχω λόγο για όλα).
    Γενικά θεωρεί το οτιδήποτε πρώτα σαν δικό του και μετά σαν ιδιοκτησία όλων των υπολοίπων 10.999.999! Πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία ο κάτοχος μιας και μοναδικής μετοχής διεκδικεί και να κουμαντάρει ολόκληρο το μαγαζί για πάρτη του.

    Γαλουχημένος εξ' απαλών ονύχων υπό αυτό το πνεύμα, έχει προτεραιότητα σε οποιαδήποτε διεκδίκηση μικροπολιτικού/συντεχνιακού χαρακτήρα σαν αυτές που περιγράφεις.

    Ξεκίνησες εξαιρετικά σημαντική κουβέντα, που έχει πολύ ψωμί από πίσω...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Όπως πάντα μάτι καθαρό. Αυτό το "...αλλά εναντίον του ίδιου μας του εαυτού", ηχεί σαν καμπάνα. Και είναι σωστό. Πράγμα που φέρνει και τις απορίες του γιατί είναι τα πράγματα όπως τα περιγράφεις, εγωκεντρικά και χωρίς κοινωνική συνοχή. Μερικοί θα ήθελαν να είναι επειδή "δεν υπάρχει μία Ελλάδα" όπως πολλοί θέλουν να διαφημίζουν. Εγώ θα ήθελα να μην είναι αυτό, αλλά τότε τι; κακή ανατροφή; όλοι; έλλειψη παιδείας; μα, μόνο εμείς και κανείς άλλος λαός; ίσως το ότι μπήκαμε στον 20ο αιώνα κατ' ευθείαν από τον μεσαίωνα... αλλά ούτε αυτό το "φταίει η Τουρκοκρατία" με καλύπτει... Δεν υπάρχει απάντηση ακόμα. Γι αυτό η επανάσταση θα αργήσει λίγο ακόμα. Και όταν έρθει θα είναι πράγματι εναντίον του ίδιου μας του εαυτού.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. @ Martina

    Η απάντηση στην πρώτη σας ερώτηση είναι "όχι".
    Για το υπόλοιπο δεν έχω τί να σχολιάσω, δεδομένου ότι εδώ και 2,5 περίπου χρόνια σε αυτό το ιστολόγιο, έχω αναδείξει αρκετές φορές τη στοιχειώδη λογική που χρειάζεται για την αντιμετώπιση πολλών θεμάτων. Οπότε για να είμαι ειλικρινής, δεν καταλαβαίνω από που ακριβώς προέκυψε το τελικό σας συμπέρασμα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Εχεις απολυτο δικιο Ελληνακι.

    Το μονο που μενει ν'ακολουθησει ειναι το χαος με τη πλειοψηφια του κοσμου συνυπευθηνη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Εξαιρετική ανάρτηση. Κι όχι τίποτε άλλο έχω τρελαθεί να διαβάζω για ένα τρομαγμένο αστικό κράτος, για μία κυβέρνηση που φοβάται και κινδυνεύει από το λαό... Ας έχουμε στο νου μας ότι τελικά η επανάσταση αργεί ...λιγάκι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. ''Ας έχουμε στο νου μας ότι τελικά η επανάσταση αργεί''

    H επανασταση μπορει να αργει , οι μαζικες κοινωνικες συγκρουσεις ειναι ομως προ των πυλων.

    Θεωρητικα ο μονος μοχλος αντιδρασης ειναι σωστες κινησεις κυριως για τη δικαιοσυνη που μπορουν να γινουν μονο απο την εξουσια.

    Αλλα ολοι γνωριζουν σε τη πορεια οδευει η σημερινη εξουσια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Ούννος ο Βελανιδοφάγος7 Φεβρουαρίου 2011 - 1:00 π.μ.

    Προς στιγμήν έμεινα άναυδος - καίρια τοποθέτηση. Συγχαρητήρια για την εμπνευσμένη σύνταξή της.
    Τώρα μελαγχολώ βέβαια, επειδή "η επανάσταση εναντίον του εαυτού μας" δεν μοιάζει καθόλου βιαστική. Τουλάχιστον χτύπησε κάποιος, αν όχι την καμπάνα, το καμπανάκι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Αυτές οι έντιμες μειοπλειοψηφίες θα μας φάνε. Γιατί όλοι θεωρούν την εντιμότητα και την επαναστατοσύνη copyright τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Δεν ξέρω αν θα γίνει επανάσταση. Πάντως γενίκευση του τραμπουκισμού και φαινομένων τύπου "το μεγάλο ψάρι τρώει το μεσαίο που τρώει το μικρό που τρώει το μικρότερο" θα γίνει σίγουρα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Δεν μπορώ, παρά μόνο να συμφωνήσω...

    http://gargaduas-unreallife.blogspot.com/2010/12/blog-post.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Δεν είναι μόνο ότι αργεί η επανάσταση. Είναι και το ποιοι θα την κάνουν. Όπως πολύ σωστά λες, η κρίσιμη μάζα έχει βολευτεί. Με το σπιτάκι της, με το βουλευτή της και τα φέρνει βόλτα. Αυτοί που θα αντιδράσουν θα είναι, κατά τη γνώμη μου, οι νέοι, αυτοί που σήμερα είναι μικρά παιδιά. Κι αυτό γιατί όταν θα έρθει η ώρα να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους θα έχουν κληρονομήσει μόνο προβλήματα και λιγότερα δικαιώματα από εμάς τους πατεράδες τους. Ήδη η πορεία έχει ξεκινήσει, νομίζω, κι ας μη φαίνεται καθαρά ακόμα. Το στίγμα το έδωσαν ήδη άλλοι λαοί πρόσφατα. Εύχομαι μόνο να είναι μια καθαρή επανάσταση κι όχι καθοδηγούμενη από τα γνωστά συμφέροντα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Όταν απεργεί ένας κλάδος στη σκέψη του καθενός υπάρχει το: "Μιλάει κι αυτός που...", προσωπικά το έχω ακούσει για όλους, μα για αγρότες, μα για γιατρούς, για δικηγόρους, για φαρμακοποιούς, για δημοσίους υπαλλήλους κλπ κλπ.

    Με λίγα λόγια η ελληνική κοινωνία πιστεύει οτι όλοι λίγο πολύ ήταν ευνοημένοι και έχουν άδικο να διαμαρτύρονται, συνεπώς, η επανάσταση αργεί ακόμη...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Θα διαφωνήσω και θα εξηγήσω το γιατί.

    Η Επανάσταση είναι κάτι το οποίο συνήθως γίνεται από ατελείς ανθρώπους, εμάς, αλλά οι ευεργετικές της συνέπειες και οι οικολογικές εν προκειμένω- φαίνονται μακροπρόθεσμα.

    Πάντοτε, σε όλη την ιστορία, οι επαναστάσεις ξεκίνησαν από μικρές ομάδες, οι οποίες κινητοποίησαν ευρύτερες ομάδες, με βάση πιο απτά ζητήματα.

    Ούτε επίσης η Επανάσταση γίνεται από τέλειους ανθρώπους. Το ότι κάποιος καταπατάει το σπίτι του γείτονά του, δε σημαίνει πως δεν μπορεί να επαναστατήσει για το ψωμί τω παιδιών του. Αντίθετα, τα παιδιά του δεν θα ευαισθητοποιηθούν ποτέ για το περιβάλλον, εάν δεν έχουν ψωμί να φάνε.

    Στην Αμερικανική Επανάσταση, το ζητούμενο ήταν η ανεξαρτησία, όμως το πρώτο μαζικο αίτημα υπήρξε το "καμμία φορολογία χωρίς αντιπροσώπευση"

    Στη Γαλλική Επανάσταση, αυτό που μαζικοποίησε τη λαϊκή διαμαρτυρία, ήταν η χρήση από την Τρίτη τάξη της Γαλλικής Συνέλευσης (που συγκαλούσε ο Βασιλιάς), του επιχειρήματος της λαϊκής πενίας κατά των φεουδαρχών.

    Στη Ρωσική Επανάσταση, η οποία ανέτρεψε τον τσάρο και έγινε αρχικά τον Φεβρουάριο, το πρώτο αίτημα ήταν η λήξη του πολέμου και κυρίως του λιμού που μάστιζε τη χώρα.

    Δυστυχώς σε κάθε χώρα, τα υλικά κίνητρα αφυπνίζουν τις μάζες. Αυτά καθορίζουν την ένταση της Επανάστασης σε συνδυασμό με την προετοιμασία της σε μικρές η μεγάλες ομάδες. Η δυστυχία δεν αρκεί από μόνη της, αλλά δεν είναι και απολύτως αναγκαία.

    Στη σημερινή Ελλάδα, η δυστυχία μπορεί να μην έφθασε στο κόκκαλο, αλλά η πληροφορία διαδίδεται πιο συχνά από ποτέ. Αυτό φυσικά δεν κάνει σίγουρη την άμεση Επανάσταση, αλλά κάνει πολύ πιθανή την έμπρακτη κατάργηση των συμφωνιών που ψηφίζονται(όσο ακόμα θα αντέχουν...)τυπικά.

    και ένα σύγχρονο, πρακτικό παράδειγμα:

    Το κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης, το οποίο ξεκίνησε με απλά e-mail, διαδόθηκε παγκόσμια και μέσα σε έξι μήνες πέτυχε να μην ψηφιστεί το σχέδιο που προέβλεπε την υπαγωγή -στην ουσία- των κρατών στη... Δίκαιο Εταιρειών.

    Οι άνθρωποι που το δημιούργησαν δεν ήταν ούτε τέλειοι, ούτε απόλυτα οργανωμένοι και δέχτηκαν και μεγάλη διείσδυση από διάφορους ανθρωπιστές τοκογλύφους. Πέτυχαν όμως πολλούς από τους στόχους τους, τόσο τότε όσο και κατόπιν. Κάτι ανάλογο μπορεί να γίνει και στην Ελλάδα και με μεγαλύτερη ομοιογένεια και πολιτική διάρκεια.

    Η ώρα έχει ήδη φτάσει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. @Γιώργος Θωμαΐδης

    Εν μέρει δεν διαφωνούμε. Συμφωνώ στο ότι η αφορμή για επανάσταση και μετέπειτα αλλαγή δεν ήταν απραίτητα κάποια σπουδαία ιδανικά κατανοητά σε όλους.

    Οι εποχές όμως έχουν αλλάξει. Και όπως σωστά αναφέρεις στο παράδειγμα της παγκοσμιοποίησης, οι αλλαγές επέρχονται με διαφορετικούς τρόπους. Με την πληροφόρηση, την εκπαίδευση (που πλέον είναι προσβάσιμη από πολύ περισσότερο κόσμο) και τις νέες τεχνολογίες που δεν ήταν διαθέσιμες πριν έναν αιώνα.

    Ο καπιταλισμός, ανάμεσα στα στραβά του και τα καλά του, έχει δημιουργήσει ένα "μαξιλάρι" ασφαλείας, μέσω του βιωτικού επιπέδου προκειμένουν να μην γίνονται ένοπλες εξεγέρσεις τόσο εύκολα. Και αυτό κατά τη γνώμη μου είναι θετικό.

    Προτειμω οι αλλαγές να γίνονται πιο σταδιακά και πιο σύνθετα, παρά να σκοτώνεται κόσμος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...