Πέμπτη, 4 Νοεμβρίου 2010

Οι θεμελιώδεις νόμοι της ανθρώπινης βλακείας

Υπάρχουν κάποια βιβλία που αναπόφευκτα σε οδηγούν σε νέους δρόμους συνειδητοποίησης της πραγματικότητας. Κυρίως όταν έχεις σχηματίσει από μόνος σου μία αντίληψη για ένα θέμα αλλά με διάφορα σκόρπια κομμάτια εδώ και κει, και ξαφνικά διαβάζεις ένα κείμενο που δένει τα κομμάτια μαζί. Ένα τέτοιο βιβλίο είναι και το «Δοκίμιο Περί Ανθρώπινης Βλακείας» του Carlo M. Cipolla*, το οποίο σε κάποια φάση της ζωής μου, ήρθε να βάλει στη θέση τους διάφορες σκόρπιες σκέψεις που είχα σχετικά με έναν από τους μεγαλύτερους χαοτικούς παράγοντες του σύμπαντος· την ανθρώπινη βλακεία.

Ως έννοια, της έχουν αποδοθεί πολλοί και διάφοροι ορισμοί. Αρκετοί μάλιστα από αυτούς δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι η βλακεία συσχετίζεται με τον δείκτη νοημοσύνης ή το μορφωτικό επίπεδο ενός ανθρώπου. Στην πραγματικότητα όμως, ο σαφέστερος ορισμός δίνεται από τον Cipolla στον Τρίτο Θεμελιώδη Νόμο της Ανθρώπινης Βλακείας (βλ. παρακάτω) ως εξής:

«Ένα ηλίθιο άτομο είναι ένα πρόσωπο που προκαλεί ζημιά σε ένα άλλο πρόσωπο ή ομάδα προσώπων χωρίς ταυτόχρονα να εξασφαλίζει κάποιο πλεονέκτημα για το ίδιο· πολλές φορές, μάλιστα, το ίδιο υφίσταται μίαν απώλεια».

Έχοντας αυτό κατά νου, μπορούμε να προχωρήσουμε σε μία ανάλυση προκειμένου να καταλήξουμε σε ένα σύνολο νόμων, όπως αυτοί διατυπώθηκαν από τον Cipolla, που ενδεχομένως να εντάσσονται στο ίδιο επίπεδο με την «Ενοποιημένη Θεωρία των Παντών», όταν αυτή ανακαλυφθεί κάποια στιγμή από τους Φυσικούς. Τους 5 Θεμελιώδεις Νόμους της Ανθρώπινης Βλακείας.

Ο 1ος Νόμος

«Πάντα και αναπόφευκτα ο καθένας από μας υποτιμά τον αριθμό των ηλίθιων ατόμων που κυκλοφορούν».

Παραδεχτείτε το. Η μικρή φούσκα λογικής του μικρόκοσμού μας, που περιλαμβάνει έναν κλειστό κύκλο από συζητήσιμα άτομα κάποιας αντίληψης, κάθε μέρα μικραίνει όλο και περισσότερο. Γιατί σε ένα τυχαίο κοινωνικό σύνολο με πεπερασμένο αριθμό ανθρώπων, οποιοδήποτε αυθαίρετο ποσοστό θεωρήσουμε εμείς ότι είναι ηλίθιο, η πραγματικότητα θα μας προσθέτει συνεχώς ένα ποσοστό παραπάνω.

Ο 2ος Νόμος

«Η πιθανότητα να είναι ένα συγκεκριμένο πρόσωπο ηλίθιο είναι ανεξάρτητη από οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό του ίδιου προσώπου».

Η κοινωνία, και κατ’ ακολουθία η ζωή θα ήταν πολύ πιο όμορφη και βολική αν κάποια επίκτητα χαρακτηριστικά εξάλειφαν την βλακεία. Η πραγματικότητα όμως έχει άλλη άποψη. Δεν έχει σημασία αν κάποιος έχει 10 πτυχία, ή κατέχει υψηλή θέση ευθύνης ή IQ 200. Επίσης δεν έχει σημασία η οικονομική κατάστασή του, η φυλή του ή ο σεξουαλικός προσανατολισμός του. Η βλακεία είναι μία equal opportunities έννοια και δεν κάνει τέτοιου είδους διακρίσεις.

Ο 3ος (και χρυσός) Νόμος

Επαναδιατυπώνεται για λόγους συνοχής:
«Ένα ηλίθιο άτομο είναι ένα πρόσωπο που προκαλεί ζημιά σε ένα άλλο πρόσωπο ή ομάδα προσώπων χωρίς ταυτόχρονα να εξασφαλίζει κάποιο πλεονέκτημα για το ίδιο· πολλές φορές, μάλιστα, το ίδιο υφίσταται μίαν απώλεια».

Αυτός είναι και ο κανόνας που κάνει τη λεπτή διαφορά μεταξύ ενός βλάκα και ενός μη-βλάκα. Και φυσικά συνδέεται άμεσα με την ικανότητα αντίληψης της πραγματικότητας ενός ατόμου, αφού μέσω αυτής μπορεί να ρυθμίζει τις πράξεις του με τρόπο ώστε αυτές να αποφέρουν ταυτόχρονα εποικοδομητικά στοιχεία τόσο για αυτόν όσο και για τους γύρω του.

Άλλωστε, ο λόγος που ένας βλάκας γίνεται εκνευριστικός, δεν είναι τόσο για το γεγονός ότι μία πράξη του μπορεί να βλάπτει εμάς έμμεσα ή άμεσα, αλλά επειδή μπορούμε να δούμε πως από την ίδια πράξη βλάπτεται και ο ίδιος χωρίς να το καταλαβαίνει. Είναι το συναίσθημα που νοιώθεις όταν βρίσκεσαι σε ένα δωμάτιο με έναν βλάκα που επεξεργάζεται μία χειροβομβίδα, και ενώ του λες να μην τραβήξει την περόνη, αυτός για κάποιον αψυχολόγητο λόγο την τραβάει επίτηδες, χωρίς βέβαια να καταλαβαίνει σε τί χρησιμεύει η περόνη, και σε κοιτάει με το βλέμμα «Χα! Την τράβηξα». Ο εκνευρισμός που δημιουργεί η υποτίμηση μίας βλακώδους πράξης, είναι στην ουσία αυτός που μας οδηγεί και στον επόμενο Νόμο.

Ο 4ος Νόμος

«Τα μη ηλίθια άτομα υποτιμούν πάντα τη βλαπτική ενέργεια των ηλίθιων ατόμων. Ιδίως οι μη ηλίθιοι ξεχνούν διαρκώς ότι σε οποιαδήποτε στιγμή και τόπο και σε οποιαδήποτε περίσταση η συναναστροφή και/ή ο συγχρονισμός με ηλίθια άτομα αποδεικνύεται ασφαλώς ένα σοβαρότατο σφάλμα».

Η βλακεία είναι σαν τον παραλογισμό. Είναι απρόβλεπτη άρα ανίκητη. Όσο και αν θεωρεί κανείς ότι μπορεί να αποφύγει έναν βλάκα και τις πράξεις του, πλανάται οικτρά. Και αυτό το απρόβλεπτο είναι που συντελεί στην κορύφωση του προαναφερθέντος εκνευρισμού. Διότι, ο βλάκας όπως και ο παράλογος, δεν αντιμετωπίζονται με κανένα επίπεδο λογικής. Ο βλάκας αντιμετωπίζεται με περισσότερη βλακεία, αλλά αυτό φυσικά έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της γενικότερης βλακείας στο όλο σύστημα, οπότε νικητής πάλι βγαίνει ο βλάκας.

Σε αυτό το σημείο, αξίζει να κάνουμε μία μικρή ανάλυση για τον συσχετισμό τύπων ανθρώπων και πράξεών τους. Έστω ένα καρτεσιανό σύστημα αξόνων, πάνω στο οποίο τοποθετούμε τον Τάδε. Ο Χ άξονας μετράει το όφελος που εξασφαλίζει ο Τάδε από τη δράση του. Ο Υ άξονας μετράει το όφελος που εξασφαλίζει ένα άλλο άτομο ή ομάδα ατόμων ως συνέπεια της ίδιας δράσης από τον Ταδε. Ας εξετάσουμε τις 4 περιπτώσεις όπως αυτές διαφαίνονται από το παρακάτω διάγραμμα.


Α: Ο Τάδε κάνει μία πράξη από την οποία ο ίδιος δεν εξασφαλίζει κάποιο όφελος, αλλά εξασφαλίζουν όφελος οι άλλοι (αρνητικό Χ, θετικό Υ). Ο Τάδε με αυτή την πράξη συμπεριφέρεται ως αμόρφωτος.

Β: Ο Τάδε κάνει μία πράξη από την οποία και αυτός και οι άλλοι εξασφαλίζουν όφελος (θετικό Χ, θετικό Υ). Ο Τάδε με αυτή την πράξη συμπεριφέρεται ως έξυπνος.

C: Ο Τάδε κάνει μία πράξη από την οποία ούτε αυτός, ούτε οι άλλοι εξασφαλίζουν όφελος (αρνητικό Χ, αρνητικό Υ). Ο Τάδε με αυτή την πράξη συμπεριφέρεται ως ηλίθιος.

D: Ο Τάδε κάνει μία πράξη από την οποία αυτός εξασφαλίζει κάποιο όφελος, αλλά εις βάρος του οφέλους των άλλων (θετικό Χ, αρνητικό Υ). Ο Τάδε με αυτή την πράξη συμπεριφέρεται ως κακοποιός.

Εξετάζοντας πλέον την ευημερία μίας ολόκληρης κοινωνίας με μία απλή μακροανάλυση του ανωτέρω διαγράμματος μπορούμε να δούμε ότι σε γενικές γραμμές η μεγαλύτερη πηγή δράσεων με κόστος για την ίδια την κοινωνία δεν προέρχεται από τον κακοποιό, όπως ίσως θα περίμενε κανείς. Έτσι, με ασφαλή τρόπο μπορούμε να καταλήξουμε στον τελευταίο και συμπερασματικό νόμο...

Ο 5ος Νόμος

«Το ηλίθιο άτομο είναι ο πιο επικίνδυνος τύπος ανθρώπου που υπάρχει».

Με ένα μικρό παράρτημα: «Ο βλάκας είναι πιο επικίνδυνος από τον κακοποιό».

Για μία λεπτομερέστερη ανάλυση των 5 νόμων, με περισσότερες περιγραφές, διαγράμματα και παραδείγματα, θα συνιστούσα την ανάγνωση του αναφερόμενου βιβλίου.

Υστερόγραφο
Το γεγονός ότι αυτή η ανάρτηση δημοσιεύεται λίγες μόλις μέρες πριν τις επερχόμενες εκλογές δεν είναι καθόλου τυχαίο. Ειδικά αν λάβουμε υπόψη ορισμένους από τους νικητές που θα προκύψουν.


* Carlo M. Cipolla, “Δοκίμιο Περί Ανθρώπινης Βλακείας” (Allegro Ma Non Troppo), Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, 1995, ISBN: 960-344-140-6

28 σχόλια:

  1. Είσαι προβοκάτορας που βγάζεις άρθρο για βλακεία λίγες μέρες πριν τις εκλογές.
    Μάλιστα είσαι και ρεφορμιστής,ρεβιζιονιστής,προτεστάντης,πράκτορας των Αμερικάνων,προδότης των εθνικών ιδεωδών,τουρκόσπορος,οικονομικός δολοφόνος, αντιΔΝΤ,υπερΔΝΤ, ΔΝΤ-ΜΛ, ΜΛ-ΔΝΤ, Μ-ΔΝΤ-Λ, Λ-ΔΝΤ-Μ, ΔΝΤ-μπουλκουμέ, Ε-μπουλκουμέ-ΔΝΤ, κλπ..
    Καλημέρα
    υ.γ : Σήμερα η γεννήτρια σουρρεαλισμού μου έχει πιάσει κόκκινο γιατί μάλλον δουλεύει ο κώδικας, μου δέχτηκαν ένα paper, και έχω κέφια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Έξοχον!

    Μάλλον περιττεύει το τσιτάτο του Αϊνστάιν περί άπειρου σύμπαντος και ανθρώπινης βλακείας.

    Xμμμ... ας βάλουμε multiverse στην θέση του universe για να περιλάβουμε τις νέες τάσεις στην φυσική!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Eξαιρετικον φίλτατε ( αν και στην περίπτωση Β θα έβαζα "συνεργατικός" αντί για έξυπνος και στο D "μη συνεργατικος" αντι για κακοποιος αλλα αυτα ειναι λεπτομέρειες!!!)

    Ο βλαξ ειναι οντως ανικητος διοτι ακομα και οταν ητταται θριαμβολογει!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. XAXA, τα σπάει ο Cipolla, τον είχα ξεχάσει, διάβαζα όντας φοιτήτρια Αγγλικής Φιλολογίας το "Η Ευρώπη πριν από την Βιομηχανική Επανάσταση" στα αμφιθέατρα πριν από τα μαθήματα, πράξη η οποία είχε προκαλέσει απανωτά εγκεφαλικά απορίας και αποδοκιμασίας στο υπόλοιπο flock των συνσπουδαστριών (συνσπουδαστάς είχαμε μόνο καμιά 10αριά, τότενες), έπρεπε να διαβάζω το παρόν δοκίμιο τελικά, θα με είχε γλυτώσει από το να χάσω χρόνο να καταλήξω στα ίδια συμπεράσματα από μόνη μου!!

    (Χμ.. αν τους το κάνω στο σχολείο σαν μάθημα, λες να το πιάσει κανείς το υπονοούμενο? ;-Ρ)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Υπάρχει, νομιζω, ενα μικρό λαθάκιον στην αντιμετώπιση του θέματος "βλακεία" απο τον συγγραφέα, το οποίο είχα αντιληφθεί παλιά, κατά την ανάγνωση του βιβλίου. Τολμώ να διατυπώσω τη γνώμη ότι η βλακεία είναι κατάσταση και όχι ιδιότητα των προσώπων. Ετσι, δεν εξαιρώ τον εαυτό μου απο τη συμπαθή (ή αντιπαθή) τάξη των βλακών. Ποιος μπορεί να είναι βέβαιος ότι δεν διέπραξε ποτέ βλακείες, ότι δεν υπήρξε βλαξ έστω για λίγες στιγμές στη διάρκεια της ζωής του;
    Οθεν, όταν μιλάμε περί βλακείας, καλόν είναι (νομίζω, γνωμη μου) να μη διαπράττουμε τη μεγαλύτερη βλακεία που υπάρχει, να βγάζουμε δλδ τον εαυτό μας απέξω! Ο συγγραφέας δεν το πράττει, άρα, μπορεί να συμβαίνουν δύο τινά: ή να θεωρεί εαυτόν τον μόνον έξυπνον και όλους τους άλλους (τους αναγνωστες του, δλδ) βλάκες, οπότε έχει γράψει απλώς ένα ακόμα βλακώδες βιβλίο, ή να έχει τεράστια αίσθηση του χιούμορ και του εμπορικού πνεύματος συνάμα, δεδομένης της επιτυχίας του βιβλίου του!!!

    Ευχαριστω ελληνάκι, που μου εδωσες βήμα να εκφράσω (και σε μενα την ιδια!) κάτι που ήθελα να κανω εδω και πάρα πολύ καιρό :)))

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. @ Prophet Estarian

    Όπως προείπα... Συγχαρήκια και αναμένω την τσιπουροκατάσταση!

    @ pølsemannen

    Να το κυκλοφορήσουμε και σε ipod που είναι τρέντι!

    @ Zaphod

    Έτσι όμως θα έμενε η "βλακεία" έξω από την ανάλυση ;)

    @ Sophia

    Αν θυμάμαι καλά, η συγκεκριμένη έκδοση είχε και κενά διαγράμματα στο πίσω μέρος για να τοποθετείς πάνω τους άτομα. Θα πέρναγε πιο ευχάριστα η ώρα σου αν τοποθετούσες στο συμφοιτητικολόι.

    @ Rodia

    Όντως κάνει έναν ορισμό de facto για τα "ηλίθια" άτομα, αλλά στην ουσία η ανάλυσή του εστιάζει σε διακριτές πράξεις. Με αυτό τον τρόπο, φυσικά και όλων μας οι πράξεις σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρξαν βλακώδεις.

    Φαντάζομαι όμως, ότι το ηλίθιο άτομο είναι αυτό που συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό βλακωδών πράξεων μέσα σε μία ημέρα από τον μέσο όρο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Κατι ξέραν οι αρχαίοι με κείνο το "μηδένα προ του τέλους... κακάριζε"!!!...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. @ελληνακι
    Μπα, η βλακεια δεν μενει οξω ποτες. Δες το οικειο μου τρολ και τις επισκεψεις του και θα καταλαβεις :)

    Για την κατηγορια κακοποιος διαφωνησα!!
    :))

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. O the positivists!

    Συμφωνώ με τη ροδιά, μπορώ να με συλλάβω να πέφτω στις περισσότερες -αν όχι όλες- τις κατηγορίες περιστασιακά.

    Αυτά μου παθαίνετε επειδή μου έρχεστε με ένα διάγραμμα να κατανοήσετε ανθρώπινες υποθέσεις! Αυτά πρέπει να αφήνονται στις κοινωνικές σπουδές που τουλάχιστον έχουμε το τακτ να παραδεχόμαστε πως δεν έχουμε ιδέα τι μας γίνεται :Ρ

    Πέρα από την πλάκα πάντως, χαριτωμένο το κείμενο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Παω να το αγοράσω. Πάντως υπάρχει και το σχετικό "Εγχειρίδιο βλακείας" του Διονύση Χαριτόπουλου (εκδ Τόπος) Χρησιμοποιώ ένα απόσπασμα του για να ενισχύσω την θέση της "Ροδιάς":

    "Η βλακεία είναι κοινός τόπος συνάντησης. Κανείς δεν εξαιρείται "αμαρτάνει τοι και σοφού σοφότερος". Μόνο που ο μυαλωμένος την πατάει κατ΄εξαίρεση και όχι κατ΄εξακολούθηση. Διαπράττει την ανοησία σχεδόν εις γνώση του, υποκύπτοντας στο ξύπνημα κάποιου βαθύτερο ενστίκτου μιας έντονης παρόρμησης που καπελώνει το μυαλό και το εκτροχιάζει".

    Και μια ερώτηση: Γιατί ο τύπος της περίπτωσης Α συμπεριφέρεται ως αμόρφωτος και όχι ως αλτρουιστής?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Υπάρχει και εδώ, στα αγγλικά βέβαια όμως. Δεν έψαξα κάτι άλλο πέραν αυτού.
    Enjoy!
    (Σοβαρά όμως, δεν θα ήταν σπουδαίο μάθημα σαν κείμενο στην τάξη μου?? ;-ΡΡΡ)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. καλησπερα , το συμπερασμα που εγω βγαζω απο την πολυ καλη αναρτηση ειναι οτι αυτοι που δημιουργουν το μεγαλο κοινωνικο προβλημα ειναι αυτοι που βρισκονται μεταξυ των οριων της βλακειας και της εξυπναδας , δηλαδη θελω να πω ...οι μικρομεσαιοι της εξυπναδας , αυτοι που δεν εχουν ουτε πολυ ,ουτε παρα πολυ λιγο μυαλο , οπως ο γ.α.π ας πουμε. καλο βραδυ , γιωργος -λευκαδα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. @ latecomer

    Πού να διαβάσεις και το βιβλίο!
    Δεν πειράζει πάντως. Η αναγνώριση μίας ψευδοεπιστήμης ως "ψευδοεπιστήμη" από τους επιστήμονές της είναι το πρώτο βήμα επιστημονοποίησής της! (τί έγραψα;)

    @ firiki2010

    Υπάρχει και η "Κοινωνιολογική σημασία των βλακών" του Λεμπέση. Εξίσου συνιστώμενο.

    @ Sophia

    Για σκέψου το λίγο το ζήτημα. Καλό θα κάνεις :)

    @ Ανώνυμος

    Μήπως έχεις στο μυαλό σου το γνωστό ρητό "η ημιμάθεια είναι χειρότερη από την αμάθεια"; Πάντως η βλακεία διακρίσεις δεν κάνει. Το λέει και ο 2ος νόμος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση και φυσικά επικαιρότατη η στόχευση, Ελληνάκι. Το αν θα αποδειχτεί και χρήσιμη είναι θέμα των αναγνωστών. Προσωπικά έχω κολλήσει σχεδόν στον τοίχο και παρακολουθώ με το ένα μάτι τα φοβερά παιχνίδια κάποιων, ανάμεσα στη φαντασία και τον Νου, και με το άλλο μάτι την κρίση του όχλου, που φανερά διαμορφώνεται.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Η βλακεία πραγματικά είναι ανίκητη και οι βλάκες φοβερά επικίνδυνοι.
    Γιαυτό και οι περισσότεροι βλάκες είναι πονηροί ή για την ακρίβεια "κουτοπόνηροι" αφού η πονηριά είναι το όπλο ή η άμυνα των ηλιθίων απέναντι στους έξυπνους ανθρώπους.

    Την καλησπέρα μου..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. Βασικά υπάρχει ένα ακόμη θεμελιώδες αξίωμα σχετικά με τη βλακεία, το οποίο εξηγεί πολλά πράγματα: αν ο βλάκας ήξερε ότι είναι βλάκας δεν θα ήταν βλάκας. Επειδή λοιπόν δεν το ξέρει, ξεδιπλώνει τη βλακεία του σε όλο της το μεγαλείο. Τα αποτελέσματα, τα περιέγραψες.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. @ stefanos

    Την κρίση πλέον εγώ τη βλέπω και με τα δύο μάτια. Και φυσικά όταν μιλάμε για όχλο (όπως σωστά είπες), δεν μπορείς να κάνεις και πολλά.

    @ aldebaran

    Εντωμεταξύ λες στον βλάκα: "Ξέρεις, δεν χρειάζεται να είσαι πονηρός. Μπορούμε να τα βρούμε και διαφορετικα", αλλά τελικά με την ανασφάλεια της βλακείας του, θα προβεί σε ακόμα καταστροφικότερη πονηριά.

    @ Hades

    Σωστός. Γενικώς πάντως, η βλακεία είναι τόσο άπειρη και απύθμενη που θα μπορούσε να γραφτεί εγκυκλοπαίδια για πάρτη της. Κάποια στιγμή σκεφτόμανε να επεκτείνω το δοκίμιο του Cipolla.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. Eνδιαφέρον post!
    εγώ θα συμφωνήσω εν μέρει με όσα γράφεις, αλλά προτού εκθέσω την διαφωνία μου θα προσθέσω μια ετυμολογική παρατήρηση στο θέμα με ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Θόδωρου Καρζή''Η βλακεία ως παράγων του ανθρώπινου βίου'' (εκδόσεις Καστανιώτη) :

    ''Ένα άλλο τεκμήτιο του ελληνικού γλωσσοεκφραστικού πλούτου είναι οι λέξεις με διαφορετικη έννοια στον ενικό και τον πληθυντικό: Η βλακεία, στον ενικό αριθμό, αποτελεί μια ιδιότητα-ασθένεια του ανθρώπου από αίτια συνήθως εγγενή, γονιδιακά και άλλα, μη αναστρέψιμη, ισόβια, ίσως με κάποιες κατά καιρούς διακυμάνσεις, οι οποίες όμως δεν αλλάζουν την βασική υπόσταση του εν γένει βλακώδους υποκειμένου. Οι βλακείες, στον πληθυντικό αριθμό, είναι μεμονωμένες, σποραδικές στάσεις ή συμπεριφορές σε συγκεκριμένα ζητήματα. [...] δεν διαπράττονται μόνο από βλάκες, αλλά και από ευφυείς, θύματα ορισμένων στιγμών βλακείας. Οι τελευταίοι αντιλαμβάνονται εκ των υστέρων ότι οι βλακείες που διέπραξαν ήταν απαράδεκτες για ευφυή άνθρωπο [...] και μετανοούν πικρά για αυτές [...] ενώ οι πρώτοι τις διαπράττουν ασυνείδητα, επομένως και αμετανόητα, αφού σ' έναν εγγενώς βλάκα ο ενικός και ο πληθυντικός ταυτίζονται.''

    Η διαφωνία μου τώρα έγκειται στο καρτεσιανό σύστημα:
    Γιατί ο Α που ζημιώνεται πλην όμως επωφελώντας το κοινωνικό σύνολο ή ενα μεμονωμένο άτομο να θεωρείται μονάχα αμόρφωτος; Δεν θα μπορούσε κάλλιστα αυτή η πράξη να είναι αυτοθυσία, αυτοπροσφορά, αλτρουισμός; (just a thought)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  20. Ω, εξαιρετικό πόνημα! Μπράβο, και ευχαριστώ για το ψυχαγωγικό και συγχρόνως διδακτικό ανάγνωσμα.

    Το fiririki2010 και ο Ναυτίλος εξέφρασαν απορίες / ενστάσεις σχετικά με το χαρακτηρισμό του τύπου "Α" ως αμόρφωτο αντί για αλτρουιστή. Μια και δεν τους δόθηκε μέχρι στιγμής απάντηση, επιτρέψτε μου να τους απαντήσω.

    Η σύντομη απάντηση είναι ότι η ανάλυση ανά χείρας έχει προφανώς γίνει από έναν πάρα πολύ κυνικό μελετητή, και για τους κυνικούς δεν υπάρχουν αλτρουιστές, παρά μόνο κορόιδα.

    Μία ελαφρώς μακρύτερη απάντηση είναι ότι αν ο τύπος της περίπτωσης "Α" πραγματικά κατάφερε να κάνει κάτι που, ενώ ωφελεί τους άλλους, παρά ταύτα δεν του δίνει κανένα επιστρεφόμενο όφελος, παρά μόνο ζημιά, ε τότε δεν μπορεί παρά να διέπραξε κάποια μεγάλη γκάφα, ή να τον έπιασαν κορόιδο, ή κάτι τέτοιο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  21. @ Διάγορας

    Η αλήθεια είναι πως είχα ξεχάσει να απαντήσω στους αναγνώστες μου, αλλά η δική σου απάντηση με κάλυψε ;)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  22. Αυτό το βιβλίο από το 2007 που το πρωτοδιάβασα το έχω για οδηγό επιβίωσης και το χαρίζω σε κάθε εορτάζοντα έκτοτε. Ευχές!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  23. http://profanws8adunatisw.blogspot.com/2012/01/blog-post_6730.html

    γιατί είναι μια καλή ευκαιρία να με συμπαθήσεις...χεχε!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  24. Να συμφωνήσω με τον Διαγόρα ότι ο «αμόρφωτος» θα έπρεπε να λέγεται «κορόιδο» ή κάτι ισοδύναμο. Το να είσαι αμόρφωτος είναι ανεξάρτητο από το συγκεκριμένο καρτεσιανό σύστημα: θα μπορούσες να είσαι αμόρφωτος αλλά έξυπνος, αμόρφωτος-κακοποιός, αμόρφωτος-βλάκας και αμόρφωτος-κορόιδο. Επίσης, το αμόρφωτος ίσως ακούγεται σε μερικούς κάπως ρατσιστικό, ενώ δεν έχεις, Ελληνάκι, καμία τέτοια πρόθεση.
    Θα πρότεινα λοιπόν να διορθωθεί η αρχική ανάρτηση.

    Όσον αφορά το «αλτρουιστής», αυτός είναι ο τύπος που _επιλέγει_ να κάνει πράξη του τεταρτημορίου Α, με άλλα λόγια επιλέγει να είναι κορόιδο. Δεν είναι όμως όλα τα κορόιδα αλτρουιστές. Αν σε κλέψουν στο ζύγι, δεν είναι επειδή το ήθελες.
    Επίσης, αν η ικανοποίηση που αντλεί ο αλτρουιστής από την πράξη του είναι μεγαλύτερη αυτού που θυσιάζει, τότε το ισοζύγιο είναι θετικό και για τον ίδιο, άρα ουσιαστικά μιλάμε για έξυπνο άνθρωπο.
    Επομένως, θεωρώ λανθασμένο τον χαρακτηρισμό των ανθρώπων τύπου Α ως αλτρουιστές.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...