Σάββατο, 19 Φεβρουαρίου 2011

Το φράκο και η φουστανέλα

Ο αείμνηστος Βασίλης Ραφαηλίδης είχε γράψει:

«...Από τη μια μεριά, πάντως, είχαν δίκιο οι ντόπιοι αγωνιστές, που υπέφεραν τα πάνδεινα επί έξι χρόνια, να φοβούνται τους καλαμαράδες: Δεν ήταν λίγοι αυτοί που ήρθαν στην Ελλάδα όχι για να πολεμήσουν, αλλά για να τη διοικήσουν μετά το αίσιο πέρας του αγώνα. Όμως ο αγράμματος λαός δε μισεί τους καλαμαράδες. Τους μισούν οι μισοαγράμματοι προύχοντες και οι κοτζαμπάσηδες, που πριν την επανάσταση συνεργάζονταν αρμονικότατα με τους Τούρκους. Ο αγράμματος άνθρωπος πάντα κατανοεί τη σημασία που έχουν για μία καλύτερη ζωή τα γράμματα, και πάντα θέλει να σπουδάσει τα παιδιά του. Οι επικίνδυνοι είναι οι κολυβογραμματισμένοι, με τα κολυβογράμματά τους που δεν έλειψαν ποτέ από την Ελλάδα. Και που τη χαντάκωσαν. Επειδή ξέρουν να διαβάζουν την Ιερά Σύνοψη, νομίζουν πως ξέρουν και γράμματα.

Πίσω απ’ αυτή τη διαμάχη κρύβεται ο ανηλεής πόλεμος μεταξύ Ελλήνων της Ελλάδας και Ελλήνων του εξωτερικού, που συνεχίζεται. Οι «εσ» πάντα φοβούνται τους «εξ», διότι οι «εξ» είναι συνήθως πιο εγγράμματοι. Κι όποιος ξέρει γράμματα εξουσιάζει ευκολότερα αυτούς που δεν ξέρουν. Εντάξει, αλλά πουθενά στον κόσμο δε βρέθηκε τρόπος να ασκούν την εξουσία οι αγράμματοι. Εκτός από την Ελλάδα όπου την ασκούν συνήθως οι αγράμματοι, καταπιέζοντας τους ακόμα πιο αγράμματους».

Σχεδόν δύο αιώνες μετά τη σύσταση του ελληνικού Κράτους ή ίδια υπόγεια διαμάχη συνεχίζεται. Ένα έθνος που ουδέποτε άφησε να αναπτυχθεί κάποια υποτυπώδης αστική Δημοκρατία, με τη συγκεκριμένη διαμάχη να διέπει οριζόντια όλα τα κοινωνικά στρώματα. Κάπως έτσι έχουμε την ψευδαίσθηση ότι οι κοινωνικές μάχες στην Ελλάδα είναι ταξικές, ενώ στην βαθύτερη ουσία τους είναι θεσμικές. Υπάρχουν οι μεν που προσπαθούν να προσανατολιστούν σε ένα αναπτυγμένο κοινωνικό μοντέλο με τα ιδεώδη του ευρωπαϊκού διαφωτισμού, και οι δε που αντιλαμβάνονται την έννοια του Κράτους με κριτήρια αμιγώς ατομικά.

Οι κοινωνίες όμως αυτορυθμίζονται, και όσο εμφανή και αν είναι τα πλεονεκτήματα μίας σύγχρονης αστικής Δημοκρατίας, είναι επίσης δίκαιο και τελικά δημοκρατικότερο να υπερισχύουν τα ιδεώδη της πλειοψηφίας. Εφόσον η πλειοψηφία επιθυμεί να ζει ακόμα με όρους καθαρά ατομικούς και όχι συλλογικούς, θα πρέπει πλέον να δεχτούμε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να αποτελεί απλά ένα σύνολο από «χωριά», όπου στο κάθε χωριό ο εκάστοτε «κοτζαμπάσης» ελέγχει, ρυθμίζει, επηρεάζει ή και κυβερνά ανάλογα τα προσωπικά του συμφέροντα.

Η παρούσα κρίση φαινόταν ως μία ευκαιρία, να γίνει μία νέα κοινωνική αυτορύθμιση με κατεύθυνση ένα Κράτος με συνοχή και κοινό όραμα ανάπτυξης. Όπως στο παρελθόν, σαθρά ιδεώδη όπως η θρησκεία και το έθνος, ένωναν τους ανθρώπους απέναντι σε έναν κοινό εχθρό, έτσι και στο παρόν η οικονομική κρίση θα μπορούσε να ενώσει την κοινωνία απέναντι στα κακώς δρώμενα του παρελθόντος, που στην τελική επέφεραν και την κρίση. Οι αμαθείς, και ακόμα χειρότερα οι ημιμαθείς, φαίνεται όμως ότι και πάλι επηρεάζουν περισσότερο. Από τις πολιτικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένης και της κυβέρνησης, μέχρι και τα υπόλοιπα κοινωνικά στρώματα, η αμάθεια και η ημιμάθεια αντιμάχεται εκείνους τους ανθρώπους που βλέπουν τις ευκαιρίες για εκσυγχρονισμό και την δημιουργία μίας αστικής Δημοκρατίας. Ο συναισθηματισμός υπερισχύει της λογικής, το πάθος υπερισχύει της πράξης, και κυρίως οι ατομικές ανάγκες υπερισχύουν των συλλογικών.

Η μόνη περίπτωση κάποια στιγμή η Ελλάδα να γίνει πραγματικό και σοβαρό Κράτος, είναι όταν η πλειοψηφία που προαναφέρθηκε, συνειδητοποιήσει πόσα περισσότερα είναι τα οφέλη από μία συλλογική αντίληψη έναντι της ατομικής. Πως μία πραγματική αστική Δημοκρατία παρέχει πολλές περισσότερες και δικαιότερες ευκαιρίες προσωπικής ανάπτυξης, έναντι της πρόχειρης ατομικής καχυποψίας. Άλλωστε, οι μεγαλύτερες κοινωνικές επαναστάσεις, ίσως και αυτές που βιώνει τώρα ο μουσουλμανικός κόσμος, κατά βάθος γίνονταν για τη δικαιοσύνη, την ισονομία και τις ίσες ευκαιρίες. Ούτε για τη μάσα, ούτε για το ποιος θα διοικήσει το «χωριό».


26 σχόλια:

  1. Πολύ σωστά όλα όσα γράφεις ελληνάκι!
    Απλά να προσθέσω ότι η κρίση δεν ήταν αποτέλεσμα μόνο των κακώς δρώμενων του παρελθόντος αλλά και ενός νεοφιλελεύθερου παγκοσμιοποιημένου οικονομικού μοντέλου που επιβλήθηκε από τους νικητές του ψυχρού πολέμου. Βέβαια τα κακώς δρώμενα μεγιστοποίησαν το πρόβλημα της κρίσης.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. @ Dyer

    Σίγουρα παίζει και αυτό το ρόλο του. Απλά η διαφορά μεταξύ Ελλάδας και άλλων κρατών που έχουν παρόμοια ή και μεγαλύτερα μεγέθη χρεών και ελλειμάτων, είναι καθαρά εσωτερικό ζήτημα.

    Για παράδειγμα, η Γερμανία (που το παίζει και ρυθμιστής της ΕΕ), έχει έλλειμα περί τα 5 τρις, και χρέος το 155% του ΑΕΠ της. Όμως ο ρόλος της Γερμανίας στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία είναι πολύ σημαντικότερος, γιατί έχει οργάνωση και παραγωγή. Έτσι οι πιστωτές της γνωρίζουν ότι θα πάρουν και τα χρήματά τους και τους τόκους τους στο ακέραιο. Παρόμοια περίπτωση και με τις ΗΠΑ, και άλλες ανεπτυγμένες χώρες.

    Η Ελλάδα όμως δεν δείχνει ούτε τη διάθεση να οργανωθεί, ούτε να αποκτήσει κάποια σημαντική παραγωγή για να βελτιώσει την πιστοληπτική της ικανότητα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Το σημερινό σου κείμενο μ' έβαλε να ψάχνομαι μια που, υποθέτω, είμαι περισσότερο "εξ" παρά "ες", αλλά ευτυχώς κατέληξα ότι υπάρχει ελπίδα γιατί αφ' ενός πάντα αισθανόμουνα ότι υπάρχουν στο "ες" πολλοί αξιόλογοι και μορφωμένοι άνθρωποι, και ποτέ δεν έβαζα τον εαυτό μου ούτε στη "γειτονιά" τους.

    Αυτό όμως δεν αλλάζει την πραγματικότητα των παρατηρήσεών σου. Δεν το είχα δει ακριβώς έτσι και θέλω να πω ότι η ανάλυσή σου είναι κατά την αντίληψή μου ακριβέστατη. Πράγμα που μας επιστρέφει στην ερώτηση του τι θα χρειαστεί για να δει ο μέσος Έλληνας την φροντίδα προς το κοινωνικό σύνολο, του οποίου είναι μέρος, ως πιο προσοδοφόρα, σε προσωπικό επίπεδο, από την εστίαση στην εγώ-κεντρική αντιμετώπιση. Μήπως τελικά, και σύμφωνα με την εικόνα του συνόλου από χωριά, το πρόβλημα βρίσκεται σε ένα πρωτογενή "ρατσισμό" που επεκτείνεται ακόμα και στους "διπλανούς";

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Πολύ καλό κείμενο ελληνάκι. Το θέμα είναι το πως όλοι είτε είναι "εξ" είτε είναι "εσ" θα συνεργαστούν μεταξύ τους έχοντας έναν κοινό στόχο. Και δυστυχώς ακόμα και το να γράψω ότι θα συνεργαστούν οι Έλληνες ανυστερόβουλα με έπιασαν τα γέλια. Δεν την έχουμε την συνεργασία μέσα μας. Οι κουτοπόνηροι μας έχουν κατακλύσει. Γι' αυτό είμαι απαισιόδοξος. Και για να το γυρίσω και στο πιο χαλαρό το θέμα, μία φορά θυμάμαι Έλληνες να συνεργάζονται καλά υπολογίζοντας περισσότερο το σύνολο παρά τον εαυτό τους, το 2004 στο euro, αλλά και τότε είχαν έναν ξένο πάνω απ' το κεφάλι τους. Δυστυχώς όσοι σκέφτονται λογικά και με προοπτική για το μέλλον είναι είτε αποκομμένοι στα σπίτια τους, είτε δεν έχουν βρει τον τρόπο να συνεργαστούν μεταξύ τους. Τώρα απλά υπάρχουν σωστές φωνές που χάνονται στον γενικότερο θόρυβο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. ''που βλέπουν τις ευκαιρίες για εκσυγχρονισμό και την δημιουργία μίας αστικής Δημοκρατίας. ''

    Εγω τις ευκαιρίες τις βλέπω, το σύνολο όμως του κόσμου δεν πείθεται οτι υπάρχουν και αυτό συμβαίνει διοτι η ιδια η εξουσια δεν μπορεί να πείσει τον λαό της.

    Βέβαια πως να πιστέψεις τους ίδιους εξουσιαστές που έφεραν τη χωρά μέχρι εδώ ; Ο λαός που τους ψήφισε ασφαλώς και φταίει για την αφέλεια του ή για την ρουσφετολολαγνια του αλλα αυτο δε σημαίνει οτι μετα τις καλπες ειμαστε καταδικασμένοι στη σιωπή.

    Ακολουθώντας αυτη τη συλλογιστική καταλαβαίνουμε οτι εκ των πραγμάτων χάνονται και οι ευκαιριες που δημιουργούνται λογο της έλλειψης εμπιστοσύνης-θεσμων-δικαιοσύνης από τη πλευρά του λαού.

    Η διόρθωση επρεπε να ειχε γίνει ήδη απο πάνω αλλα οπως ολα δείχνουν ή δεν τους καίγεται καρφι ή έχουν ο ένας τον άλλο στο χέρι και κυριαρχεί μια omerta.

    Υ.Γ.
    Ωραιο το κειμενο και ενδιαφέρον μιας και πρεπει να εισαι ο μοναδικός ψύχραιμος σ’ ενα οργισμένο διαδίκτυο (κοινωνία).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Πάλι α συμφωνήσω μαζί σου ελληνάκι.
    Μόνο που την εποχή του διαφωτισμού και της αναγέννησης εμείς είχαμε τουρκοκρατία και πατριαρχείο. Όταν οι ηγέτες των γερμανικών κρατιδίων, την εποχή εκείνη, ανταγωνίζονταν ποιός θα έχει το καλύτερο πανεπιστήμιο εμείς είχαμε τον Κοσμά τον Αιτωλό να μας καλοτυχίζει επειδή ο θεός μας έριξε τους τούρκους για να μην αλλοιωθούμε από τον παπισμό!
    Όσο ικανοί και να πιστεύουμε ότι είμαστε είναι δυνατόν να καλυφθεί τέτοιο χάσμα; Αποτελεί τουλάχιστον αλαζονεία να πιστεύουμε ότι μπορούμε να συγκριθούμε με λαούς με τέτοια κουλτούρα, όσο και να μας κακοφαίνεται. Είναι σαν να πιστεύει η Αυστρία ότι θα γίνει θαλασσοκράτειρα! Σε τομείς όμως που έχουμε προϊστορία είμαστε κορυφαίοι, βλέπε ναυτιλία.
    Η μέτρια λοιπόν οικονομία που διαθέταμε, χωρίς την τεχνογνωσία, τις υποδομές, τον παραγωγικό ιστό και την οργάνωση των άλλων ευρωπαίων, ήταν αναμενόμενο να θιγεί περισσότερο από την παγκοσμιοποίηση. Τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που είχαμε σχετικά με τους άλλους εταίρους μας ήταν βασικά τα φτηνά μεροκάματα. Η παγκοσμιοποίηση απέδειξε ότι υπάρχουν και φτηνότερα, τα πλεονεκτήματα εξαφανίσθηκαν και ο παραγωγικός ιστός μας διαλύθηκε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. @ xazoulhs

    Αν οργίζονταν και οι ψύχραιμοι, κούνια που μας κούναγε :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Ούννος ο Βελανιδοφάγος19 Φεβρουαρίου 2011 - 7:42 μ.μ.

    Συμφωνώ εν πολλοίς με την ανάρτησή σου. Θεωρώ ότι η τοποθέτηση του Ράμφου ήταν μακράν η πιο ενδιαφέρουσα στο πρόσφατο "1821-σήμερα".

    Απόρησα όμως πολύ με τα οικονομικά στοιχεία που παρουσίασες για τη Γερμανία. Πώς είναι δυνατόν μια χώρα με ΑΕΠ 2,5 τρις € να έχει ΈΛΛΕΙΜΑ (!) 5 τρις αλλά χρέος μόνον 155%; Εντυπωσιακό, μα το Δία. Εμένα θα μου έβγαινε 200% το το έλλειμα και μόνο (wow!), αλλά μάλλον κάποιο λάθος θα έκανα.

    Παρεμπιπτόντως τα επίσημα στοιχεία για την Γερμανία το 2010 είναι: 2,5 τρις ΑΕΠ, 1,76 τρις δημόσιο χρέος ήτοι 73% επί του ΑΕΠ. Το έλλειμα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού είναι 79 δις, δηλ. 3,1% επί του ΑΕΠ (όλοι οι αριθμοί σε €). Ποιές είναι οι τόσο διαφορετικά πληροφορημένες πηγές σου;

    Συεχίζω να διαβάζω τα πιο απίθανα νούμερα τόσο για τον ελληνικό όσο και για άλλους προϋπολογισμούς (και χρέη κρατών). Διαβάζει κανένας τους προϋπολογισμούς προτού δημοσιεύσει κάτι στον βρίθοντα ανεύθυνων ισχυρισμών τύπο; Σε αυτόν δεν ανήκει το ιστολόγιό σου βέβαια, αλλά παρ όλα αυτά η έκπληξη ήταν δυσάρεστη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. @ Ούννος βελανιδοφάγος

    Η πηγή είναι αυτή. Έχω πάντα κάποιες επιφυλάξεις για την wikipedia, αλλά στο συγκεκριμένο υπάρχουν και αναφορές.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Ελληνάκι ωραίο κείμενο αλλά οφείλω να σημειώσω πως άλλο πράγμα το εξωτερικό χρέος και άλλο το δημόσιο. Στο εξωτερικό χρέος συμπεριλαμβάνονται και τα χρέη το τραπεζών στους πελάτες τους. Δηλαδή οι καταθέσεις. Μεταφέροντας της καταθέσεις σου στη Γερμανική Deutsche bank (ή αγοράζοντας μετοχές/ομόλογα της BMW) το εξωτερικό χρέος της Γερμανίας αυξάνεται ενώ ταυτόχρονα το Ελληνικό μειώνεται.

    Θεωρείς πως το παραπάνω σενάριο θα ήταν καλό για την Ελλάδα (άδειασμα των καταθέσεων μας σε ξένες τράπεζες);; Για τις Γερμανικές επιχειρήσεις/τράπεζες/δημόσιο;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Ούννος ο Βελανιδοφάγος20 Φεβρουαρίου 2011 - 2:35 π.μ.

    Ελληνάκι, η πηγή σου αναφέρεται στο εξωτερικό χρέος - δεν αναφέρεται ούτε στο έλλειμα (του προϋπολογισμού) ούτε στο δημόσιο χρέος (και παρεμπιπτόντως αναφέρεται σε $ και όχι σε €).
    Δεν έχω σκοπό να ανοίξω άσχετη με την ανάρτηση συζήτηση, απλώς προτείνω περισσότερη προσοχή στη χρήση/αναφορά εξειδικευμένων όρων και στατιστικών στοιχείων.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. @ Epanechnikov + Ούννος

    Έχετε απόλυτο δίκιο. Δικό μου το λάθος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Συγνώμη, αλλά καπιταλισμός και συλλογική συνείδηση πώς γίνεται; Εδώ ο συνδικαλισμός έχει καταντήσει συνταχνιασμός. Ο κοινωνικός κανιβαλισμός και ο κοινωνικός αποκλεισμός αποτελούν την κυρίαρχη ιδεολογική αντίληψη. Πού να βρούμε τη συλλογική συνείδηση;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Η μόνη περίπτωση κάποια στιγμή η Ελλάδα να γίνει πραγματικό και σοβαρό Κράτος, είναι όταν η πλειοψηφία που προαναφέρθηκε, συνειδητοποιήσει πόσα περισσότερα είναι τα οφέλη από μία συλλογική αντίληψη έναντι της ατομικής.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. @ δείμος του πολίτη

    Δε νομίζω ότι στην Ελλάδα υπήρξε ποτέ πραγματικός καπιταλισμός. Η αγορά πάντα ήταν εγκλωβισμένη στα εκάστοτε βίτσια του κρατισμού που τη διέπει. Έτσι δεν πιστεύω ότι σε κοινωνικό επίπεδο βιώσαμε ποτέ τα αρνητικά στοιχεία του ακραίου καπιταλισμού όπως ο υπερβολικός ανταγωνισμός και η κερδοφορία.

    Άλλωστε υπάρχουν κράτη που έχουν μεν καπιταλιστικά μοντέλα, αλλά με ταυτόχρονα κοινωνικό πρόσωπο (πχ Σκανδιναβικές χώρες), που ανταπεξέρχονται καλύτερα σε κρίσεις.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Με βάση το σχόλιό σου πρέπει να βρούμε έναν ορισμό για τον καπιταλισμό. Δηλαδή πώς είναι ο πραγματικός καπιταλισμός; Δεν έχουμε συσσώρευση κεφαλαίου; Η οικονομία δε στηρίζεται σε αυτό, στην εξαγωγή του και στη βιομηχανία και τις υπηρεσίες;

    Μπορεί ο καπιταλισμός α απείχε σε επιθετικότητα από άλλες χώρες, αλλά τούτο οφείλεται στις λαϊκές απαιτήσεις και κινητοποιήσεις. Δηλαδή, η Σουηδία και η Νορβηγία δεν έχουν καπιταλισμό επειδή έχουν πιο οργανωμένο κράτος και απορροφούν ευκολότερα τις αντιδράσεις;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. @ δείμος του πολίτη

    Η συσσώρευση του κεφαλαίου δεν είναι απαραίτητη. Και για να απαντήσω και στο δεύτερο ερώτημά σου, οι Σκανδιναβικές χώρες έχουν πολύ υψηλή φορολογία. Η είσπραξη των φόρων όμως, αναδιανέμεται και πάλι στην κοινωνία μέσω κοινωνικών παροχών.

    Άρα έχεις ένα σύστημα όπου η αγορά είναι μεν ελεύθερη (προωθόντας μία ανάπτυξη καπιταλιστικού τύπου), αλλά στην ουσία ορίζει και ένα πλαφόν στο επίπεδο ζωής των ασθενέστερων.

    Δεν ξέρω ακριβώς την ιστορία των οποιωνδήποτε πιθανων κινημάτων σε αυτές τις χώρες που μπορεί να "έδρασαν" παλαιότερα, αλλά από προσωπική μου εμπειρία που έχω με τη Δανία, γνωρίζω ότι υπάρχει μεγάλη αίσθηση εμπιστοσύνης αλλά και κοινωνικής συνοχής. Και αυτό συμβαίνει επειδή προφανώς η διαχείριση των φόρων από το Κράτος είναι σωστή και διαφανής.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. > είναι όταν η πλειοψηφία που προαναφέρθηκε, συνειδητοποιήσει πόσα περισσότερα είναι τα οφέλη από μία συλλογική αντίληψη έναντι της ατομικής.

    Από ό,τι θυμάμαι τελευταία φορά που έγινε αυτό ήτανε πριν τους ελληνιστικούς χρόνους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. Επιρροές Στέλιου Ράμφου ή κάνω λάθος? Αν ναι και αν ερμηνεύω σωστά τον Σ.Ρ. η στροφή σε μια "συλλογική αντίληψη" που προτείνεις πιθανώς προυποθέτει απεμπόληση διαφόρων επιμέρους συλλογικοτήτων εντός, υπερ και εν ονόματι των οποίων λειτουργούμε. Απαιτεί να σταθεί ο καθένας μόνος του απέναντι στον καθρέφτη και στις προσωπικές ευθύνες του.
    Θα διαφωνήσω στο "σαθρά ιδεώδη όπως η θρησκεία και το έθνος". Πως αυτά τα ιδεώδη ένωναν αφού ήταν "σαθρά"? Γιατί μετράνε ακόμα? Μήπως συνοψίζουν στάσεις ζωής που δεν έχουν να κάνουν με ανούσιες τυπικότητες και ξεπερασμένες εμμονές?
    Εννοείται ότι με το γενικότερο πνεύμα της ανάρτησης σου για την ανάγκη να βαδίσουμε ψύχραιμα έστω και εν μέσω κρίσης σε μια νέα συλλογικότητα που εν τέλει θα μας εξυπηρετεί και ως άτομα καλύτερα συμφωνώ.
    Μια τελευταία περίπου διαφωνία ("Περίπου" γιατί κι εσύ λές "ισως") Δεν νομίζω ότι οι πρόσφατες αναταραχές στον μουσουλμανικό κόσμο γίνονται για ισονομία και δικαιοσύνη (τουλάχιστον όπως εμείς αντιλαμβανόμαστε αυτές τις έννοιες)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  20. @ firiki2010

    Τα συγκεκριμένα ιδεώδη μπορεί προσωρινά να λειτουργούν, αλλά έχουν σαθρά θεμέλια επειδή δεν έχουν κάποια πρακτική υπόσταση. Άρα είναι διαβλητά ανά πάσα στιγμή και δεν αντέχουν στο χρόνο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  21. Αν τα ιδεώδη "έθνος- θρησκεία" λειτουργούν έστω "προσωρινά" όπως λες (μια προσωρινότητα που διαρκεί για το έθνος 200-300 χρόνια και για τη θρησκεία μερικές χιλιάδες) δύσκολα μπορούμε να μιλήσουμε για σαθρότητα.
    Κι αν η θρησκεία στις κοινωνίες μας έχει ξεπερασθεί σε μεγάλο βαθμό (ΚΑΙ επειδή από τη φύση της επέτρεπε αυτό το ξεπέρασμα) δεν σημαίνει ότι δεν έχει αφήσει βαθειά σημάδια στην κουλτούρα μας και δεν επηρέασε τις αξίες με τις οποίες ακόμα και σήμερα πορευόμαστε (θρησκεία δεν είναι μόνο αγιαστούρες , ράσα και τιάρες). Κι επίσης η θρησκεία δεν έχει ξεπερασθεί από άλλες κοινωνίες.
    Οσο για το έθνος στο προβλεπτό μέλλον δεν βλέπω αντικατάσταση του από κάποια άλλη λειτουργικότερη συλλογικότητα. Ακόμα και η Ευρωπαική προσπάθεια έχει πολύ μέλλον μπροστά της, μέλλον το οποίο δεν βλέπω να αποκλείει εθνικά ιδεώδη και εθνικά συμφέροντα.
    Εν κατακλείδι, πιθανώς τα συγκεκριμένα ιδεώδη να μην αντέξουν στο χρόνο αλλά μακροπρόθεσμα πολύ μακροπρόθεσμα. Και μεταξύ μας οι νέες συλλογικότητες που θα προκύψουν πόσο σίγουρος είσαι ότι θα διαρκέσουν αιώνια?
    Συγγνώμη που πιάστηκα από μια φρασούλα σου και βγήκα εκτός θέματος. Ελπίζω να γλιτώσω τον... μηδενισμό της κόλλας μου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  22. Το ότι αντέχουν στο χρόνο δεν σημαίνει ότι δεν είναι σαθρά. Και το Ισλάμ ενώνει κοινωνίες αλλά υπό ποιες συνθήκες;
    Η έννοια του έθνους, στις ανεπτυγμένες χώρες έχει αντικατασταθεί από την έννοια "Κράτος".

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  23. > Κι αν η θρησκεία στις κοινωνίες μας έχει ξεπερασθεί σε μεγάλο βαθμό (ΚΑΙ επειδή από τη φύση της επέτρεπε αυτό το ξεπέρασμα) δεν σημαίνει ότι δεν έχει αφήσει βαθειά σημάδια στην κουλτούρα μας

    Έχει αφήσει κάτι βαθειά ποτάμια αίματος αν εννοείς αυτό. Και όχι, αυτό δεν την κάνει διαχρονική, την κάνει αιμοσταγή και ως γνωστόν το αιμοσταγές διαρκεί πιο πολύ από το αναίμακτο (κατά την ίδια λογική του όπου δεν πίπτει λόγος πίπτει ράβδος).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  24. Panos
    Βεβαιως και έχουν χυθεί ποταμοί αίματος εν ονόματι της θρησκείας. Μήπως άφησε στην κουλτούρα μας και άλλα λιγότερο "αιμοσταγή"?
    Μην μπερδεύουμε την προσωπική μας στάση απέναντι στη θρησκεία με την εξ αντικειμένου μεγάλη επίδραση που είχε στη κοινωνία και σε κάποιες περιπτώσεις εξακολουθεί να έχει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  25. > Μήπως άφησε στην κουλτούρα μας και άλλα λιγότερο "αιμοσταγή"?

    Δε νομίζω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...