Intermission #46 (Litsa edition)

Η συντρόφισσα Λίτσα εξηγεί τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που προδιαθέτουν για την αποσύνθεση των οικονομικών δομών και την πάλη των τάξεων που θα έχουν ως αποτέλεσμα την επικείμενη πτώση του καπιταλισμού. Αποκαλύπτει δε τον πλανήτη που κρύβεται πίσω από την χρηματοδότηση του i-phone της συντρόφισσας Αλέκας.

Και εγένετο βία

Ξέρω τώρα τι περιμένεις, αλλά δεν μπορώ να στο δώσω. Η παρούσα ανάρτηση δεν εμπνεύστηκε ούτε από τους πρόσφατους νεκρούς, ούτε από τον Γιάννη Κ. και το «ανθρώπινο» ιστολόγιό του. (Παρεμπιπτόντως, ποτέ δεν κατάλαβα πως είναι δυνατόν ένα προσωπικό ιστολόγιο να μην είναι ανθρώπινο ούτως ή άλλως). Ούτε από τα βιντεάκια που σκάνε κατά ριπάς και δείχνουν ματατζήδες και εθνοσαλταρισμένους να κυνηγάνε και να ξυλοκοπούνε κόσμο, ούτε από τους λυσσαλέους αριστεριστές που βγάζουν αφρούς από το πληκτρολόγιό τους και αν τους έδινες αυτή τη στιγμή ένα kalashnikov θα καθάριζαν το σύμπαν. Δεν εμπνεύστηκε καν από τους πανικόβλητους δημοσιογράφους που συναγωνίζονται για το ποιος θα αναδειχτεί «σημειολόγος της εβδομάδας». Η παρούσα ανάρτηση εμπνεύστηκε από μία αράδα που αντίκρισα σήμερα το πρωί στο facebook.

Ίσως επειδή δείχνει πόσο ισχυρός παράγοντας είναι ο φόβος και πόσο εύκολα κατακλύζει τον κόσμο χωρίς λόγο. Ίσως επειδή, ενδεχομένως, να αναδεικνύει την ισχύ της συνομωσιολογίας σε περιόδους που η λογική πάει στον πάτο από το καζανάκι της διαδικτυακής κακοφωνίας και του υπερβολικού συναισθηματισμού. Ίσως, στην τελική, επειδή ο συγκεκριμένος σχολιαστής είναι ένας πολύ «κοινός» και «καθημερινός» άνθρωπος που δεν υπάγεται στην «υπέρ-ανωτάτη» κλίκα ημών των «πνευματικά καλλιεργημένων διανοούμενων» που «κατέχουμε την υπέρτατη γνώση και αλήθεια για τα πάντα», και εκφράζει τους φόβους του ειλικρινά και άμεσα.

Και αν περιμένεις από αυτή την ανάρτηση την σούπερ ανάλυση για την έκφραση της βίας, του φόβου και του πανικού της ελληνικής κοινωνίας μετά τα πρόσφατα γεγονότα πάλι ατύχησες. Βρισκόμαστε ήδη στη μέση του κειμένου, και δεν σκοπεύω να κάνω κάποιου είδους ανάλυση.

Σήμερα, δεν θα είμαι ούτε ο φιλόσοφος, ούτε ο ψύχραιμος διανοούμενος που είναι υπεράνω του ανθρώπινου πάθους και του ζωώδους ενστίκτου. Θα σε αφήσω να λύσεις το παζλ μόνος σου. Να δεις τα προαναφερθέντα βιντεάκια και τις φωτογραφίες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο κάθε 5 λεπτά που σε γεμίζουν οργή, απόγνωση και φόβο, να μπεις τυχαία σε 5-10 sites δημοσίου διαλόγου για να δεις πως κάνουμε διάλογο σήμερα, και στο τέλος να ξαναδείς αυτή την εικόνα που επισύναψα σαν έναν ωραίο επίλογο για την κοινωνία μας.

Παλιότερα, σε ένα αντιρατσιστικό φεστιβάλ, είχε αναρτηθεί ένα μεγάλο πανό στην είσοδο που έγραφε «Η βία γεννά τον φόβο». Μου φάνηκε τόσο αφελώς και απλοϊκά αναγραμματισμένο που δεν άντεξα. Πήγα σε έναν από τους διοργανωτές και τον ρώτησα ευθέως και με κάθε ειλικρίνεια: Μήπως θέλατε να γράψετε «Ο φόβος γεννά την βία»;

Δώσε θάρρος στο φιδάκι...

Όσοι έχουν τύχει να βρεθούν σε συγκέντρωση της Χρυσής Αυγής ή λοιπών φασιστοειδών, το ξέρουν το σκηνικό. Τα ΜΑΤ βρίσκονται εκεί όχι για να αποτρέψουν ενδεχόμενες φασιστικές ή ρατσιστικές πράξεις, αλλά για να διασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρξει καμία σύγκρουση με ομάδες του αντιεξουσιαστικού χώρου. Παρόλο που είναι κοινό, δεν είναι πλέον καθόλου μυστικό ότι στον Αγ. Παντελεήμονα και άλλες περιοχές όπου οι «αγανακτισμένοι κάτοικοι» προπηλακίζουν και ασκούν συνεχόμενη ψυχική και σωματική βία σε αλλοδαπούς, η αστυνομία επεμβαίνει μόνο με τη μορφή προφορικών υποδείξεων. Οι κλούβες και το αδιάλλακτο πρόσωπο της αστυνομίας φαίνεται πως εξαντλείται μερικές εκατοντάδες μέτρα πιο πέρα, στην ευρύτερη περιοχή των Εξαρχείων.

Το βράδυ της 11ης Νοεμβρίου 2010, οι συγκεκριμένες περιοχές των Πατησίων, πέρα από την άτυπη αστυνομική ασυλία, είχαν και άλλο λόγο να πανηγυρίζουν. Ο ακροδεξιός κ. Μιχαλολιάκος, στηριζόμενος από τη Χρυσή Αυγή, εκλέγεται για το νεοσύστατο δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων. Εκμεταλλευόμενος την αδιαφορία του Κράτους για τις καταστάσεις που κλιμακώνονταν στην ευρύτερη περιοχή και έχοντας φορτώσει τα λαϊκά στρώματα με μίσος και απέχθεια για τους μετανάστες, ο κ. Μιχαλολιάκος συσπειρώνει υπό το «φιλολαϊκό» και αγανακτισμένο πρόγραμμά του ένα μερίδιο πολιτών που θεώρησαν πως βρήκαν εύκολη διέξοδο στα προβλήματά τους.

Κι όμως, την ώρα που τα κομφετί γέμιζαν την ατμόσφαιρα γύρω από το πολιτικό γραφείο του κ. Μιχαλολιάκου και οι ξυρισμένες αμοιβάδες χαιρετούσαν ναζιστικά από κάτω, οι υπόλοιποι Αθηναίοι είχαν επιδοθεί σε μία ιδεολογική διαμάχη με επίκεντρο την αποχή. Με ποσοστό συμμετοχής στον πρώτο γύρο των εκλογών περίπου 43%, οι 10.222 ψήφοι του κ. Μιχαλολιάκου, κατάφεραν να του εξασφαλίσουν έδρα στον Δήμο Αθηναίων, ενώ το 57% των απεχόντων πουλούσε ιδεολογία προσπαθώντας να εξηγήσει την «ώριμη» πολιτική του στάση.

Οι μήνες πέρασαν, η Χρυσή Αυγή έχει πλέον επίσημη θέση και εκπροσώπηση στον Δήμο Αθηναίων, και η θέση αυτή φαίνεται πως εμπνέει το κάθε είδους φασιστοειδές να δρα κατά το δοκούν υπό το αδιάφορο βλέμμα της αστυνομίας. Βάλε μέσα στη συνταγή τη συνεχιζόμενη αδιαφορία της Πολιτείας και την φαρσοκωμωδία με τους 300 της «Υπατίας», και έχεις έτοιμο το τέλειο εκρηκτικό μείγμα που περιμένει απλά την αφορμή.

Η αφορμή δόθηκε με την πρόσφατη φονική ληστεία στο κέντρο της Αθήνας. Χθες το βράδυ, οι «αγανακτισμένοι πολίτες» που πήγαν στο σημείο όπου δολοφονήθηκε εν ψυχρώ ο άτυχος άνθρωπος, συσπειρώθηκαν με ακροδεξιά στοιχεία και με πρόσχημα την αγανάκτησή τους, κυνηγούσαν και ξυλοκοπούσαν όποιον περαστικό αλλοδαπό πετύχαιναν. Έσπασαν μαγαζιά, τζαμαρίες εισόδων πολυκατοικίας, και παραβίασαν σπίτια υπό το αμήχανο βλέμμα της αστυνομίας, η μοναδική ανησυχία της οποίας ήταν μην τυχόν και οι βιαιοπραγίες των φασιστών εξαπλωθούν σε παραπλήσιες καταλήψεις αντιεξουσιαστών. Αυτή ήταν δηλαδή η βασική μέριμνα της Πολιτείας. Τα δικαιώματα των μεταναστών που ούτως ή άλλως έχουν τσαλαπατηθεί με κάθε τρόπο πέρασαν σε δεύτερη μοίρα.

Λυπάμαι που θα σας ξενερώσω ανοιξιάτικα, αλλά ο έρωτας ΕΛ.ΑΣ. και Χρυσής Αυγής πρέπει να λάβει άμεσα τέλος. Είναι κατανοητή η επιθυμία της Πολιτείας να μην «ερεθίζει» τα ευερέθιστα ακραία στοιχεία της κοινωνίας, αλλά σε περιπτώσεις όπως η χθεσινή που είναι ξεκάθαρο το πόσο έχει χαθεί ο έλεγχος οφείλει να πάρει σαφή θέση. Και επί τη ευκαιρία να απομακρύνει τα ίδια στοιχεία μέσα από τα σώματα ασφαλείας που υποτίθεται ότι υπερασπίζονται το δημοκρατικό πολίτευμα. Το αυγό του φιδιού εκκολάπτεται μεν από κότες, αλλά όταν το φίδι έχει σκάσει ήδη κεφάλι, απαιτούνται πιο έμπρακτες δράσεις.

Man piss wind, wind piss back

Τον τελευταίο καιρό στον ευρύτερο δημόσιο διάλογο, έχει αναπτυχθεί ο γνωστός αντίλογος περί ορθότητας ή μη της κοινωνικής αντίδρασης σε αποφάσεις του Κράτους με παράνομο τρόπο. Πχ τα διαφόρων ειδών κινήματα «Δεν πληρώνω», τα περιστατικά στην Κερατέα, κλπ. Η βασική μου ένσταση στις εν λόγω αντιδράσεις δεν είναι η αποτελεσματικότητά τους (κανείς άλλωστε δεν μπορεί να μην αναγνωρίσει μία επικείμενη επιτυχία του «Δεν πληρώνω» στις τιμές των διοδίων), αλλά η μακροπρόθεσμη επίδρασή τους στην ευρύτερη λειτουργία της κοινωνίας και κατά συνέπεια του Κράτους.

Σε ένα λεωφορείο στο Montgomery της Alabama, στις 2 Μαρτίου 1955, η «έγχρωμη» Claudette Colvin αρνείται να δώσει τη θέση της σε έναν λευκό όπως πρότασσαν οι τότε κανονισμοί της πόλης. Η Colvin συνελήφθη, χωρίς αντίσταση, ενώ συνέχιζε να φωνάζει πως είναι συνταγματικό της δικαίωμα να κάθεται όπου θέλει στο λεωφορείο. Παρόμοιο περιστατικό σημειώθηκε περίπου εννιά μήνες αργότερα με την Rosa Parks, η οποία επίσης συνελήφθη, και φυλακίστηκε. Οι δύο αυτές υποθέσεις πυροδότησαν μία σειρά από δράσεις, κυρίως ένα ευρύτερο μποϊκοτάρισμα της Montgomery Bus Company από τον «έγχρωμο» πληθυσμό της πόλης και άλλους κοινωνικούς ακτιβιστές, και κορυφώθηκαν τον Δεκέμβριο του 1956, όπου το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάσισε την αντισυνταγματικότητα του εν λόγω κανονισμού και διέταξε την άρση του. Η απόφαση αυτή, θεωρείται ιστορικά μία από τις κατακτήσεις – σταθμούς της «έγχρωμης» κοινότητας των ΗΠΑ που αργότερα θα εντατικοποιηθούν με τον Martin Luther King και τον Malcolm X και θα οδηγήσουν στην εξάλειψη όλων των φυλετικών διακρίσεων στη χώρα.

Στην περίπτωση των Claudett Colvin, Rosa Parks και τους «Δεν πληρώνω», υπάρχει μία σημαντική διαφορά. Οι πρώτες δεν αντιστέκονται στη σύλληψή τους, ούτε φωνάζουν για οποιαδήποτε κρατική καταστολή, ούτε πετάνε μολότωφ στα λεωφορεία της Montgomery Bus Company. Φωνάζουν μόνο για τα δικαιώματά τους. Δεν παραγνωρίζουν το γεγονός ότι επί της αρχής παρανομούν και πληρώνουν κανονικά το πρόστιμο που τους αναλογεί. Ταυτόχρονα κινούνται δικαστικά προκειμένου να δικαιωθούν εκ των υστέρων. Στο τέλος, όχι μόνον δικαιώνονται αλλά ξεσηκώνουν και ένα γενικευμένο κύμα κοινωνικής συμπαράστασης που ενδεχομένως να πίεσε το δικαστήριο προς αυτή την απόφαση. Οι Colvin και Parks στην ουσία πέτυχαν την αλλαγή των νόμων χρησιμοποιώντας τους ήδη υπάρχοντες νόμους, αναδεικνύοντας τις ατέλειες των τελευταίων. Χρησιμοποίησαν δημοκρατικούς θεσμούς για να βελτιώσουν την δημοκρατία της κοινωνίας τους.

Δεν υπάρχουν τέλειοι νόμοι, όπως και δεν υπάρχει τέλειο πολιτικό σύστημα. Αυτές είναι έννοιες που συνεχώς μεταλλάσσονται και βελτιώνονται βάσει των τρεχόντων αναγκών της πλειοψηφίας. Αυτή άλλωστε είναι και η διαφορά της Δημοκρατίας από τον Ολοκληρωτισμό. Η πρώτη βελτιώνεται μέσα από τα λάθη της, ενώ ο δεύτερος είναι απόλυτος και αδυσώπητος βάσει των συμφερόντων αυτών που τον επιβάλλουν. Έναν παρόμοιο παραλληλισμό στο δίπολο Δημοκρατία-Ολοκληρωτισμός, βλέπω και στο δίπολο Επιστήμη-Θρησκεία. Η επιστήμη εξελίσσεται και αναπτύσσεται μέσα από τη συνεχή αμφισβήτηση των ήδη υπαρχόντων αρχών της, χρησιμοποιώντας επιστημονικές μεθόδους. Αν κάποια στιγμή η επιστημονική κοινότητα άρχιζε να δίνει έδαφος σε απόλυτες μεταφυσικές και θρησκευτικές απόψεις για την επεξήγηση των φυσικών φαινομένων, σταδιακά θα επιστρέφαμε σε έναν νεώτερο μεσαίωνα.

Οι διεκδικήσεις που γίνονται παράνομα και δικαιώνονται υπό τη μορφή παράνομων πιέσεων και όχι θεσμικά, καλλιεργούν το έδαφος για μία διεύρυνση της παρανομίας όχι μόνο σε διεκδικήσεις, αλλά και σε γενικότερες κοινωνικές διαδικασίες. Κάπως έτσι άλλωστε, η ανοχή στις «μικρές» παρανομίες στην Ελλάδα (όπως το διπλοπαρκάρισμα για παράδειγμα), σταδιακά έγινε καθημερινός κανόνας και έδωσε έδαφος για μεγαλύτερες παρανομίες που έγιναν και αυτές κανόνας που με τη σειρά τους έδωσαν έδαφος για ακόμα μεγαλύτερες παρανομίες, κ.ο.κ. Εν τέλει, αυτό που καταφέρνουν είναι σταδιακά να συμβάλουν στην άτυπη νομιμοποίηση μίας ανακυκλώσιμης παρανομίας και από την πλευρά του Κράτους. Σε τέτοιου είδους δράσεις μέσα στον ίδιο κοινωνικό ιστό, ισχύει άλλωστε και το παλιό καλό γνωμικό: «Man piss wind, wind piss back».

Μία είδηση που ΔΕΝ θα διαβάσεις σήμερα

Εκτεταμένα επεισόδια προκλήθηκαν κατά τη διάρκεια μεγαλειώδους πορείας στη μνήμη των τριών νεκρών της Marfin Bank που έχασαν τη ζωή τους πέρυσι τέτοια ημέρα. Η αστυνομία κάνει λόγο για 100.000 διαδηλωτές, ενώ οι οργανώσεις που έλαβαν μέρος μιλάνε για τουλάχιστον 200.000.

Την πορεία διοργάνωσαν συνδικάτα, αριστερές οργανώσεις, ανεξάρτητα κινήματα, ομάδες του αντιεξουσιαστικού χώρου, ενώ ισχυρή κοινοβουλευτική εκπροσώπηση υπήρχε από τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ και τις νεολαίες τους.

Οι διαδηλωτές φώναξαν συνθήματα κατά της βίας και εξέφρασαν την αγανάκτησή τους για την ουδετερότητα της Πολιτείας στο συγκεκριμένο περιστατικό αφού ακόμα δεν έχουν βρεθεί οι υπεύθυνοι, ενώ υπάρχουν μεγάλες υπόνοιες για εσκεμμένη αδράνεια στην απονομή δικαιοσύνης για την υπόθεση.

Της πορείας είχε προηγηθεί εκτεταμένη αφισοκόλληση κυρίως στην περιοχή των Εξαρχείων με συνθήματα όπως «5 Μαΐου 2010: Ημέρα μνήμης», ή «Παρασκευή, Αγγελική, Επαμεινώνδα θα ζείτε πάντα στις καρδιές μας».

Φήμες που μιλάνε για γιαούρτωμα του κ. Τσίπρα από παρευρισκόμενους διαδηλωτές για την περσινή του στάση στο συμβάν, δεν επιβεβαιώνονται.

Μικρές ολιγαρχίες

«Oι ρίζες του προβλήματος, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι πήγαμε να φτιάξουμε ένα νεωτερικό κράτος κρατώντας τον παλιό μας εαυτό. Ο οποίος συνίσταται στο γεγονός ότι οι νόμοι που διέπουν τις σχέσεις της οικογένειας, του σιναφιού, της συντεχνίας, της τοπικότητας κ.λπ. υπερισχύουν των νόμων του κράτους. Αυτός είναι ο πρώτος κανόνας για τη διαφθορά»

- Στέλιος Ράμφος

Το πρόβλημα της σημερινής ελληνικής δημοκρατίας δεν είναι η θεσμική δομή της. Με εξαίρεση ορισμένα αστεία και πεπαλαιωμένα άρθρα του Συντάγματος, η καθεαυτό δομή του πολιτεύματός μας δεν έχει να ζηλέψει σε πολλά από πιο ανεπτυγμένα και εμπράκτως πιο δημοκρατικά κράτη.

Το πρόβλημα είναι ότι παρόλο που το ελληνικό Κράτος διέπεται από δημοκρατικούς θεσμούς, αυτοί γίνονται βορά σε πολλές μικρές και διάσπαρτες ολιγαρχίες. Έτσι έχουμε πολλές διάσπαρτες παρασιτικές ομάδες του Δημοσίου Τομέα που ελέγχονται από αντίστοιχα συνδικαλιστικά όργανα, μικρές μαφίες που ελέγχουν τον αθλητισμό και κυρίως το ελληνικό πρωτάθλημα, μικρές τοπικές πολιτικές ομάδες που κάνουν συνεχές και αψυχολόγητο αντάρτικό σε δημοκρατικά εκλεγμένες τοπικές αρχές, ανεξέλεγκτα καρτέλ στον επιχειρηματικό κόσμο, ΜΜΕ με συγκεκριμένη πολιτική προπαγάνδας που ελέγχονται από μία χούφτα ανθρώπων, μίζερους φωνακλάδες που αποτελούν ένα απειροελάχιστο ποσοστό της κοινωνίας αλλά φωνάζουν τόσο δυνατά για διάφορα θέματα που επικαλύπτουν οποιαδήποτε άλλη φωνή, ακροδεξιούς στους μηχανισμούς δημόσιας τάξης, παπάδες με πολύ σημαντικές επιρροές σε πολιτικά πρόσωπα, κ.ο.κ. Πολλά μικρά «γαλατικά χωριά» που στην ουσία δεν δουλεύουν για την βελτίωση ολόκληρης της κοινωνίας αλλά για τα δικά τους ατομικά συμφέροντα.

Παρένθεση: Είναι σημαντικό να διαχωρίζουμε τις ολιγαρχίες από τις μειονότητες ή τις κοινωνικές ομάδες που διεκδικούν δικαιοσύνη. Οι πρώτες συνήθως έχουν μία κάποιου είδους εξουσία που μπορούν και την επιβάλλουν, ενώ οι δεύτερες αποτελούν απλά μειονότητες στο ευρύτερο σύνολο που ακολουθούν σιωπηρά τις οποιεσδήποτε αποφάσεις της πλειοψηφίας. Οι πρώτες πρέπει να αποδυναμώνονται, ενώ οι δεύτερες να ενδυναμώνονται. Κλείνει η παρένθεση.

Η διαφορετικότητα και η πολυφωνία, σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν απειλή για τη Δημοκρατία. Ίσα ίσα που την ενισχύουν. Οι ανεξέλεγκτες ολιγαρχίες όμως που δεν δίνουν λογαριασμό σε κανένα και δρουν υπό την ανοχή της υπόλοιπης κοινωνίας, απειλούν ευθέως την ομαλή και απερίσκεπτη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος στο σύνολό του.

Δεν χρειάζεται μαζικότητα ή πολύ κόσμο για να αποβεί καταστροφική μία ολιγαρχία. Σε έναν κεντρικό δρόμο όπου κινούνται εκατοντάδες αυτοκίνητα την ώρα, αρκούν ένα-δυο διπλοπαρκαρίσματα για να δημιουργήσουν μποτιλιάρισμα. Κάπως έτσι και ορισμένες ολιγαρχίες ή μικροσυμφέροντα μπορούν να επηρεάσουν σε δεκαπλάσιο βαθμό και την εύρυθμη λειτουργία της υπόλοιπης κοινωνίας χωρίς πολλά πολλά. Και αν η απουσία του Κράτους στην επιβολή του νόμου δυσχεραίνει την κατάσταση, η ανοχή της υπόλοιπης κοινωνίας την αποτελειώνει.

Γι’ αυτό και η συλλογική συνείδηση είναι κάτι παραπάνω από ένα θεωρητικό ευχολόγιο, διότι εκτός από την συνεισφορά του ατόμου στην υπόλοιπη κοινωνία, λειτουργεί και ως ανασταλτικός παράγοντας στη δράση των μικρών ολιγαρχιών. Φέρνοντας κατά νου ένα πολύ πρόσφατο παράδειγμα, τα επεισόδια στον τελικό ΑΕΚ – Ατρόμητου δεν αφορούν μόνο τους διαπλεκόμενους επιχειρηματίες στα VIP lounges, τα Ουρούκ Χάι στις κερκίδες και την αστυνομία σε ρόλο θεατή. Αφορούν και όλους εμάς τους υπόλοιπους που χρηματοδοτούμε αυτό το «αθλητικό» ατόπημα χωρίς να έχουμε την ικανότητα να απαιτούμε την διακοπή κάθε δημόσιας (δηλαδή δικής μας) χρηματοδότησης προς τη συγκεκριμένη μαφιόζικη ολιγαρχία.

Γι’ αυτό και η εξυγίανση της ελληνικής κοινωνίας έχει πολύ δρόμο μπροστά της, που δεν είναι στρωμένος με απλές λύσεις του στυλ «χρειάζονται χαρισματικοί ηγέτες». Χρειάζεται επίμονη και συνεχή μάχη με τις μικρές ολιγαρχίες τόσο από την πλευρά του Κράτους, όσο και από την υπόλοιπη κοινωνία, σχεδόν σε κάθε κλάδο και δραστηριότητα.

Intermission #45 (Stukas edition)

Το ελληνάκι με ιδιαίτερη περηφάνεια παρουσιάζει το πρώτο του βίντεο, με μία industrial noise σύνθεση...